శ్రీ హనుమంతుడు భారతీయ భక్తి సంప్రదాయంలో భక్తి, బలం, ధైర్యం, వినయం, సేవాభావం మరియు శ్రీరామునిపై అచంచలమైన విశ్వాసానికి ప్రతీకగా ఆరాధించబడే మహనీయ దైవస్వరూపం. రామాయణంలో శ్రీరాముని కార్యాన్ని నెరవేర్చేందుకు హనుమంతుడు చూపించిన నిబద్ధత, వివేకం, శౌర్యం మరియు సేవాభావం ఆయన ఆరాధనలో ప్రధానమైన అంశాలుగా నిలిచాయి.

శ్రీ హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళిలో ఆంజనేయ స్వామిని 108 పవిత్ర నామాలతో స్మరిస్తారు. ఈ నామాలలో ఆయన జన్మవృత్తాంతం, శ్రీరామభక్తి, అపారమైన శక్తి, జ్ఞానం, సీతాదేవి అన్వేషణ, లంకా ప్రయాణం, సంజీవని పర్వతం తీసుకురావడం వంటి రామాయణ ఘట్టాలతో సంబంధం ఉన్న అనేక విశేషాలు కనిపిస్తాయి.

కాబట్టి ఈ నామావళిని కేవలం 108 పేర్ల జాబితాగా కాకుండా, హనుమంతుని వ్యక్తిత్వం మరియు రామాయణంలోని ఆయన పాత్రను తెలుసుకునే భక్తి సాధనగా చదవవచ్చు.

గమనిక: క్రింద ఇచ్చిన నామాల భావార్థాలు భక్తులకు సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా సంక్షిప్తంగా వివరించబడ్డాయి. వివిధ సంప్రదాయాలు లేదా గ్రంథాల్లో కొన్ని నామాల పాఠాంతరాలు కనిపించవచ్చు.

శ్రీ హనుమంతుని విశిష్టత

హనుమంతుని గురించి చెప్పేటప్పుడు కేవలం ఆయన శారీరక బలాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించడం సంపూర్ణమైన పరిచయం కాదు. రామాయణంలో ఆయనకు కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణాలు వివేకం, సమయస్ఫూర్తి, వినయం, ధైర్యం, కార్యనిర్వహణ సామర్థ్యం మరియు భక్తి.

శ్రీరాముని సందేశాన్ని సీతాదేవికి చేరవేయడం నుంచి, వానర సేనకు సహకరించడం వరకు అనేక సందర్భాల్లో హనుమంతుడు తన శక్తిని పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఉపయోగిస్తాడు. అవసరమైనప్పుడు చిన్న రూపంలో ఉండి సమాచారాన్ని సేకరిస్తాడు; అవసరమైనప్పుడు మహాకాయుడై సముద్రాన్ని దాటుతాడు.

అందుకే హనుమంతుని నామాలలో ఒకవైపు మహావీరుడు, మహాబలుడు వంటి శౌర్యాన్ని సూచించే పేర్లు ఉంటే, మరోవైపు ప్రజ్ఞుడు, శాంతుడు, రామభక్తుడు, భక్తవత్సలుడు వంటి అంతర్గత గుణాలను సూచించే పేర్లు కూడా కనిపిస్తాయి

అష్టోత్తర శతనామావళి అంటే ఏమిటి?

“అష్టోత్తర శతం” అంటే 108. ఒక దేవతకు సంబంధించిన 108 నామాలను “ఓం … నమః” అనే రూపంలో స్మరిస్తూ చేసే నామపారాయణాన్ని అష్టోత్తర శతనామావళి అంటారు.

హనుమాన్ అష్టోత్తరంలో ప్రతి పేరు ఆయన జీవితంలోని ఒక సంఘటనను, ఒక గుణాన్ని, ఒక శక్తిని లేదా ఒక ఆధ్యాత్మిక భావాన్ని సూచిస్తుంది.

