శ్రీ చంద్ర అష్టోత్తర శత నామావళిలో చంద్రదేవుని 108 పవిత్ర నామాలను భక్తితో స్మరిస్తారు. హిందూ సంప్రదాయంలో చంద్రుడు శాంతి, సౌమ్యత, శీతలత, ప్రకాశం మరియు మనస్సుకు సంబంధించిన భావాలతో అనుసంధానించబడతాడు.
చంద్రుడిని సోముడు, శశధరుడు, నిశాకరుడు, రోహిణీపతి, ద్విజరాజు వంటి అనేక పేర్లతో స్మరిస్తారు. ఈ పేర్లలో చంద్రుని రూపం, కాంతి, కాలచక్రంతో సంబంధం, నక్షత్ర మండలంతో అనుబంధం మరియు భక్తి సంప్రదాయంలోని ఆయన స్థానానికి సంబంధించిన వివిధ భావాలు కనిపిస్తాయి.
వేద జ్యోతిష్య సంప్రదాయంలో చంద్రుడు మనస్సు, భావోద్వేగాలు, తల్లి, కుటుంబ అనుబంధం, సున్నితత్వం మరియు మానసిక స్వభావంతో అనుసంధానించబడతాడు. ఇవి సంప్రదాయ జ్యోతిష్య భావనలు; వాటిని శాస్త్రీయంగా నిర్ధారించబడిన ఫలితాలుగా పరిగణించకూడదు.
చంద్రదేవుడు ఎవరు?
చంద్రుడు హిందూ ధార్మిక సంప్రదాయంలో ప్రముఖమైన దైవస్వరూపంగా మరియు నవగ్రహాలలో ఒకరిగా ఆరాధించబడతాడు. రాత్రి ఆకాశంలో కనిపించే చంద్రుని కాంతి, ఆయన కళల మార్పు మరియు కాలగమనంతో ఉన్న సంబంధం భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రత్యేకమైన స్థానం పొందాయి.
చంద్రునికి సంబంధించిన ప్రసిద్ధ నామాలలో శశధరుడు, చంద్రుడు, నిశాకరుడు, సుధానిధి, కళాధరుడు, శుభ్రుడు, రోహిణీపతి వంటి పేర్లు ఉన్నాయి.
“శశధర” అనే నామం చంద్రునిపై కనిపించే శశం లేదా కుందేలు ఆకారాన్ని సూచించే సంప్రదాయ భావంతో అనుసంధానించబడుతుంది. “నిశాకర” అంటే రాత్రికి ప్రకాశాన్ని అందించేవాడు. “సుధానిధి” అంటే అమృతానికి నిధి అనే కవితాత్మక భావం.
చంద్రుని రూపవర్ణనలో తెలుపు రంగుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కనిపిస్తుంది. సితాంగాయ, సితభూషణాయ, శ్వేతమాల్యాంబరధరాయ, శ్వేతగంధానులేపనాయ, కుందపుష్పోజ్జ్వలాకారాయ వంటి నామాలు చంద్రుని శుభ్రమైన, శీతలమైన రూపాన్ని సూచిస్తాయి.
అష్టోత్తర శత నామావళి అంటే ఏమిటి?
“అష్టోత్తర శతం” అంటే 108.
ఒక దేవతకు సంబంధించిన 108 నామాలను వరుసగా స్మరిస్తూ చేసే నామపారాయణాన్ని అష్టోత్తర శతనామావళి అంటారు.
ప్రతి నామం ఒక ప్రత్యేకమైన గుణాన్ని, రూపాన్ని, సంబంధాన్ని లేదా తాత్త్విక భావాన్ని సూచిస్తుంది. అందువల్ల నామాలను కేవలం చదవడం మాత్రమే కాకుండా, వాటి అర్థాన్ని తెలుసుకుని మననం చేయడం వల్ల పారాయణం మరింత అర్థవంతంగా మారుతుంది.
చంద్ర అష్టోత్తరంలో కొన్ని నామాలు చంద్రుని రూపాన్ని వివరిస్తే, మరికొన్ని ఆయనకు సంబంధించిన పురాణ, జ్యోతిష్య మరియు ఆధ్యాత్మిక భావాలను సూచిస్తాయి.
శ్రీ చంద్ర అష్టోత్తర శత నామావళి – 108 నామాలు
క్రింద శ్రీ చంద్రదేవుని 108 నామాలను, ప్రతి నామానికి సరళమైన తెలుగు భావార్థంతో అందిస్తున్నాము.
1. ఓం శశధరాయ నమః
భావార్థం: శశం లేదా కుందేలు ఆకారపు గుర్తును ధరించినవాడిగా సంప్రదాయంలో వర్ణించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
2. ఓం చంద్రాయ నమః
భావార్థం: ప్రకాశవంతమైన, శీతలమైన చంద్రస్వరూపునికి నమస్కారం.
3. ఓం తారాధీశాయ నమః
భావార్థం: నక్షత్రాలకు అధిపతిగా స్మరించబడే చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
4. ఓం నిశాకరాయ నమః
భావార్థం: రాత్రికి కాంతిని అందించేవాడికి నమస్కారం.
