యమునా పుష్కరాలు 2026 జూన్ 2 నుండి జూన్ 13 వరకు జరుగనున్నాయి. గురు గ్రహం కర్కాటక రాశిలో ప్రవేశించిన క్షణం నుండి ఆది పుష్కరాలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ 12 రోజులు అత్యంత పుణ్యప్రదమైనవిగా భావించబడతాయి. మొదటి రోజు (జూన్ 2) మరియు చివరి రోజు (జూన్ 13) ప్రత్యేక మహిమాన్వితమైనవి.
భారతదేశంలోని పవిత్ర నదులలో గంగా, యమునా, సరస్వతి నదులకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. శ్రీకృష్ణ భగవానుని బాల్యలీలలకు సాక్షిగా నిలిచిన యమునా నది భక్తుల హృదయాలలో అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. గురుగ్రహం ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఒక రాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు ఆ రాశికి సంబంధించిన నదికి పుష్కర మహోత్సవం జరుగుతుంది. గురుగ్రహం కర్కాటక రాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు యమునా నదికి పుష్కరాలు ప్రారంభమవుతాయి. 2026 సంవత్సరంలో జరగబోయే యమునా నది పుష్కరాలు కోట్లాది మంది భక్తులకు అరుదైన పుణ్యావకాశాన్ని అందిస్తున్నాయి.
యమునా దేవికి ప్రార్థన
“నమామి యమునా మహాం సకల సిద్ధి హేతుం ముదా ।
మురారి పద పంకజ స్ఫురదమంద రేణూత్కటామ్ ॥”
యమునా పుష్కర స్నానం వల్ల కలిగే ఫలితాలు
శాస్త్రాల ప్రకారం యమునా పుష్కర స్నానం ద్వారా:
- పాప విమోచనం కలుగుతుంది
- పితృదోష నివారణకు సహకరిస్తుంది
- ఆరోగ్యాభివృద్ధి కలుగుతుంది
- కుటుంబంలో శాంతి, సౌఖ్యం పెరుగుతుంది
- సంతానాభివృద్ధికి ఆశీర్వాదం లభిస్తుంది
- ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం పెరుగుతుంది
- శ్రీకృష్ణుని అనుగ్రహం పొందవచ్చు
పుష్కరాల సమయంలో చేయవలసిన ముఖ్య ఆచారాలు
1. పుష్కర స్నానం
సూర్యోదయ సమయంలో పవిత్ర స్నానం చేయడం అత్యుత్తమం. స్నానం ముందు సంకల్పం చేసుకోవాలి.
2. పితృ తర్పణం
పితృదేవతల శాంతి కోసం తర్పణం చేయడం ఎంతో శ్రేయస్కరం.
యమునా పుష్కరాల సమయంలో ఎక్కడ స్నానమాచరించ వచ్చును
యమునోత్రి – యమునా నది జన్మస్థానం
Yamunotri హిమాలయ పర్వతాల్లో ఉన్న యమునా నది మూలస్థానం. చార్ ధామ్ యాత్రలో భాగమైన ఈ పవిత్ర క్షేత్రం యమునా మాత యొక్క ఆవిర్భావ స్థలంగా పూజించబడుతుంది.
యమునోత్రిలోని సూర్యకుండ్, దివ్యశిల మరియు యమునా దేవి ఆలయం భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైన దర్శన స్థలాలు. యమునా పుష్కరాల సమయంలో యమునోత్రిలో స్నానం లేదా దర్శనం చేయడం వేల రెట్లు పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని పురాణాలు పేర్కొంటాయి.
Google Map Link : https://maps.app.goo.gl/gZSuVjuK9sJajaD29
మథుర (Mathura)
శ్రీకృష్ణ భగవానుడి జన్మస్థలమైన మథుర భారతదేశంలోని అత్యంత పవిత్ర వైష్ణవ క్షేత్రాలలో ఒకటి. యమునా నది తీరాన వెలసిన ఈ పురాతన నగరం వేల సంవత్సరాల చరిత్రను కలిగి ఉంది. కంసుని చెరసాలలో శ్రీకృష్ణుడు అవతరించిన ప్రదేశంగా భావించే శ్రీకృష్ణ జన్మభూమి మందిరం ఇక్కడి ప్రధాన ఆకర్షణ. యమునా పుష్కరాల సమయంలో విశ్రాంత ఘాట్, కేశీ ఘాట్ వంటి పవిత్ర ఘాట్లలో స్నానం చేయడానికి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. యమునా తీరం వద్ద కృష్ణనామస్మరణ, గీతా పారాయణం, దీపదానం చేయడం విశేష పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు.