ఉదాహరణకు:

• ఆంజనేయ — అంజనా దేవి కుమారుడు
• మారుతాత్మజ — వాయుదేవునితో సంబంధం కలిగిన జన్మస్వరూపం
• రామదూత — శ్రీరాముని దూత
• సాగరోత్తారక — సముద్రాన్ని దాటి లంకకు చేరిన వీరుడు
• సీతాశోకనివారక — సీతాదేవికి ధైర్యాన్ని అందించినవాడు
• లక్ష్మణప్రాణదాత — సంజీవని పర్వతాన్ని తీసుకువచ్చి లక్ష్మణుని ప్రాణాలను కాపాడటంలో సహకరించినవాడు
• రామభక్త — శ్రీరామునిపై అచంచలమైన భక్తి కలిగినవాడు

ఈ విధంగా నామాలను అర్థంతో చదివితే పారాయణం రామాయణ స్మరణతో అనుసంధానమవుతుంది.

శ్రీ హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళి – 108 నామాలు

1. ఓం ఆంజనేయాయ నమః

అర్థం: అంజనా దేవి కుమారుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

2. ఓం మహావీరాయ నమః

అర్థం: అపారమైన వీరత్వం మరియు ధైర్యం కలిగిన మహావీరునికి నమస్కారం.

3. ఓం హనుమతే నమః

అర్థం: హనుమంతుడైన శ్రీ ఆంజనేయ స్వామికి నమస్కారం.

4. ఓం మారుతాత్మజాయ నమః

అర్థం: వాయుదేవునితో సంబంధం కలిగిన దివ్య జన్మస్వరూపునికి నమస్కారం.

5. ఓం తత్త్వజ్ఞానప్రదాయ నమః

అర్థం: ఆధ్యాత్మిక తత్త్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే స్వామికి నమస్కారం.

6. ఓం సీతాదేవీముద్రాప్రదాయకాయ నమః

అర్థం: శ్రీరాముని ఉంగరాన్ని సీతాదేవికి అందించిన దూతకు నమస్కారం.

7. ఓం అశోకవనికాచ్ఛేత్రే నమః

అర్థం: అశోకవనంలో తన శౌర్యాన్ని ప్రదర్శించిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

8. ఓం సర్వమాయావిభంజనాయ నమః

అర్థం: మాయ మరియు మోసపూరిత అడ్డంకులను తొలగించే స్వామికి నమస్కారం.

9. ఓం సర్వబంధవిమోక్త్రే నమః

అర్థం: బంధనాల నుంచి విముక్తిని సూచించే దివ్యశక్తికి నమస్కారం.

10. ఓం రక్షోవిధ్వంసకారకాయ నమః

అర్థం: అధర్మ శక్తులను ఎదుర్కొని నిర్మూలించిన వీరునికి నమస్కారం.

11. ఓం పరవిద్యాపరీహారాయ నమః

అర్థం: ప్రతికూలమైన విద్యలు లేదా శక్తుల ప్రభావాన్ని తొలగించేవారికి నమస్కారం.

12. ఓం పరశౌర్యవినాశనాయ నమః

అర్థం: ప్రత్యర్థుల దురహంకారాన్ని మరియు శౌర్యాన్ని జయించినవారికి నమస్కారం.

13. ఓం పరమంత్రనిరాకర్త్రే నమః

అర్థం: ప్రతికూల మంత్రశక్తులను నిరోధించే దివ్యశక్తికి నమస్కారం.

14. ఓం పరయంత్రప్రభేదకాయ నమః

అర్థం: ప్రతికూల యంత్ర లేదా బంధన శక్తులను ఛేదించేవారికి నమస్కారం.

15. ఓం సర్వగ్రహవినాశినే నమః

అర్థం: ప్రతికూల గ్రహబాధలను తొలగించేవారిగా ఆరాధించబడే హనుమంతునికి నమస్కారం.

16. ఓం భీమసేనసహాయకృతే నమః

అర్థం: మహాభారత సంప్రదాయంలో భీమసేనునికి సహాయకుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

17. ఓం సర్వదుఃఖహరాయ నమః

అర్థం: భక్తుల దుఃఖాన్ని తొలగించే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.

18. ఓం సర్వలోకచారిణే నమః

అర్థం: సమస్త లోకాలలో సంచరించగల దివ్యశక్తికి నమస్కారం.

19. ఓం మనోజవాయ నమః

అర్థం: మనస్సు వలె వేగంగా సంచరించగల హనుమంతునికి నమస్కారం.