5. ఓం సుధానిధయే నమః
భావార్థం: అమృతానికి నిధిగా కవితాత్మకంగా వర్ణించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
6. ఓం సదారాధ్యాయ నమః
భావార్థం: ఎల్లప్పుడూ ఆరాధించదగిన దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
7. ఓం సత్పతయే నమః
భావార్థం: సద్గుణాలకు, సత్పథానికి అధిపతిగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
8. ఓం సాధుపూజితాయ నమః
భావార్థం: సాధువులు, సజ్జనులు పూజించే చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
9. ఓం జితేంద్రియాయ నమః
భావార్థం: ఇంద్రియ నియంత్రణకు ప్రతీకగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
10. ఓం జగద్యోనయే నమః
భావార్థం: జగత్తు ఉద్భవానికి సంబంధించిన దైవిక తత్త్వంగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
11. ఓం జ్యోతిశ్చక్రప్రవర్తకాయ నమః
భావార్థం: జ్యోతిష్య చక్రం మరియు కాలగమనంతో సంబంధం కలిగిన చంద్రునికి నమస్కారం.
12. ఓం వికర్తనానుజాయ నమః
భావార్థం: వికర్తనుడు అనే సూర్యునితో సంబంధాన్ని సూచించే సంప్రదాయ నామానికి నమస్కారం.
13. ఓం వీరాయ నమః
భావార్థం: ధైర్యం మరియు శక్తికి ప్రతీకగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
14. ఓం విశ్వేశాయ నమః
భావార్థం: విశ్వానికి అధిపతిగా స్తుతించబడే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
15. ఓం విదుషాంపతయే నమః
భావార్థం: జ్ఞానులు మరియు విద్వాంసులతో సంబంధం కలిగిన అధిపతి స్వరూపునికి నమస్కారం.
16. ఓం దోషాకరాయ నమః
భావార్థం: రాత్రి సమయంలో ప్రకాశాన్ని ప్రసరించే చంద్రునికి సంబంధించిన సంప్రదాయ నామం.
17. ఓం దుష్టదూరాయ నమః
భావార్థం: అశుభాన్ని, దుష్టత్వాన్ని దూరం చేసే స్వరూపునికి నమస్కారం.
18. ఓం పుష్టిమతే నమః
భావార్థం: పుష్టి, పోషణ మరియు సంపూర్ణతకు ప్రతీకగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
19. ఓం శిష్టపాలకాయ నమః
భావార్థం: సజ్జనులను, శిష్టులను రక్షించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
20. ఓం అష్టమూర్తిప్రియాయ నమః
భావార్థం: అష్టమూర్తి స్వరూపుడైన శివునికి ప్రియమైనవాడిగా స్మరించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
21. ఓం అనంతాయ నమః
భావార్థం: అంతం లేని దైవిక తత్త్వంతో అనుసంధానించబడినవాడికి నమస్కారం.
22. ఓం కష్టదారుకుఠారకాయ నమః
భావార్థం: కష్టాలను తొలగించే గొడ్డలివంటి శక్తికి ప్రతీకగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
23. ఓం స్వప్రకాశాయ నమః
భావార్థం: స్వయంగా ప్రకాశించే దివ్యకాంతి స్వరూపునికి నమస్కారం.
24. ఓం ప్రకాశాత్మనే నమః
భావార్థం: ప్రకాశమే స్వరూపంగా కలిగిన దైవిక తత్త్వానికి నమస్కారం.
25. ఓం ద్యుచరాయ నమః
భావార్థం: ఆకాశంలో సంచరించే గ్రహస్వరూపునికి నమస్కారం.
26. ఓం దేవభోజనాయ నమః
భావార్థం: దేవతల ఆరాధన మరియు యజ్ఞ సంప్రదాయాలతో అనుసంధానించబడిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
27. ఓం కళాధరాయ నమః
భావార్థం: చంద్రకళలను ధరించినవాడికి నమస్కారం.
28. ఓం కాలహేతవే నమః
భావార్థం: కాలగమనాన్ని సూచించే ప్రకృతి చక్రంతో సంబంధం కలిగినవాడికి నమస్కారం.
29. ఓం కామకృతే నమః
భావార్థం: కోరికలు మరియు సంకల్పాలతో సంబంధం కలిగిన దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
30. ఓం కామదాయకాయ నమః
భావార్థం: ధర్మబద్ధమైన కోరికల నెరవేర్పుతో అనుసంధానించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
31. ఓం మృత్యుసంహారకాయ నమః
భావార్థం: మృత్యుభయాన్ని తొలగించే రక్షణ భావానికి ప్రతీక అయినవాడికి నమస్కారం.
32. ఓం అమర్త్యాయ నమః
భావార్థం: అమరత్వ భావంతో అనుసంధానించబడిన దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
33. ఓం నిత్యానుష్ఠానదాయకాయ నమః
భావార్థం: నిత్య సాధన మరియు ఆచరణకు ప్రేరణనిచ్చే స్వరూపునికి నమస్కారం.
34. ఓం క్షపాకరాయ నమః
భావార్థం: రాత్రిని సృష్టించేవాడు లేదా రాత్రికి కాంతిని అందించేవాడిగా స్మరించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
35. ఓం క్షీణపాపాయ నమః
భావార్థం: పాపభావాలను క్షీణింపజేసే పవిత్ర స్వరూపునికి నమస్కారం.
36. ఓం క్షయవృద్ధిసమన్వితాయ నమః
భావార్థం: చంద్రకళల క్షయం మరియు వృద్ధి అనే సహజ చక్రంతో అనుసంధానించబడినవాడికి నమస్కారం.
37. ఓం జైవాతృకాయ నమః
భావార్థం: జీవశక్తి మరియు అమృతతత్త్వంతో అనుసంధానించబడిన చంద్రునికి నమస్కారం.
