Thursday 15th January 2026
భారతీయ పండుగలలో మకర సంక్రాంతికి ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ పండుగను మూడు నుంచి నాలుగు రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటాం. అయితే, అసలు ఈ పండుగను ఎందుకు జరుపుకుంటాం? దీని వెనుక ఉన్న అంతరార్థం ఏమిటి? అనే విషయాలను ఈ రోజు తెలుసుకుందాం.
సంక్రాంతిని ఎందుకు జరుపుకుంటాం?
1. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం: ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం, సూర్యుడు ధనురాశి నుండి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించడాన్నే ‘మకర సంక్రాంతి’ అంటారు. ఈ రోజు నుండి సూర్యుడు ఉత్తర దిశగా ప్రయాణిస్తాడు (ఉత్తరాయణం). ఇది దేవతలకు పగలుతో సమానమని, ఈ కాలం ఎంతో పవిత్రమైనదని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
2. రైతు పండుగ (కృతజ్ఞతా భావం): సంక్రాంతిని ప్రధానంగా ‘రైతు పండుగ’ అని పిలుస్తారు. శ్రమించి పండించిన పంట చేతికి వచ్చే సమయం ఇది. తమ కష్టానికి ప్రతిఫలం దక్కినందుకు సంతోషిస్తూ, ఆ పంటను మనకు ప్రసాదించిన ప్రకృతికి, సూర్యుడికి మరియు పశువులకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకునే పండుగ ఇది.
సంక్రాంతి ప్రత్యేకతలు
- భోగి: పాతదాన్ని వదిలి కొత్తదాన్ని ఆహ్వానించే రోజు. ఇంటి ముందు మంటలు వేసి, పాత వస్తువులను దహనం చేస్తారు. ఇది కొత్త ఆరంభానికి సంకేతం.
- సంక్రాంతి రోజు: సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే రోజు. పంటలతో నిండిన గోదాములు, ఇంటి ముందు రంగవల్లులు, కొత్త బట్టలు, పల్లె వాతావరణం—all కలసి ఆనందాన్ని పంచుతాయి.
- కనుమ: పశువుల పండుగ. రైతు జీవితానికి తోడ్పడే ఎద్దులు, ఆవులు అలంకరించి, పూజలు చేసి, వాటి ప్రాధాన్యతను గుర్తు చేస్తారు.
ఇంటి వాతావరణం
- రంగవల్లులు: ఇంటి ముందు రంగురంగుల మగ్గులు వేసి, పండుగకు అందాన్ని జోడిస్తారు.
- హరిదాసులు, గంగిరెద్దులు: గ్రామాల్లో తిరుగుతూ పాటలు పాడి, ఆశీర్వాదాలు అందిస్తారు.
- పల్లె ఆటలు: పిట్టకథలు, బొమ్మలాటలు, గాలిపటాలు అన్నీ సమృద్ధిని సూచిస్తాయి.
వంటల రుచులు
- అరిసెలు, బూరెలు, పాయసం, పులిహోర, గారెలు—ఇవి అన్నీ సంక్రాంతి వంటింటి ప్రత్యేకతలు.
- పంటలతో చేసిన వంటకాలు, కొత్త బియ్యం, కొత్త పప్పులు, కొత్త కూరగాయలు—all symbolize abundance.
పండుగలోని విలువలు
సంక్రాంతి మనకు కుటుంబ బంధాలు, సహజ జీవన విధానం, ప్రకృతికి కృతజ్ఞత అనే విలువలను గుర్తు చేస్తుంది. ఇది కేవలం పండుగ కాదు, మన సంస్కృతి, మన తెలుగు ఆత్మను ప్రతిబింబించే ఉత్సవం.
సంక్రాంతి అనేది మన తెలుగు ఇంటి పండుగ విశిష్టత. ఇది మనకు ఆనందం, ఐక్యత, సంపద, కృతజ్ఞత