20. ఓం పారిజాతద్రుమూలస్థాయ నమః

అర్థం: పారిజాత వృక్షంతో సంబంధం కలిగిన దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

21. ఓం సర్వమంత్రస్వరూపవతే నమః

అర్థం: మంత్రతత్త్వానికి దివ్యస్వరూపంగా భావించబడే హనుమంతునికి నమస్కారం.

22. ఓం సర్వతంత్రస్వరూపిణే నమః

అర్థం: తంత్రతత్త్వంతో సంబంధం కలిగిన దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

23. ఓం సర్వయంత్రాత్మకాయ నమః

అర్థం: యంత్రతత్త్వంలో అంతర్లీనమైన దివ్యశక్తికి నమస్కారం.

24. ఓం కపీశ్వరాయ నమః

అర్థం: వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన కపీశ్వరునికి నమస్కారం.

25. ఓం మహాకాయాయ నమః

అర్థం: మహత్తరమైన దివ్యకాయాన్ని కలిగిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

26. ఓం సర్వరోగహరాయ నమః

అర్థం: రోగబాధల నుంచి ఉపశమనాన్ని కోరుతూ ఆరాధించబడే స్వామికి నమస్కారం.

27. ఓం ప్రభవే నమః

అర్థం: మహాశక్తి మరియు ప్రభావాన్ని కలిగిన ప్రభువుకు నమస్కారం.

28. ఓం బలసిద్ధికరాయ నమః

అర్థం: బలం మరియు సామర్థ్యాన్ని ప్రసాదించే స్వామికి నమస్కారం.

29. ఓం సర్వవిద్యాసంపత్ప్రదాయకాయ నమః

అర్థం: విద్య మరియు జ్ఞానసంపదకు అనుగ్రహస్వరూపుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

30. ఓం కపిసేనానాయకాయ నమః

అర్థం: వానర సేనకు నాయకత్వం వహించిన వీరునికి నమస్కారం.

31. ఓం భవిష్యచ్చతురాననాయ నమః

అర్థం: భవిష్యత్తులో బ్రహ్మత్వంతో అనుసంధానించబడే దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

32. ఓం కుమారబ్రహ్మచారిణే నమః

అర్థం: బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించిన పవిత్రస్వరూపునికి నమస్కారం.

33. ఓం రత్నకుండలదీప్తిమతే నమః

అర్థం: రత్నకుండలాల కాంతితో ప్రకాశించే స్వామికి నమస్కారం.

34. ఓం సంచలద్వాలసన్నద్ధలంబమానశిఖోజ్వలాయ నమః

అర్థం: ప్రకాశించే పొడవైన తోకతో దివ్య తేజస్సును ప్రదర్శించే హనుమంతునికి నమస్కారం.

35. ఓం గంధర్వవిద్యాతత్వజ్ఞాయ నమః

అర్థం: గంధర్వ విద్యల తత్త్వాన్ని తెలిసిన జ్ఞానస్వరూపునికి నమస్కారం.

36. ఓం మహాబలపరాక్రమాయ నమః

అర్థం: అపారమైన బలం మరియు పరాక్రమం కలిగిన మహావీరునికి నమస్కారం.

37. ఓం కారాగృహవిమోక్త్రే నమః

అర్థం: బంధనాల నుంచి విముక్తిని సూచించే స్వామికి నమస్కారం.

38. ఓం శృంఖలాబంధమోచకాయ నమః

అర్థం: సంకెళ్ల వంటి బంధనాలను తొలగించే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.

39. ఓం సాగరోత్తారకాయ నమః

అర్థం: సముద్రాన్ని దాటి లంకకు చేరిన మహావీరునికి నమస్కారం.

40. ఓం ప్రజ్ఞాయ నమః

అర్థం: లోతైన జ్ఞానం మరియు వివేకం కలిగిన ప్రజ్ఞావంతునికి నమస్కారం.

41. ఓం రామదూతాయ నమః

అర్థం: శ్రీరాముని దూతగా ధర్మకార్యాన్ని నిర్వహించిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

42. ఓం ప్రతాపవతే నమః

అర్థం: గొప్ప తేజస్సు మరియు పరాక్రమం కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

43. ఓం వానరాయ నమః

అర్థం: వానరరూపంలో అవతరించిన దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

44. ఓం కేసరీసుతాయ నమః

అర్థం: కేసరి మహర్షి కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

45. ఓం సీతాశోకనివారకాయ నమః

అర్థం: సీతాదేవికి ధైర్యాన్ని అందించి ఆమె దుఃఖాన్ని తగ్గించినవారికి నమస్కారం.