38. ఓం శుచయే నమః
భావార్థం: పవిత్రమైన మరియు నిర్మలమైన స్వరూపునికి నమస్కారం.
39. ఓం శుభ్రాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని, నిర్మలమైన మరియు ప్రకాశవంతమైన కాంతి కలిగినవాడికి నమస్కారం.
40. ఓం జయినే నమః
భావార్థం: విజయానికి ప్రతీకగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
41. ఓం జయఫలప్రదాయ నమః
భావార్థం: విజయానికి సంబంధించిన శుభఫలాన్ని ప్రసాదించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
42. ఓం సుధామయాయ నమః
భావార్థం: అమృతమయమైన, శీతలమైన స్వభావం కలిగినవాడికి నమస్కారం.
43. ఓం సురస్వామినే నమః
భావార్థం: దేవతలకు సంబంధించిన దైవిక అధిపతి స్వరూపునికి నమస్కారం.
44. ఓం భక్తానామిష్టదాయకాయ నమః
భావార్థం: భక్తుల ధర్మబద్ధమైన శుభకామనలకు అనుగ్రహాన్ని అందించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
45. ఓం భుక్తిదాయ నమః
భావార్థం: జీవనంలో అనుభవించాల్సిన సుఖసంపదలకు ప్రతీకగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
46. ఓం ముక్తిదాయ నమః
భావార్థం: ఆధ్యాత్మిక విముక్తి భావానికి మార్గదర్శకుడిగా స్మరించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
47. ఓం భద్రాయ నమః
భావార్థం: శుభకరమైన మరియు మంగళకరమైన స్వరూపునికి నమస్కారం.
48. ఓం భక్తదారిద్ర్యభంజకాయ నమః
భావార్థం: భక్తుల దారిద్ర్యాన్ని తొలగించే దైవిక అనుగ్రహానికి ప్రతీకగా ఉన్నవాడికి నమస్కారం.
49. ఓం సామగానప్రియాయ నమః
భావార్థం: సామవేద గానం మరియు భక్తిగీతాలను ఇష్టపడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
50. ఓం సర్వరక్షకాయ నమః
భావార్థం: సమస్త జీవులకు రక్షణ భావాన్ని అందించే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
51. ఓం సాగరోద్భవాయ నమః
భావార్థం: సముద్రంతో సంబంధం కలిగిన పురాణ సంప్రదాయంలో స్మరించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
52. ఓం భయాంతకృతే నమః
భావార్థం: భయాన్ని తొలగించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
53. ఓం భక్తిగమ్యాయ నమః
భావార్థం: భక్తి ద్వారా అనుభవించగల దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
54. ఓం భవబంధవిమోచకాయ నమః
భావార్థం: సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి అనే ఆధ్యాత్మిక భావానికి ప్రతీక అయినవాడికి నమస్కారం.
55. ఓం జగత్ప్రకాశకిరణాయ నమః
భావార్థం: జగత్తుకు రాత్రివేళ కాంతిని అందించే చంద్రకిరణ స్వరూపునికి నమస్కారం.
56. ఓం జగదానందకారణాయ నమః
భావార్థం: జగత్తులో ఆనందాన్ని కలిగించే సహజ ప్రకాశానికి ప్రతీక అయినవాడికి నమస్కారం.
57. ఓం నిస్సపత్నాయ నమః
భావార్థం: శత్రుత్వం లేని శాంత స్వరూపునికి నమస్కారం.
58. ఓం నిరాహారాయ నమః
భావార్థం: భౌతిక ఆహారానికి అతీతమైన దైవిక తత్త్వాన్ని సూచించే నామం.
59. ఓం నిర్వికారాయ నమః
భావార్థం: మార్పులకు అతీతమైన ప్రశాంత స్వరూపునికి నమస్కారం.
60. ఓం నిరామయాయ నమః
భావార్థం: బాధలు మరియు వ్యాధులకు అతీతమైన నిర్మల స్వరూపునికి నమస్కారం.
61. ఓం భూచ్ఛయాఽఽచ్ఛాదితాయ నమః
భావార్థం: భూమి నీడతో కప్పబడే చంద్రగ్రహణ భావంతో అనుసంధానించబడే నామం.
62. ఓం భవ్యాయ నమః
భావార్థం: శుభకరమైన, గొప్ప మరియు మంగళకరమైన స్వరూపునికి నమస్కారం.
63. ఓం భువనప్రతిపాలకాయ నమః
భావార్థం: భువనాల పరిరక్షణ భావంతో అనుసంధానించబడే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
64. ఓం సకలార్తిహరాయ నమః
భావార్థం: సమస్త బాధలను తొలగించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
65. ఓం సౌమ్యజనకాయ నమః
భావార్థం: సౌమ్యత మరియు ప్రశాంతతను కలిగించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
66. ఓం సాధువందితాయ నమః
భావార్థం: సాధువులు మరియు సజ్జనులచే నమస్కరించబడే చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
67. ఓం సర్వాగమజ్ఞాయ నమః
భావార్థం: ఆగమాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రాల జ్ఞానంతో అనుసంధానించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
68. ఓం సర్వజ్ఞాయ నమః
భావార్థం: సర్వజ్ఞత్వానికి ప్రతీకగా స్తుతించబడే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
69. ఓం సనకాదిమునిస్తుతాయ నమః
భావార్థం: సనకాది మహర్షులచే స్తుతించబడే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
70. ఓం సితచ్ఛత్రధ్వజోపేతాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని ఛత్రం మరియు ధ్వజంతో అలంకరించబడిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
71. ఓం సితాంగాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని లేదా ప్రకాశవంతమైన దేహకాంతి కలిగినవాడికి నమస్కారం.
