నాగ పంచమి హిందూ సంప్రదాయంలో నాగ దేవతలను ఆరాధించే పవిత్రమైన పర్వదినం. శ్రావణ శుక్ల పంచమి రోజున ఈ పండుగను భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. నాగ దేవతలను పూజించడం ద్వారా కుటుంబ క్షేమం, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం మరియు శుభం కలుగుతాయని సంప్రదాయ విశ్వాసం.
నాగ పంచమి 2026 తేదీ మరియు పూజా సమయం
నాగ పంచమి: సోమవారం, ఆగస్టు 17, 2026
పంచమి తిథి ప్రారంభం: ఆగస్టు 16, సాయంత్రం 04:52
పంచమి తిథి ముగింపు: ఆగస్టు 17, సాయంత్రం 05:00
పూజా ముహూర్తం: ఉదయం 05:51 – 08:29
వ్యవధి: 2 గంటల 38 నిమిషాలు
గమనిక: ప్రాంతీయ సంప్రదాయాల ప్రకారం నాగ పంచమి తేదీ మారవచ్చు. గుజరాత్ వంటి కొన్ని ప్రాంతాల్లో 2026లో నాగ పంచమిని సెప్టెంబర్ 1న జరుపుకుంటారు. స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించడం మంచిది.
నాగ పంచమి ప్రాముఖ్యత
సనాతన ధర్మంలో సర్పాలకు ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక స్థానం ఉంది. ఆదిశేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు, కర్కోటకుడు వంటి నాగులు పురాణాలలో ప్రముఖంగా ప్రస్తావించబడ్డారు. శ్రీమహావిష్ణువు ఆదిశేషునిపై శయనించడం, పరమశివుని మెడలో నాగేంద్రుడు అలంకారంగా ఉండటం నాగ దేవతల దైవిక ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తాయి.
ఈ సంవత్సరం నాగ పంచమి శ్రావణ సోమవారం రోజున రావడం మరింత విశేషం. ఈ రోజున నాగ దేవతలతో పాటు పరమశివుని ఆరాధించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
శ్రావణ మాసంలో నాగ పంచమితో పాటు వివిధ దేవతలను ఆరాధించే అనేక పర్వదినాలు వస్తాయి. ముఖ్యంగా మహిళలు వరలక్ష్మీ వ్రతంను భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు. ఈ వ్రతం ద్వారా లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం, ఐశ్వర్యం మరియు కుటుంబ సౌభాగ్యం కలుగుతాయని విశ్వాసం.
అలాగే శ్రావణ మాసంలో సోమవారాలు, శుక్రవారాలు మరియు ఇతర పవిత్ర రోజుల్లో ప్రత్యేక పూజలు, వ్రతాలు నిర్వహిస్తారు. శ్రావణ మాసం విశిష్టత మరియు పూజా విధానాల గురించి తెలుసుకోవడం ద్వారా ఈ పవిత్ర మాసంలో పాటించాల్సిన ఆచారాలను మరింతగా తెలుసుకోవచ్చు.
నాగ పంచమి రోజున చేసే ఆచారాలు
నాగ దేవతల ప్రతిమకు పసుపు, కుంకుమ, పువ్వులు సమర్పించి పూజ చేస్తారు. పాలు, పండ్లు, మిఠాయిలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. శివాలయ దర్శనం, శివలింగ అభిషేకం, బిల్వదళ సమర్పణ మరియు “ఓం నమః శివాయ” మంత్రజపం కూడా చేస్తారు.
నిజమైన పాములకు నేరుగా పాలు ఇవ్వకుండా, నాగ దేవతల ప్రతిమకు నైవేద్యంగా సమర్పించడం శ్రేయస్కరం.
నాగ పంచమి మంత్రం
నాగ దేవతలను స్మరిస్తూ ఈ శ్లోకాన్ని జపించవచ్చు:
అనంతం వాసుకిం శేషం
పద్మనాభం చ కంబలమ్ ।
శంఖపాలం ధృతరాష్ట్రం
తక్షకం కాలియం తథా ॥
ఏతాని నవనామాని
నాగానాం చ మహాత్మనామ్ ।
సాయం కాళే పఠేన్నిత్యం
ప్రాతఃకాలే విశేషతః ।
తస్య విషభయం నాస్తి
సర్వత్ర విజయీ భవేత్ ॥
నాగ పంచమి ఆధ్యాత్మిక సందేశం
నాగ పంచమి ప్రకృతి, జీవజాలం మరియు దైవత్వం పట్ల గౌరవాన్ని తెలియజేసే పర్వదినం. నాగ దేవతలను ఆరాధించడంతో పాటు సర్పాలను, ఇతర జీవులను రక్షించాలనే సంకల్పం చేసుకోవడం ఈ పండుగకు మరింత అర్థాన్ని ఇస్తుంది.
ఓం నమః శివాయ।
నాగ దేవతాభ్యో నమః।