46. ఓం అంజనాగర్భసంభూతాయ నమః

అర్థం: అంజనా దేవి గర్భం నుంచి అవతరించిన స్వామికి నమస్కారం.

47. ఓం బాలార్కసదృశాననాయ నమః

అర్థం: ఉదయించే బాలసూర్యుని వంటి కాంతిమంతమైన ముఖం కలిగినవారికి నమస్కారం.

48. ఓం విభీషణప్రియకరాయ నమః

అర్థం: ధర్మనిష్ఠుడైన విభీషణునికి మిత్రుడై సహకరించిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

49. ఓం దశగ్రీవకులాంతకాయ నమః

అర్థం: రావణుని అధర్మ శక్తికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన వీరునికి నమస్కారం.

50. ఓం లక్ష్మణప్రాణదాత్రే నమః

అర్థం: సంజీవని ఔషధాన్ని తీసుకురావడం ద్వారా లక్ష్మణుని ప్రాణరక్షణకు కారణమైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

51. ఓం వజ్రకాయాయ నమః

అర్థం: వజ్రంలా దృఢమైన శరీరం కలిగినవారికి నమస్కారం.

52. ఓం మహాద్యుతయే నమః

అర్థం: అపారమైన దివ్యకాంతితో ప్రకాశించే స్వామికి నమస్కారం.

53. ఓం చిరంజీవినే నమః

అర్థం: చిరంజీవిగా ఆరాధించబడే హనుమంతునికి నమస్కారం.

54. ఓం రామభక్తాయ నమః

అర్థం: శ్రీరామునిపై పరమభక్తి కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

55. ఓం దైత్యకార్యవిఘాతకాయ నమః

అర్థం: అధర్మశక్తుల కార్యాలను అడ్డుకున్న వీరునికి నమస్కారం.

56. ఓం అక్షహంత్రే నమః

అర్థం: అక్షకుమారునితో యుద్ధం చేసిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

57. ఓం కాంచనాభాయ నమః

అర్థం: బంగారు వర్ణ కాంతితో ప్రకాశించే స్వామికి నమస్కారం.

58. ఓం పంచవక్త్రాయ నమః

అర్థం: పంచముఖ హనుమంతుని దివ్యస్వరూపానికి నమస్కారం.

59. ఓం మహాతపసే నమః

అర్థం: గొప్ప తపస్సు మరియు నియమనిష్ఠ కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

60. ఓం లంకిణీభంజనాయ నమః

అర్థం: లంకను కాపాడుతున్న లంకిణిని జయించిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

61. ఓం శ్రీమతే నమః

అర్థం: దివ్యశ్రీ మరియు మహిమతో కూడిన స్వామికి నమస్కారం.

62. ఓం సింహికాప్రాణభంజనాయ నమః

అర్థం: సముద్రయాత్రలో సింహికను జయించిన వీరునికి నమస్కారం.

63. ఓం గంధమాదనశైలస్థాయ నమః

అర్థం: గంధమాదన పర్వతంతో సంబంధం కలిగిన దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

64. ఓం లంకాపురవిదాహకాయ నమః

అర్థం: లంకాపురాన్ని తన పరాక్రమంతో దహనం చేసిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

65. ఓం సుగ్రీవసచివాయ నమః

అర్థం: సుగ్రీవునికి సలహాదారుడిగా, సహాయకుడిగా ఉన్న హనుమంతునికి నమస్కారం.

66. ఓం ధీరాయ నమః

అర్థం: స్థిరచిత్తం మరియు ధైర్యం కలిగిన ధీరునికి నమస్కారం.

67. ఓం శూరాయ నమః

అర్థం: అపారమైన వీరత్వం కలిగిన శూరునికి నమస్కారం.

68. ఓం దైత్యకులాంతకాయ నమః

అర్థం: అధర్మశక్తులను జయించిన మహావీరునికి నమస్కారం.

69. ఓం సురార్చితాయ నమః

అర్థం: దేవతలచే ఆరాధించబడే దివ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

70. ఓం మహాతేజసే నమః

అర్థం: అపారమైన తేజస్సుతో ప్రకాశించే స్వామికి నమస్కారం.