72. ఓం సితభూషణాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవాడికి నమస్కారం.
73. ఓం శ్వేతమాల్యాంబరధరాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని పుష్పమాలలు మరియు వస్త్రాలను ధరించినవాడికి నమస్కారం.
74. ఓం శ్వేతగంధానులేపనాయ నమః
భావార్థం: తెల్లని గంధంతో అలంకరించబడిన చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
75. ఓం దశాశ్వరథసంరూఢాయ నమః
భావార్థం: పది గుర్రాలతో కూడిన రథంపై సంచరించే స్వరూపంగా సంప్రదాయంలో వర్ణించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
76. ఓం దండపాణయే నమః
భావార్థం: దండాన్ని చేతిలో ధరించిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
77. ఓం ధనుర్ధరాయ నమః
భావార్థం: ధనుస్సును ధరించిన దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
78. ఓం కుందపుష్పోజ్జ్వలాకారాయ నమః
భావార్థం: కుందపుష్పంలా తెల్లగా మరియు ప్రకాశవంతంగా కనిపించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
79. ఓం నయనాబ్జసముద్భవాయ నమః
భావార్థం: కమలంలాంటి అందమైన నేత్రాలను కలిగినవాడికి నమస్కారం.
80. ఓం ఆత్రేయగోత్రజాయ నమః
భావార్థం: ఆత్రేయ గోత్ర సంబంధంతో సంప్రదాయంలో స్మరించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
81. ఓం అత్యంతవినయాయ నమః
భావార్థం: అత్యంత వినయశీలమైన స్వభావానికి ప్రతీక అయినవాడికి నమస్కారం.
82. ఓం ప్రియదాయకాయ నమః
భావార్థం: ప్రీతిని మరియు ఆనందాన్ని కలిగించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
83. ఓం కరుణారససంపూర్ణాయ నమః
భావార్థం: కరుణతో సంపూర్ణంగా నిండిన దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
84. ఓం కర్కటప్రభవే నమః
భావార్థం: కర్కాటక రాశితో అనుబంధం కలిగిన జ్యోతిష్య స్వరూపునికి నమస్కారం.
85. ఓం అవ్యయాయ నమః
భావార్థం: క్షయించని, నాశనం లేని దైవిక తత్త్వానికి నమస్కారం.
86. ఓం చతురశ్రాసనారూఢాయ నమః
భావార్థం: చతురస్రాకార ఆసనంపై అధిష్ఠించిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
87. ఓం చతురాయ నమః
భావార్థం: తెలివి, నైపుణ్యం మరియు వివేకంతో కూడినవాడికి నమస్కారం.
88. ఓం దివ్యవాహనాయ నమః
భావార్థం: దివ్యమైన వాహనంతో అనుసంధానించబడిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
89. ఓం వివస్వన్మండలాగ్నేయవాససే నమః
భావార్థం: సూర్యమండలానికి సంబంధించిన దిక్కు మరియు దైవిక ప్రకాశంతో అనుసంధానించబడిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
90. ఓం వసుసమృద్ధిదాయ నమః
భావార్థం: సంపద, సమృద్ధి మరియు శుభాభివృద్ధికి ప్రతీకగా భావించబడే స్వరూపునికి నమస్కారం.
91. ఓం మహేశ్వరప్రియాయ నమః
భావార్థం: మహేశ్వరుడైన శివునికి ప్రియమైన చంద్రునికి నమస్కారం.
92. ఓం దాంతాయ నమః
భావార్థం: దమనం, నియమం మరియు స్వీయ నియంత్రణ కలిగినవాడికి నమస్కారం.
93. ఓం మేరుగోత్రప్రదక్షిణాయ నమః
భావార్థం: మేరుపర్వతం చుట్టూ సంచరించే దైవిక గ్రహగమన భావంతో అనుసంధానించబడిన చంద్రునికి నమస్కారం.
94. ఓం గ్రహమండలమధ్యస్థాయ నమః
భావార్థం: గ్రహమండలంలో ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
95. ఓం గ్రసితార్కాయ నమః
భావార్థం: సూర్యునితో సంబంధం కలిగిన గ్రహణ తత్త్వాన్ని సూచించే సంప్రదాయ నామం.
96. ఓం గ్రహాధిపాయ నమః
భావార్థం: గ్రహమండలంలో అధిపత్య స్థానం కలిగిన స్వరూపునికి నమస్కారం.
97. ఓం ద్విజరాజాయ నమః
భావార్థం: ద్విజులకు, బ్రాహ్మణ సంప్రదాయానికి రాజుగా స్తుతించబడే చంద్రునికి నమస్కారం.
98. ఓం ద్యుతిలకాయ నమః
భావార్థం: ఆకాశానికి ప్రకాశవంతమైన తిలకంలా కనిపించే చంద్రునికి నమస్కారం.
99. ఓం ద్విభుజాయ నమః
భావార్థం: రెండు భుజాలతో వర్ణించబడే చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
100. ఓం ద్విజపూజితాయ నమః
భావార్థం: ద్విజులు మరియు వైదిక సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే వారు పూజించే చంద్రునికి నమస్కారం.
