పవన పుత్రుని జన్మదినం — భక్తి, బలం, శ్రీరాముని సేవ
శౌర్యానికి, భక్తికి మరియు నిస్వార్థ సేవకు మారుపేరు హనుమంతుడు. ప్రతి ఏటా చైత్ర పూర్ణిమ నాడు లేదా వైశాఖ మాసంలో హనుమాన్ జయంతిని వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఈ సంవత్సరం, మే 12, 2026 మంగళవారం నాడు మనం ఈ పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటున్నాము.
హనుమంతుని విశిష్టత
రామాయణంలో హనుమంతుడి పాత్ర అద్వితీయం. తన అచంచలమైన రామ భక్తితో ‘రామదాసు’గా పేరుగాంచడమే కాకుండా, అసాధ్యమైన పనులను సుసాధ్యం చేసే ‘సంకట మోచనుడు’గా భక్తుల హృదయాల్లో కొలువై ఉన్నాడు.
హనుమంతుని జన్మ కథ
వానరవీరుడు హనుమంతుడు అంజనాదేవి మరియు కేసరి అనే వానరరాజు దంపతులకు జన్మించారు. వాయుదేవుడు అనుగ్రహం వల్ల ఆయన “పవన పుత్రుడు” అని పిలువబడతారు. బాల్యంలోనే సూర్యుణ్ణి ఒక పండుగా భావించి మింగబోయారని పురాణాలు చెప్తాయి.
ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో హనుమంతుని హనువు (దవడ)ని తాకినందున “హనుమంతుడు” అనే పేరు వచ్చింది. ఆయన అష్టసిద్ధులు, నవ నిధులు కలిగిన మహాబలవంతుడు.
మనోజవం మారుత తుల్యవేగం
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ ।
వాతాత్మజం వానరయూథముఖ్యం
శ్రీరామదూతం శరణం ప్రపద్యే ॥
మనస్సు వేగంతో సమానమైన వేగం కలిగినవాడా, మారుతునికి సమానమైన వాడా, ఇంద్రియ జయం పొందినవాడా, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా — ఆ రామదూతుని నేను శరణు కోరుతున్నాను.
హనుమంతుని విశేష గుణాలు
శ్రీరాముని భక్తి
హనుమంతుడు నిరంతరం “జై శ్రీరాం” జపిస్తాడు. ఆయన హృదయంలో సదా రాముడు నివసిస్తాడు — ఇది అనన్యమైన భక్తికి నిదర్శనం.
అపారమైన శక్తి
సముద్రాన్ని లంఘించారు, లంకను దహించారు, సంజీవని పర్వతాన్ని మోసారు — ఆయన అద్భుత బలానికి ప్రతీక.
జ్ఞానం & వినయం
అష్ట సిద్ధులు పొందినా వినయంగా ఉంటారు. “నాకు జ్ఞానం ఉంది కాని నేను రాముని దాసుడను” అని చెప్పేవారు.
చిరంజీవి
హనుమంతుడు చిరంజీవి — ఆయన ఈ కలియుగంలో కూడా జీవించి ఉంటారని, రాముని నామమును ప్రేమించేచోట ఆయన ఉంటారని నమ్మికం.
జయంతి రోజు ఆచారాలు
తెలుగు రాష్ట్రాలలో హనుమాన్ జయంతి చైత్ర పూర్ణిమ (మార్చి–ఏప్రిల్)న జరుపుతారు. ఆలయాలలో ప్రత్యేక అభిషేకాలు, హనుమాన్ చాలీసా పారాయణం, సుందరకాండ పాఠాలు ఈ రోజు ప్రత్యేకత.
- తెల్లవారుజామునే లేచి తిలకం పెట్టుకుని హనుమంతుని ఆలయానికి వెళ్ళడం
- నువ్వులనూనె, సింధూరం (వర్మిలియన్) చేత అభిషేకం చేయడం
- హనుమాన్ చాలీసా 11 లేదా 108 సార్లు పఠించడం
- సుందరకాండ పారాయణం — కుటుంబంతో లేదా సమూహంగా
- ఉదయాన్నే ఉపవాసం ఉండి సాయంత్రం ప్రసాదం తీసుకోవడం
- గరికె, వేప పువ్వు, అరటి పళ్ళతో నివేదన చేయడం
- పేదలకు అన్నదానం — ఇది హనుమంతుని పట్ల భక్తికి నిదర్శనం
“రామకాజ కీన్హే బినా మోహి కహాఁ విశ్రాం”
— రాముని పని పూర్తి చేయకుండా నాకు విశ్రాంతి ఎక్కడ?
హనుమంతుని ప్రాముఖ్యత
హనుమంతుడు కేవలం బలానికి మాత్రమే కాదు, జ్ఞానానికి, భక్తికి, సేవకు కూడా ప్రతీక. ఆయన సుందరకాండలో సీతమ్మకు రాముని ఉంగరం అందించిన సన్నివేశం మానవ జాతికి ఒక సందేశం — నమ్మకంగా, నిజాయితీగా, శ్రద్ధగా పని చేయాలని.
రోజువారీ జీవితంలో ఆటంకాలు వచ్చినప్పుడు హనుమంతుని ధ్యానించడం వల్ల ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుందని భక్తులు నమ్ముతారు. ఈ జయంతి రోజు ఆయన స్ఫూర్తిని మనలో నింపుకుందాం.