71. ఓం రామచూడామణిప్రదాయ నమః

అర్థం: సీతాదేవి ఇచ్చిన చూడామణిని శ్రీరామునికి అందించిన దూతకు నమస్కారం.

72. ఓం కామరూపిణే నమః

అర్థం: అవసరానికి అనుగుణంగా రూపాన్ని మార్చగల దివ్యశక్తి కలిగినవారికి నమస్కారం.

73. ఓం పింగళాక్షాయ నమః

అర్థం: పింగళవర్ణ కాంతితో కూడిన నేత్రాలు కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

74. ఓం వారిధిమైనాకపూజితాయ నమః

అర్థం: సముద్రంలో మైనాక పర్వతంతో సంబంధం కలిగిన రామాయణ ఘట్టాన్ని సూచించే నామం.

75. ఓం కబళీకృతమార్తాండమండలాయ నమః

అర్థం: బాల్యంలో సూర్యుడిని పండుగా భావించి చేరుకున్న అద్భుతమైన హనుమంతుని ఘట్టాన్ని సూచించే నామం.

76. ఓం విజితేంద్రియాయ నమః

అర్థం: ఇంద్రియాలను జయించిన నియమనిష్ఠుడైన స్వామికి నమస్కారం.

77. ఓం రామసుగ్రీవసంధాత్రే నమః

అర్థం: శ్రీరాముడు మరియు సుగ్రీవుని మధ్య స్నేహసంబంధం ఏర్పడటానికి సహకరించిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

78. ఓం మహారావణమర్దనాయ నమః

అర్థం: రావణుని అధర్మశక్తిని ఎదుర్కొన్న పరాక్రమశీలుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

79. ఓం స్ఫటికాభాయ నమః

అర్థం: స్ఫటికంలా నిర్మలమైన కాంతిని సూచించే స్వామికి నమస్కారం.

80. ఓం వాగధీశాయ నమః

అర్థం: వాక్చాతుర్యం మరియు జ్ఞానంతో ప్రసిద్ధుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

81. ఓం నవవ్యాకృతిపండితాయ నమః

అర్థం: వ్యాకరణ జ్ఞానంలో పాండిత్యాన్ని సూచించే నామం.

82. ఓం చతుర్బాహవే నమః

అర్థం: చతుర్భుజ దివ్యరూపంతో దర్శనమిచ్చే స్వామికి నమస్కారం.

83. ఓం దీనబంధవే నమః

అర్థం: దీనులకు, బాధితులకు ఆశ్రయంగా భావించబడే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.

84. ఓం మహాత్మనే నమః

అర్థం: మహోన్నతమైన ఆత్మస్వరూపం కలిగిన మహాత్మునికి నమస్కారం.

85. ఓం భక్తవత్సలాయ నమః

అర్థం: భక్తులపై ప్రేమ మరియు కరుణ కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

86. ఓం సంజీవననగాహర్త్రే నమః

అర్థం: సంజీవని పర్వతాన్ని తీసుకువచ్చిన హనుమంతునికి నమస్కారం.

87. ఓం శుచయే నమః

అర్థం: పవిత్రమైన మరియు నిర్మలమైన స్వామికి నమస్కారం.

88. ఓం వాగ్మినే నమః

అర్థం: చక్కగా, సమయోచితంగా మాట్లాడగల వాక్పటిమ కలిగినవారికి నమస్కారం.

89. ఓం దృఢవ్రతాయ నమః

అర్థం: తన సంకల్పం మరియు వ్రతంలో స్థిరంగా ఉండే స్వామికి నమస్కారం.

90. ఓం కాలనేమిప్రమథనాయ నమః

అర్థం: కాలనేమిని జయించిన పరాక్రమశీలుడైన హనుమంతునికి నమస్కారం.

91. ఓం హరిమర్కటమర్కటాయ నమః

అర్థం: హరి సేవలో నిమగ్నమైన దివ్య వానరస్వరూపునికి నమస్కారం.

92. ఓం దాంతాయ నమః

అర్థం: ఇంద్రియనిగ్రహం మరియు ఆత్మనియంత్రణ కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

93. ఓం శాంతాయ నమః

అర్థం: అంతరంగ శాంతిని సూచించే హనుమంతునికి నమస్కారం.