101. ఓం ఔదుంబరనగావాసాయ నమః
భావార్థం: ఔదుంబర ప్రాంతంతో లేదా సంప్రదాయ స్థానంతో అనుసంధానించబడే చంద్రస్వరూపునికి నమస్కారం.
102. ఓం ఉదారాయ నమః
భావార్థం: ఉదారమైన, విశాలమైన మనస్సుకు ప్రతీక అయినవాడికి నమస్కారం.
103. ఓం రోహిణీపతయే నమః
భావార్థం: రోహిణీ నక్షత్రానికి అధిపతిగా ప్రసిద్ధి చెందిన చంద్రునికి నమస్కారం.
104. ఓం నిత్యోదయాయ నమః
భావార్థం: నిరంతర కాలచక్రంలో ఉదయిస్తూ కనిపించే స్వరూపునికి నమస్కారం.
105. ఓం మునిస్తుత్యాయ నమః
భావార్థం: మహర్షులచే స్తుతించబడే చంద్రదేవునికి నమస్కారం.
106. ఓం నిత్యానందఫలప్రదాయ నమః
భావార్థం: నిత్యమైన ఆనంద భావాన్ని ప్రసాదించే దైవస్వరూపునికి నమస్కారం.
107. ఓం సకలాహ్లాదనకరాయ నమః
భావార్థం: సమస్త జీవులకు ఆహ్లాదాన్ని కలిగించే శీతల చంద్రకాంతి స్వరూపునికి నమస్కారం.
108. ఓం పలాశసమిధప్రియాయ నమః
భావార్థం: పలాశ సమిధతో చేసే వైదిక హోమ సంప్రదాయంతో అనుబంధం కలిగినవాడికి నమస్కారం.
చంద్రుని 108 నామాలలో కనిపించే ముఖ్యమైన భావాలు
చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళిని మొత్తం చదివితే చంద్రుని గురించి కేవలం ఒకే రకమైన భావన కనిపించదు. ఆయన రూపం, ప్రకాశం, కాలచక్రం, నక్షత్ర సంబంధం, శాంతి, భక్తి మరియు ఆధ్యాత్మిక భావాలు అనేక నామాలలో వ్యక్తమవుతాయి.
1. చంద్రుని శీతలమైన రూపం
చంద్రాయ, శుభ్రాయ, సితాంగాయ, సితభూషణాయ, శ్వేతమాల్యాంబరధరాయ, శ్వేతగంధానులేపనాయ, కుందపుష్పోజ్జ్వలాకారాయ వంటి నామాలు చంద్రుని తెల్లని, శాంతమైన మరియు ప్రకాశవంతమైన రూపాన్ని సూచిస్తాయి.
చంద్రకాంతి భారతీయ సాహిత్యంలో తరచుగా శీతలత, ప్రశాంతత మరియు సౌందర్యానికి ప్రతీకగా ఉపయోగించబడుతుంది.
2. చంద్రకళలు మరియు కాలచక్రం
కళాధరాయ, క్షయవృద్ధిసమన్వితాయ, క్షపాకరాయ, నిత్యోదయాయ వంటి నామాలు చంద్రుని కళల మార్పు మరియు కాలగమనంతో ఉన్న సంబంధాన్ని గుర్తుచేస్తాయి.
అమావాస్య నుండి పౌర్ణమి వరకు చంద్రుని రూపంలో కనిపించే మార్పులు భారతీయ పంచాంగ వ్యవస్థలో కూడా ముఖ్యమైన పాత్రను కలిగి ఉన్నాయి.
3. నక్షత్రాలతో చంద్రుని సంబంధం
తారాధీశాయ, జ్యోతిశ్చక్రప్రవర్తకాయ, నక్షత్ర సంబంధిత భావాలను సూచించే నామాలు, రోహిణీపతయే వంటి పేర్లు చంద్రుని నక్షత్ర మండలంతో ఉన్న సంప్రదాయ సంబంధాన్ని తెలియజేస్తాయి.
భారతీయ జ్యోతిష్య సంప్రదాయంలో చంద్రుని స్థానం మరియు నక్షత్రాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.
4. మనస్సు మరియు సౌమ్యత
చంద్రుని సంప్రదాయ రూపం ప్రశాంతత, సౌమ్యత మరియు సున్నితత్వంతో అనుసంధానించబడుతుంది.
సౌమ్యజనకాయ, కరుణారససంపూర్ణాయ, అత్యంతవినయాయ, ఉదారాయ, సకలాహ్లాదనకరాయ వంటి నామాలు ఈ మృదువైన భావాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
5. భక్తి మరియు ఆధ్యాత్మిక భావం
భక్తిగమ్యాయ, భక్తానామిష్టదాయకాయ, భక్తదారిద్ర్యభంజకాయ, ముక్తిదాయ, భవబంధవిమోచకాయ వంటి నామాలు చంద్రుని భక్తి మరియు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతితో అనుసంధానిస్తాయి.
ఈ నామాలను పారాయణం చేసేటప్పుడు భక్తి, శాంతి మరియు అంతర్ముఖత అనే భావాలను మననం చేసుకోవచ్చు.
6. శివునితో చంద్రుని సంబంధం
చంద్రుడు శివునితో ఉన్న సంబంధం హిందూ సంప్రదాయంలో చాలా ప్రసిద్ధమైనది.