Google Map Link : https://maps.app.goo.gl/RcgJf7exAGGcjJWL7
వృందావనం (Vrindavan)
రాధా-కృష్ణుల దివ్య ప్రేమ, భక్తి మరియు రాసలీలలకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన పవిత్ర క్షేత్రం వృందావనం. శ్రీకృష్ణుడు గోపికలతో కలిసి అనేక లీలలు ప్రదర్శించిన భూమిగా ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బాంకే బిహారి మందిరం, ప్రేమ మందిరం, ఇస్కాన్ కృష్ణ బలరామ్ మందిరం, రాధారమణ మందిరం వంటి అనేక ప్రసిద్ధ ఆలయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. యమునా నది ఒడ్డున ఉన్న కేశీ ఘాట్ వద్ద స్నానం, హారతి దర్శనం, తులసీ మాల జపం భక్తులకు అపూర్వమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని అందిస్తాయి. పుష్కరాల సమయంలో వృందావనంలో భజనలు, సంకీర్తనలు, భాగవత పారాయణాలు ప్రత్యేకంగా నిర్వహించబడతాయి.
Google Map Link : https://maps.app.goo.gl/2roFiCFs24DyoaDC7
గోకులం (Gokul)
శ్రీకృష్ణుని బాల్యలీలలతో ముడిపడిన పవిత్ర క్షేత్రం గోకులం. వసుదేవుడు యమునా నదిని దాటి నవజాత కృష్ణుడిని నందగోపుడి ఇంటికి తీసుకువచ్చిన ప్రదేశంగా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. కృష్ణుడు తన బాల్యంలో వెన్న దొంగతనం, గోపబాలులతో ఆటలు, పూతన సంహారం వంటి అనేక అద్భుత లీలలను ఇక్కడే ప్రదర్శించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. గోకులంలోని నంద భవన్, రమణ రెతి, బ్రహ్మాండ ఘాట్ వంటి ప్రదేశాలు భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తాయి. యమునా పుష్కరాల సమయంలో గోకులంలో స్నానం, కృష్ణారాధన, గోపూజ, అన్నదానం చేయడం అత్యంత శుభప్రదంగా భావించబడుతుంది.
ఈ మూడు క్షేత్రాలను (మథుర (Mathura), వృందావనం (Vrindavan), గోకులం (Gokul)) కలిపి “కృష్ణ త్రయం” అని కూడా పిలుస్తారు. యమునా పుష్కరాల సందర్భంగా మథుర – వృందావనం – గోకులం యాత్ర చేయడం ద్వారా యమునా మాతతో పాటు శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ అనుగ్రహం కూడా లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
Google Map Link : https://maps.app.goo.gl/NsgKC6XPHaoqufiB7
ఇంద్రప్రస్థం (నేటి ఢిల్లీ) మరియు యమునా
Indraprastha మహాభారత కాలంలో పాండవుల రాజధానిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. నేటి Delhi ప్రాంతమే ప్రాచీన ఇంద్రప్రస్థంగా గుర్తించబడుతుంది.
యమునా నది ఇంద్రప్రస్థం గుండా ప్రవహించడం వల్ల ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత లభించింది. మహాభారతంలో పాండవులు యమునా తీరాన అనేక యజ్ఞాలు, ధార్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించినట్లు ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి.
పుష్కరాల సమయంలో ఢిల్లీలోని Nigambodh Ghat వద్ద లక్షలాది మంది భక్తులు పుష్కర స్నానాలు, పితృ తర్పణాలు నిర్వహిస్తారు.
Google Map Link : https://maps.app.goo.gl/ufg3J7qpG1STe7Vg6
పుష్కర యాత్రకు వెళ్లే భక్తులు పాటించవలసిన సూచనలు
- అధికారిక ఘాట్లలో మాత్రమే స్నానం చేయాలి
- వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి
- ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించాలి
- నదిని కలుషితం చేయకూడదు
- స్థానిక ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాలను పాటించాలి
- రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే సమయాలలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి
పుష్కరాలు అంటే ఏమిటి?
హిందూ ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం పుష్కరుడు అనే దివ్యశక్తి గురుగ్రహంతో కలిసి ప్రతి రాశిలో ప్రవేశించి ఆ రాశికి సంబంధించిన నదిలో నివసిస్తాడని విశ్వాసం. ఆ కాలంలో ఆ నదిలో స్నానం చేయడం, పితృతర్పణం, దానం, జపం, హోమం వంటి పుణ్యకార్యాలు చేయడం ద్వారా అనేక జన్మల పాపాలు నశిస్తాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
పుష్కరాలు కేవలం నదిలో స్నానం చేయడానికి మాత్రమే కాదు. మన ఆలోచనలను పవిత్రం చేసుకోవడానికి, ప్రకృతిని గౌరవించడానికి, దానం మరియు ధర్మాచరణ ద్వారా సమాజానికి సేవ చేయడానికి వచ్చిన దివ్య అవకాశం.
యమునా పుష్కరాలు 2026 సందర్భంగా భక్తులు భగవంతుని స్మరిస్తూ, పితృదేవతలను తృప్తిపరుస్తూ, ధర్మమార్గంలో నడవాలని మనసారా కోరుకుందాం.
“యమునా పుష్కర స్నానం పాపాలను తొలగించి, భక్తి మరియు ముక్తి మార్గాన్ని ప్రసాదిస్తుంది” అని పురాణాలు కొనియాడుతున్నాయి.