94. ఓం ప్రసన్నాత్మనే నమః

అర్థం: ప్రశాంతమైన, ప్రసన్నమైన అంతరంగం కలిగిన స్వామికి నమస్కారం.

95. ఓం శతకంఠమదాపహృతే నమః

అర్థం: రావణుని గర్వాన్ని అణచిన పరాక్రమాన్ని సూచించే నామం.

96. ఓం యోగినే నమః

అర్థం: యోగసాధన మరియు ఆత్మనిగ్రహంతో అనుసంధానించబడిన స్వామికి నమస్కారం.

97. ఓం రామకథాలోలాయ నమః

అర్థం: శ్రీరాముని కథను వినడంలో మరియు స్మరించడంలో ఆనందించే హనుమంతునికి నమస్కారం.

98. ఓం సీతాన్వేషణపండితాయ నమః

అర్థం: సీతాదేవిని అన్వేషించడంలో తన వివేకాన్ని, సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించినవారికి నమస్కారం.

99. ఓం వజ్రనఖాయ నమః

అర్థం: వజ్రంలా దృఢమైన గోళ్లు కలిగిన వీరునికి నమస్కారం.

100. ఓం రుద్రవీర్యసముద్భవాయ నమః

అర్థం: రుద్రుని దివ్యవీర్యంతో సంబంధం కలిగిన హనుమంతుని స్వరూపానికి నమస్కారం.

101. ఓం ఇంద్రజిత్ప్రహితామోఘబ్రహ్మాస్త్రవినివారకాయ నమః

అర్థం: ఇంద్రజిత్ ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రంతో సంబంధం ఉన్న రామాయణ ఘట్టాన్ని సూచించే నామం.

102. ఓం పార్థధ్వజాగ్రసంవాసినే నమః

అర్థం: మహాభారతంలో అర్జునుని ధ్వజంపై హనుమంతుని సాన్నిధ్యాన్ని సూచించే నామం.

103. ఓం శరపంజరభేదకాయ నమః

అర్థం: బాణాల బంధనాలను ఛేదించగల పరాక్రమశక్తిని సూచించే నామం.

104. ఓం దశబాహవే నమః

అర్థం: దశభుజ దివ్యరూపంతో అనుసంధానించబడే హనుమంతునికి నమస్కారం.

105. ఓం లోకపూజ్యాయ నమః

అర్థం: లోకాలచే ఆరాధించబడే పూజ్యస్వరూపునికి నమస్కారం.

106. ఓం జాంబవత్ప్రీతివర్ధనాయ నమః

అర్థం: జాంబవంతునితో స్నేహం మరియు పరస్పర గౌరవాన్ని సూచించే నామం.

107. ఓం సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవాధురంధరాయ నమః

అర్థం: సీతారాముల పాదసేవలో అచంచలంగా నిమగ్నమైన పరమభక్తునికి నమస్కారం.

108. ఓం ఆంజనేయస్వామినే నమః

అర్థం: శ్రీ ఆంజనేయ స్వామికి సంపూర్ణ భక్తితో నమస్కారం.

108 నామాలలో కనిపించే ప్రధాన భావాలు

హనుమాన్ అష్టోత్తరంలోని నామాలను పరిశీలిస్తే అవి కొన్ని ప్రధాన భావాల చుట్టూ తిరుగుతున్నట్లు గమనించవచ్చు.

1. శ్రీరామ భక్తి

రామదూత, రామభక్త, రామకథాలోల, సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవాధురంధర వంటి నామాలు హనుమంతుని జీవితానికి కేంద్రబిందువైన శ్రీరామభక్తిని గుర్తుచేస్తాయి.

2. ధైర్యం మరియు పరాక్రమం

మహావీర, మహాబలపరాక్రమ, శూర, ధీర, మహాతేజస్ వంటి నామాలు ఆయన వీరత్వాన్ని సూచిస్తాయి.

3. జ్ఞానం మరియు వివేకం

తత్త్వజ్ఞానప్రద, ప్రజ్ఞ, వాగధీశ, నవవ్యాకృతిపండిత వంటి నామాలు హనుమంతుని జ్ఞానస్వరూపాన్ని గుర్తుచేస్తాయి.