అష్టమూర్తిప్రియాయ మరియు మహేశ్వరప్రియాయ వంటి నామాలు చంద్రుడు శివునికి ప్రియమైనవాడిగా స్మరించబడే భావాన్ని సూచిస్తాయి.
శివుని జటాజూటంలో చంద్రకళ ధరించిన రూపం భారతీయ దేవాలయ శిల్పం, చిత్రకళ మరియు భక్తి సాహిత్యంలో విస్తృతంగా కనిపిస్తుంది.
చంద్రుని ప్రసిద్ధ పేర్లు – అర్థాలు
చంద్రుని నామాలలో కొన్ని రోజువారీ భక్తి ఆచరణలో కూడా విస్తృతంగా వినిపిస్తాయి.
చంద్రుడు
ప్రకాశించేవాడు, శీతలమైన కాంతిని అందించేవాడు అనే సాధారణ భావం.
సోముడు
చంద్రునికి ప్రసిద్ధమైన వైదిక మరియు పురాణ నామం.
శశధరుడు
శశం లేదా కుందేలు ఆకారపు గుర్తును ధరించినవాడు.
నిశాకరుడు
రాత్రికి కాంతిని అందించేవాడు.
సుధానిధి
అమృతానికి నిధి అనే కవితాత్మక భావం.
కళాధరుడు
చంద్రకళలను ధరించినవాడు.
రోహిణీపతి
రోహిణీ నక్షత్రానికి అధిపతిగా సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు.
ద్విజరాజు
ద్విజులకు రాజుగా స్తుతించబడే చంద్రుడు.
సోమవారం చంద్ర నామస్మరణ
హిందూ సంప్రదాయంలో సోమవారం చంద్రునికి సంబంధించిన రోజుగా భావించబడుతుంది.
ఈ రోజున కొందరు భక్తులు చంద్రదేవుని ధ్యానం, నామస్మరణ లేదా పూజ చేస్తారు. తెల్లని పుష్పాలు, పాలు లేదా ఇతర సాత్విక పదార్థాలను సమర్పించే ఆచారాలు కొన్ని కుటుంబ సంప్రదాయాలలో కనిపిస్తాయి.
అయితే పూజా విధానం ప్రాంతం, కుటుంబ ఆచారం మరియు గురుపరంపరను బట్టి మారవచ్చు. అందువల్ల ఒకే పద్ధతిని అందరికీ తప్పనిసరి నియమంగా పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదు.
చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళిని ఎలా పారాయణం చేయాలి?
చంద్ర అష్టోత్తర పారాయణానికి కుటుంబంలో లేదా గురుపరంపరలో ప్రత్యేకమైన విధానం ఉంటే దానిని అనుసరించడం మంచిది.
సాధారణ నామస్మరణ కోసం ఈ విధానాన్ని అనుసరించవచ్చు:
- పూజా స్థలాన్ని శుభ్రంగా సిద్ధం చేసుకోవాలి.
- చంద్రదేవుని చిత్రం లేదా ప్రతిమను ఉంచాలి.
- దీపం వెలిగించి గణపతి మరియు ఇష్టదేవతలను స్మరించాలి.
- చంద్రదేవుని ధ్యానించి సంకల్పం చేసుకోవాలి.
- 108 నామాలను నెమ్మదిగా, స్పష్టంగా చదవాలి.
- ప్రతి నామం తరువాత పుష్పం లేదా అక్షతలు సమర్పించవచ్చు.
- నామావళి పూర్తయిన తరువాత ప్రార్థన చేయాలి.
- సాధ్యమైనట్లయితే హారతి ఇచ్చి పూజను ముగించవచ్చు.
ప్రతి నామం యొక్క భావార్థాన్ని తెలుసుకుని చదవడం ద్వారా పారాయణం మరింత అర్థవంతంగా మారుతుంది.
చంద్ర నామస్మరణలో మననం చేయదగిన విలువలు
చంద్ర అష్టోత్తరంలోని అనేక నామాలు మన రోజువారీ జీవితంలో కూడా మననం చేసుకోదగిన విలువలను సూచిస్తాయి.
జితేంద్రియుడు – స్వీయ నియంత్రణను గుర్తుచేస్తాడు.
నిర్వికారుడు – పరిస్థితులు మారినప్పటికీ అంతర్గత సమతుల్యతను కాపాడుకోవాలనే భావాన్ని సూచిస్తాడు.
కరుణారససంపూర్ణుడు – ఇతరుల పట్ల దయతో ఉండాలని గుర్తుచేస్తాడు.
అత్యంతవినయుడు – జ్ఞానం లేదా స్థానం ఉన్నప్పటికీ వినయాన్ని పాటించాలనే భావాన్ని అందిస్తుంది.
ఉదారుడు – విశాలమైన మనస్సు మరియు మంచి దృక్పథాన్ని సూచిస్తాడు.
సకలాహ్లాదనకరుడు – మన చుట్టూ ఉన్నవారికి ప్రశాంతత మరియు ఆనందాన్ని అందించే ప్రవర్తనను గుర్తుచేస్తాడు.
ఈ కోణంలో చంద్ర నామావళిని కేవలం ఒక పారాయణంగా కాకుండా, ప్రశాంతత మరియు సాత్వికమైన జీవన విధానాన్ని గుర్తుచేసే సాధనగా కూడా చూడవచ్చు.
చంద్రుడు మరియు భారతీయ పంచాంగం
చంద్రుని గమనానికి భారతీయ కాలగణనలో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. తిథులు, పౌర్ణమి, అమావాస్య వంటి అనేక పంచాంగ అంశాలు చంద్రుని కళలతో మరియు సూర్యునితో ఆయనకు ఉన్న కోణ సంబంధంతో అనుసంధానించబడ్డాయి.
