రచన: వేద వ్యాస
అథ షోడశోஉధ్యాయః |
శ్రీభగవానువాచ |
అభయం సత్త్వసంశుద్ధిర్ఙ్ఞానయోగవ్యవస్థితిః |
దానం దమశ్చ యఙ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయస్తప ఆర్జవమ్ || 1 ||
అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాంతిరపైశునమ్ |
దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్ || 2 ||
తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా |
భవంతి సంపదం దైవీమభిజాతస్య భారత || 3 ||
దంభో దర్పోஉభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ |
అఙ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ || 4 ||
దైవీ సంపద్విమోక్షాయ నిబంధాయాసురీ మతా |
మా శుచః సంపదం దైవీమభిజాతోஉసి పాండవ || 5 ||
ద్వౌ భూతసర్గౌ లోకేஉస్మిందైవ ఆసుర ఏవ చ |
దైవో విస్తరశః ప్రోక్త ఆసురం పార్థ మే శృణు || 6 ||
ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ జనా న విదురాసురాః |
న శౌచం నాపి చాచారో న సత్యం తేషు విద్యతే || 7 ||
అసత్యమప్రతిష్ఠం తే జగదాహురనీశ్వరమ్ |
అపరస్పరసంభూతం కిమన్యత్కామహైతుకమ్ || 8 ||
ఏతాం దృష్టిమవష్టభ్య నష్టాత్మానోஉల్పబుద్ధయః |
ప్రభవంత్యుగ్రకర్మాణః క్షయాయ జగతోஉహితాః || 9 ||
కామమాశ్రిత్య దుష్పూరం దంభమానమదాన్వితాః |
మోహాద్గృహీత్వాసద్గ్రాహాన్ప్రవర్తంతేஉశుచివ్రతాః || 10 ||
చింతామపరిమేయాం చ ప్రలయాంతాముపాశ్రితాః |
కామోపభోగపరమా ఏతావదితి నిశ్చితాః || 11 ||
ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయణాః |
ఈహంతే కామభోగార్థమన్యాయేనార్థసంచయాన్ || 12 ||
ఇదమద్య మయా లబ్ధమిమం ప్రాప్స్యే మనోరథమ్ |
ఇదమస్తీదమపి మే భవిష్యతి పునర్ధనమ్ || 13 ||
అసౌ మయా హతః శత్రుర్హనిష్యే చాపరానపి |
ఈశ్వరోஉహమహం భోగీ సిద్ధోஉహం బలవాన్సుఖీ || 14 ||
ఆఢ్యోஉభిజనవానస్మి కోஉన్యోస్తి సదృశో మయా |
యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్య ఇత్యఙ్ఞానవిమోహితాః || 15 ||
అనేకచిత్తవిభ్రాంతా మోహజాలసమావృతాః |
ప్రసక్తాః కామభోగేషు పతంతి నరకేஉశుచౌ || 16 ||
ఆత్మసంభావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః |
యజంతే నామయఙ్ఞైస్తే దంభేనావిధిపూర్వకమ్ || 17 ||
అహంకారం బలం దర్పం కామం క్రోధం చ సంశ్రితాః |
మామాత్మపరదేహేషు ప్రద్విషంతోஉభ్యసూయకాః || 18 ||
తానహం ద్విషతః క్రూరాన్సంసారేషు నరాధమాన్ |
క్షిపామ్యజస్రమశుభానాసురీష్వేవ యోనిషు || 19 ||
ఆసురీం యోనిమాపన్నా మూఢా జన్మని జన్మని |
మామప్రాప్యైవ కౌంతేయ తతో యాంత్యధమాం గతిమ్ || 20 ||
త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః |
కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్ || 21 ||
ఏతైర్విముక్తః కౌంతేయ తమోద్వారైస్త్రిభిర్నరః |
ఆచరత్యాత్మనః శ్రేయస్తతో యాతి పరాం గతిమ్ || 22 ||
యః శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతే కామకారతః |
న స సిద్ధిమవాప్నోతి న సుఖం న పరాం గతిమ్ || 23 ||
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ |
ఙ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం కర్మ కర్తుమిహార్హసి || 24 ||
ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే
దైవాసురసంపద్విభాగయోగో నామ షోడశోஉధ్యాయః ||16 ||