4. సేవాభావం

హనుమంతుని గొప్పతనంలో ముఖ్యమైనది ఆయన సేవాభావం. స్వప్రయోజనం కోసం కాకుండా శ్రీరాముని కార్యసాధన కోసం తన శక్తిని వినియోగించడం రామాయణంలోని ఆయన పాత్రకు ప్రత్యేకతను ఇస్తుంది.

5. ఆత్మనిగ్రహం

బ్రహ్మచారి, విజితేంద్రియ, దాంత, దృఢవ్రత వంటి నామాలు నియమం, ఇంద్రియనిగ్రహం మరియు సంకల్పబలాన్ని సూచిస్తాయి.

హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళిని ఎలా పారాయణం చేయాలి?

నామావళి పారాయణానికి ఒకే విధమైన పద్ధతి ప్రతి కుటుంబంలో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. కుటుంబ సంప్రదాయం లేదా గురుపరంపర ప్రకారం విధానం మారవచ్చు.

సాధారణంగా:

1. పూజా స్థలాన్ని శుభ్రంగా సిద్ధం చేసుకోవచ్చు.
2. హనుమంతుని చిత్రం లేదా విగ్రహం ముందు దీపం వెలిగించవచ్చు.
3. ముందుగా శ్రీరాముని స్మరించుకోవచ్చు.
4. ఆంజనేయ స్వామిని ధ్యానించి 108 నామాలను చదవవచ్చు.
5. ప్రతి నామం తర్వాత పుష్పం లేదా అక్షత సమర్పించవచ్చు.
6. నామాల అర్థాన్ని తెలుసుకుంటూ నెమ్మదిగా పారాయణం చేయవచ్చు.
7. చివరగా శ్రీరామ–ఆంజనేయ స్వాములకు నమస్కరించి ప్రార్థన చేయవచ్చు.

పుష్పార్చనకు అవకాశం లేకపోతే కేవలం భక్తితో నామస్మరణ చేయడం కూడా సాధారణ భక్తి ఆచరణలో కనిపిస్తుంది.

కుటుంబంలో అనుసరించే ప్రత్యేక పూజా విధానం ఉంటే దానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మంచిది.

ఏ రోజుల్లో హనుమాన్ నామస్మరణ చేయవచ్చు?

హనుమంతుని ఆరాధనకు మంగళవారం మరియు శనివారం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉన్నట్లు అనేక భక్తి సంప్రదాయాల్లో కనిపిస్తుంది. అయితే నామస్మరణకు ఆ రోజులకు మాత్రమే పరిమితి లేదు.

భక్తులు తమకు అనుకూలమైన రోజున:

• ఉదయం పూజ సమయంలో
• సాయంత్రం దీపారాధన సమయంలో
• హనుమాన్ ఆలయ దర్శనం సందర్భంగా
• రామాయణ పారాయణంతో పాటు
• వ్యక్తిగత ధ్యానం సమయంలో

108 నామాలను స్మరించవచ్చు.

హనుమాన్ నామావళి పారాయణం యొక్క ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం

భక్తి సంప్రదాయంలో నామస్మరణను మనస్సును ఒక దైవస్వరూపంపై కేంద్రీకరించే సాధనగా చూస్తారు. హనుమాన్ అష్టోత్తరంలో కనిపించే ధైర్యం, భక్తి, సేవ, నియమం, జ్ఞానం వంటి భావాలను మననం చేసుకోవడం ద్వారా పారాయణం ఒక అర్థవంతమైన ఆధ్యాత్మిక సాధనగా మారుతుంది.

ఇక్కడ “పారాయణం చేస్తే తప్పనిసరిగా ఈ ఫలితం వస్తుంది” అనే విధంగా చూడటంకంటే, నామస్మరణ ద్వారా మనస్సును భక్తి, ధైర్యం, సేవాభావం మరియు ఆత్మనిగ్రహం వంటి విలువల వైపు మళ్లించుకోవడం అనే దృక్కోణం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

హనుమంతుని కథలోని ఒక ముఖ్యమైన సందేశం — శక్తి ఉన్నవాడు ఆ శక్తిని ధర్మకార్యం మరియు సేవ కోసం ఉపయోగించాలి.

పిల్లలకు హనుమాన్ అష్టోత్తరం ఎందుకు ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది?