అందువల్ల చంద్రుడు కేవలం రాత్రి ఆకాశంలో కనిపించే గ్రహస్వరూపంగా మాత్రమే కాకుండా, భారతీయ కాలగణన మరియు పండుగల నిర్ణయంలో కూడా ముఖ్యమైన అంశంగా కనిపిస్తాడు.
పౌర్ణమి రోజున చంద్రుడు సంపూర్ణంగా కనిపించడం, అమావాస్య రోజున చంద్రుడు సాధారణంగా కనిపించకపోవడం వంటి చంద్రకళల మార్పులు భారతీయ ఆధ్యాత్మిక ఆచారాల్లో కూడా ప్రత్యేకమైన సందర్భాలను సూచిస్తాయి.
చంద్రుడు మరియు రోహిణీ నక్షత్రం
చంద్ర అష్టోత్తరంలో “ఓం రోహిణీపతయే నమః” అనే నామం ఉంది.
పురాణ సంప్రదాయంలో చంద్రునికి దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తెలైన నక్షత్రాలతో సంబంధం ఉన్నట్లు కథలు చెప్పబడతాయి. వాటిలో రోహిణీకి చంద్రునితో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉన్నట్లు పురాణ కథనాలు వివరిస్తాయి.
అందువల్ల “రోహిణీపతి” అనే పేరు చంద్రుని పురాణ మరియు జ్యోతిష్య సంబంధాన్ని ఒకే నామంలో సూచిస్తుంది.
చంద్రుడు మరియు శివుడు
చంద్రుని శివునితో ఉన్న అనుబంధం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైనది.
పరమశివుని జటాజూటంలో చంద్రకళ అలంకారంగా ఉన్న చంద్రశేఖర రూపం ప్రసిద్ధి చెందింది. చంద్రుని కళలు కాలచక్రాన్ని సూచిస్తే, శివుని రూపంలో చంద్రకళ కాలాన్ని అధిగమించే తత్త్వానికి కూడా ప్రతీకగా వ్యాఖ్యానించబడుతుంది.
చంద్ర అష్టోత్తరంలోని అష్టమూర్తిప్రియాయ మరియు మహేశ్వరప్రియాయ వంటి నామాలను ఈ సంప్రదాయ సంబంధాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ చదవవచ్చు.
చంద్ర అష్టోత్తరం ఎవరు చదవవచ్చు?
చంద్రదేవుని నామస్మరణను భక్తి ఉన్న ఎవరైనా తమ కుటుంబ సంప్రదాయం మరియు వ్యక్తిగత ఆచారానికి అనుగుణంగా చేయవచ్చు.
సోమవారం నామస్మరణ చేయడం సంప్రదాయంగా కనిపించే పద్ధతి అయినప్పటికీ, నామావళిని చదవడానికి సోమవారం మాత్రమే పరిమితి లేదు.
ప్రత్యేకమైన జ్యోతిష్య పరిహారం కోసం నామావళిని ఉపయోగించాలనుకుంటే, వ్యక్తిగత జాతకానికి సంబంధించిన విషయాలలో అర్హత కలిగిన జ్యోతిష్య నిపుణుల సలహాను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మంచిది.
చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళి – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళి అంటే ఏమిటి?
చంద్రదేవుని 108 పవిత్ర నామాల సమాహారమే చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళి. ప్రతి నామం చంద్రుని ఒక గుణం, రూపం లేదా సంప్రదాయ సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.
2. చంద్రుని ఇతర పేర్లు ఏమిటి?
చంద్రుడు, సోముడు, శశధరుడు, నిశాకరుడు, సుధానిధి, కళాధరుడు, రోహిణీపతి, ద్విజరాజు వంటి పేర్లతో చంద్రుని స్మరిస్తారు.
3. చంద్ర అష్టోత్తరాన్ని ఎప్పుడు చదవాలి?
సోమవారం రోజున చదవడం సంప్రదాయంగా అనుసరించే పద్ధతుల్లో ఒకటి. అయితే భక్తులు తమకు అనుకూలమైన సమయంలో కూడా నామావళిని పారాయణం చేయవచ్చు.
4. చంద్రునికి తెలుపు రంగు ఎందుకు సంబంధించినదిగా భావిస్తారు?
చంద్రుని సంప్రదాయ రూపవర్ణనలో శుభ్రమైన, తెల్లని కాంతికి ప్రాధాన్యత ఉంది. సితాంగాయ, సితభూషణాయ, శ్వేతమాల్యాంబరధరాయ వంటి నామాలు దీనిని సూచిస్తాయి.
5. చంద్రునికి రోహిణితో సంబంధం ఏమిటి?
చంద్ర అష్టోత్తరంలో “రోహిణీపతి” అనే నామం ఉంది. పురాణ సంప్రదాయంలో చంద్రునికి రోహిణీతో ప్రత్యేకమైన అనుబంధం ఉన్నట్లు కథనాలు ఉన్నాయి.
6. చంద్ర అష్టోత్తరాన్ని ప్రతిరోజూ చదవవచ్చా?
కుటుంబ సంప్రదాయం మరియు వ్యక్తిగత భక్తి విధానాన్ని బట్టి ప్రతిరోజూ నామస్మరణ చేయవచ్చు. నిర్దిష్ట పూజా నియమాలు ఉంటే వాటిని అనుసరించడం మంచిది.