పిల్లలకు 108 నామాలను కేవలం కంఠస్థం చేయించడం కంటే, ప్రతి పేరు వెనుక ఉన్న రామాయణ ఘట్టాన్ని చిన్న కథగా వివరించడం మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

ఉదాహరణకు:

“సాగరోత్తారకాయ” అనే నామం వచ్చినప్పుడు హనుమంతుడు సముద్రాన్ని ఎలా దాటాడో చెప్పవచ్చు.

“సీతాశోకనివారకాయ” అనే నామం ద్వారా అశోకవనంలో సీతాదేవిని కలిసిన ఘట్టాన్ని వివరించవచ్చు.

“లక్ష్మణప్రాణదాత్రే” అనే నామం ద్వారా సంజీవని పర్వతం కథను పరిచయం చేయవచ్చు.

ఈ విధంగా నామావళి భక్తి + రామాయణ కథ + విలువల విద్యగా మారుతుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళిలో ఎన్ని నామాలు ఉన్నాయి?

హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళిలో 108 నామాలు ఉంటాయి. “అష్టోత్తర శతం” అనే పదానికి 108 అనే అర్థం.

హనుమాన్ అష్టోత్తరం ఎప్పుడు చదవాలి?

మంగళవారం, శనివారం రోజుల్లో చదవడం అనేక భక్తి సంప్రదాయాల్లో ఆచారంగా ఉంది. అయితే భక్తులు తమకు అనుకూలమైన ఇతర రోజుల్లో కూడా నామస్మరణ చేయవచ్చు.

ప్రతి నామానికి అర్థం తెలుసుకుని చదవాలా?

తప్పనిసరి కాదు. అయితే ప్రతి నామం యొక్క భావాన్ని తెలుసుకుని చదివితే నామావళిలోని రామాయణ మరియు ఆధ్యాత్మిక విషయాలను మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

108 నామాలకు పుష్పాలు సమర్పించాలా?

పుష్పార్చన అనేది అనేక పూజా విధానాల్లో కనిపించే సాధారణ ఆచారం. అయితే కుటుంబ సంప్రదాయం, ఆలయ పద్ధతి లేదా గురుపరంపరను అనుసరించడం మంచిది.

పిల్లలు హనుమాన్ అష్టోత్తరం చదవవచ్చా?

వయస్సుకు తగిన విధంగా పిల్లలకు నామాలను పరిచయం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా ప్రతి నామం వెనుక ఉన్న రామాయణ కథను వివరించడం ద్వారా వారికి ఆసక్తి పెంచవచ్చు.

హనుమంతుని 108 నామాలు ఏ విషయాలను తెలియజేస్తాయి?

ఈ నామాలలో ఆయన జన్మం, రామభక్తి, శౌర్యం, జ్ఞానం, సీతాన్వేషణ, లంకా ప్రయాణం, సంజీవని ఘట్టం, సేవాభావం మరియు ఆత్మనిగ్రహం వంటి అనేక అంశాలు ప్రతిఫలిస్తాయి.

శ్రీ హనుమాన్ అష్టోత్తర శతనామావళి 108 పవిత్ర నామాల సమాహారం మాత్రమే కాదు. ప్రతి నామం వెనుక హనుమంతుని జీవితంలోని ఒక గుణం, ఒక రామాయణ ఘట్టం లేదా ఒక భక్తి భావం కనిపిస్తుంది.

ఆంజనేయుడు అనే పేరు ఆయన దివ్య జన్మాన్ని గుర్తుచేస్తే, రామదూత అనే నామం ఆయన జీవిత ధ్యేయాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. ప్రజ్ఞా, విజితేంద్రియ, దృఢవ్రత వంటి నామాలు జ్ఞానం మరియు నియమాన్ని గుర్తుచేస్తాయి. రామభక్త మరియు సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవాధురంధర వంటి నామాలు ఆయన అచంచలమైన సేవాభక్తిని మనకు గుర్తుచేస్తాయి.

అందువల్ల 108 నామాలను నెమ్మదిగా చదువుతూ, వాటి భావాన్ని తెలుసుకుంటూ, సంబంధిత రామాయణ ఘట్టాలను స్మరించడం ద్వారా ఈ పారాయణాన్ని మరింత అర్థవంతంగా చేసుకోవచ్చు.

శ్రీరామ జయరామ జయ జయ రామ।
శ్రీ ఆంజనేయ స్వామికి జై।