7. చంద్ర అష్టోత్తరాన్ని చదవడానికి ప్రత్యేకమైన పూజా సామగ్రి అవసరమా?
సాధారణ నామస్మరణకు ప్రత్యేకమైన సామగ్రి తప్పనిసరి కాదు. సంప్రదాయ పూజ చేస్తే దీపం, పుష్పాలు, అక్షతలు వంటి సాధారణ పూజా ద్రవ్యాలను ఉపయోగించవచ్చు.
8. చంద్ర అష్టోత్తరం చదవడం వల్ల ఏమి ప్రయోజనం?
భక్తి సంప్రదాయంలో చంద్ర నామస్మరణను శాంతి, సౌమ్యత మరియు ఆధ్యాత్మిక మననంతో అనుసంధానిస్తారు. అయితే నిర్దిష్ట ఆరోగ్య, ఆర్థిక లేదా వ్యక్తిగత ఫలితాలు తప్పనిసరిగా కలుగుతాయని హామీ ఇవ్వడం తగదు.
9. చంద్రుని 108 నామాల అర్థం తెలుసుకోవడం ఎందుకు ఉపయోగకరం?
ప్రతి నామం ఒక ప్రత్యేకమైన భావాన్ని సూచిస్తుంది. అర్థంతో చదివినప్పుడు పారాయణం కేవలం పదాల పఠనం కాకుండా, ఆ భావాన్ని మననం చేసుకునే ఆధ్యాత్మిక సాధనగా మారుతుంది.
10. చంద్రుడు జ్యోతిష్య సంప్రదాయంలో దేనికి సంబంధించినవాడు?
వేద జ్యోతిష్య సంప్రదాయంలో చంద్రుడు మనస్సు, భావోద్వేగాలు, తల్లి, కుటుంబ అనుబంధం మరియు మానసిక స్వభావంతో అనుసంధానించబడతాడు. ఇవి జ్యోతిష్య సంప్రదాయానికి సంబంధించిన భావనలు.
శ్రీ చంద్ర అష్టోత్తర శతనామావళి – ఆధ్యాత్మిక సందేశం
చంద్రుని 108 నామాలలో ఒక ప్రత్యేకమైన సందేశం కనిపిస్తుంది. చంద్రుడు ప్రకాశిస్తాడు కానీ సూర్యునిలా తీవ్రమైన కాంతిని ఇవ్వడు; ఆయన కాంతి శీతలంగా, మృదువుగా ఉంటుంది.
అందుకే చంద్రుని నామస్మరణను మన జీవితంలో శాంతి, సమతుల్యత, కరుణ, వినయం మరియు ప్రశాంతమైన ఆలోచన వంటి విలువలను గుర్తుచేసుకునే సందర్భంగా చూడవచ్చు.
చంద్రుని కళలు మారుతూనే ఉంటాయి. పౌర్ణమి, కృష్ణపక్షం, అమావాస్య, శుక్లపక్షం వంటి దశలు ప్రకృతిలో మార్పు సహజమని గుర్తుచేస్తాయి. ఈ భావనను ఆధ్యాత్మికంగా మననం చేసుకుంటే, జీవితంలోని పరిస్థితులు కూడా ఎప్పటికప్పుడు మారుతాయని, మార్పులను సమతుల్యంగా స్వీకరించడం అవసరమని గుర్తించవచ్చు.
శ్రీ చంద్ర అష్టోత్తర శత నామావళి చంద్రదేవుని 108 నామాలను స్మరించే భక్తి సంప్రదాయానికి చెందిన పవిత్ర నామావళి. ఇందులో చంద్రుని ప్రకాశం, శీతలత, నక్షత్ర సంబంధం, కాలచక్రం, శివునితో అనుబంధం, భక్తి, కరుణ మరియు సౌమ్యత వంటి అనేక భావాలు కనిపిస్తాయి.
శశధరుడు, నిశాకరుడు, సుధానిధి, కళాధరుడు, రోహిణీపతి, మహేశ్వరప్రియుడు, కరుణారససంపూర్ణుడు, సకలాహ్లాదనకరుడు వంటి నామాలను అర్థంతో కలిసి స్మరించడం ద్వారా నామావళి యొక్క ఆధ్యాత్మిక భావాన్ని మరింత లోతుగా అనుభవించవచ్చు.
నామస్మరణ సమయంలో ప్రతి నామం సూచించే గుణాన్ని మననం చేసుకుంటూ, ప్రశాంతత, దయ, వినయం మరియు సమతుల్యతను జీవితంలో పెంపొందించుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.
ఓం శశధరాయ నమః ।
ఓం చంద్రాయ నమః ।
ఓం నిశాకరాయ నమః ।
ఓం కళాధరాయ నమః ।
ఓం రోహిణీపతయే నమః ।
ఓం మహేశ్వరప్రియాయ నమః ।
గమనిక: చంద్రుడు, గ్రహఫలాలు, జ్యోతిష్య పరిహారాలు మరియు వాటి ద్వారా లభించే ఫలితాలకు సంబంధించిన వివరణలు సంప్రదాయ ధార్మిక/జ్యోతిష్య విశ్వాసాల ఆధారంగా ఉంటాయి. వాటిని శాస్త్రీయంగా నిర్ధారించబడిన వైద్య, ఆర్థిక, మానసిక లేదా ఇతర హామీలుగా పరిగణించకూడదు.