క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ఎప్పుడు? | శనివారం, నవంబర్ 21, 2026
కార్తీక మాసంలో అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినాలలో క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ఒకటి. ఈ రోజును చిలుకు ద్వాదశి, తులసి కల్యాణం అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ పర్వదినాన తులసి దేవిని శ్రీమహావిష్ణువుతో కల్యాణం జరిపించి, తులసి కోట వద్ద దీపారాధన చేయడం విశేషంగా భావిస్తారు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి రోజున తులసి పూజ, విష్ణు ఆరాధన, దీపదానం చేయడం ద్వారా భగవంతుని అనుగ్రహం లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి / చిలుకు ద్వాదశి – 2026
తేదీ: శనివారం, నవంబర్ 21, 2026
తిథి: కార్తీక శుక్ల ద్వాదశి
ప్రత్యేకతలు:
- తులసి–దామోదర కల్యాణం
- సామూహిక 108 తులసి లక్ష్మీ పూజ
- తులసి కోట వద్ద దీపారాధన
ద్వాదశి తిథి సమయాలు:
- ప్రారంభం: నవంబర్ 21, శనివారం ఉదయం 06:32 గంటలకు
- ముగింపు: నవంబర్ 22, ఆదివారం తెల్లవారుజామున 04:57 గంటలకు
2026 లో భారతదేశంలో క్షీరాబ్ది ద్వాదశి నవంబర్ 21, శనివారం నాడు జరుపుకుంటారు. హైదరాబాద్ పంచాంగ గణన ప్రకారం ద్వాదశి తిథి నవంబర్ 21 ఉదయం ప్రారంభమై నవంబర్ 22 తెల్లవారుజామున ముగుస్తుంది. పూజా సమయాల కోసం మీ ప్రాంత పంచాంగాన్ని, ఆలయ సూచనలను అనుసరించండి.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి అంటే ఏమిటి?
“క్షీరాబ్ది” అంటే పాల సముద్రం లేదా క్షీరసాగరం. “ద్వాదశి” అంటే పన్నెండవ తిథి. కార్తీక మాసంలోని శుక్ల పక్ష ద్వాదశి రోజున ఈ పర్వదినాన్ని ఆచరిస్తారు.
తెలుగు సంప్రదాయంలో ఈ రోజున తులసి దేవిని శ్రీమహావిష్ణువు దామోదర స్వరూపంతో ఆరాధించి, తులసి కల్యాణం నిర్వహిస్తారు. తులసి మొక్కను లక్ష్మీదేవి స్వరూపంగా భావించి పూజించడం హిందూ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైన స్థానం కలిగి ఉంది.

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ప్రాముఖ్యత
1. తులసి కల్యాణం
ఈ పర్వదినానికి ప్రధాన ఆకర్షణ తులసి కల్యాణం. తులసి దేవిని శ్రీమహావిష్ణువు లేదా దామోదర స్వరూపంతో కల్యాణం జరిపించినట్లు సంప్రదాయబద్ధంగా పూజిస్తారు. తులసి కోటను శుభ్రపరిచి, పసుపు, కుంకుమ, పూలు, మామిడి ఆకులతో అలంకరించి, భక్తిశ్రద్ధలతో పూజ నిర్వహిస్తారు.
2. శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధన
కార్తీక మాసం శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతికరమైన మాసంగా భావిస్తారు. క్షీరాబ్ది ద్వాదశి రోజున విష్ణు నామస్మరణ, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, హరినామ సంకీర్తన చేయడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
3. దీపారాధన, దీపదానం
తులసి కోట చుట్టూ దీపాలను వెలిగించడం ఈ పర్వదినంలోని ముఖ్యమైన ఆచారం. సాయంత్రం దీపాలు వెలిగించి, ఇంటి పరిసరాలను పవిత్రంగా అలంకరిస్తారు. దేవాలయాల్లో కూడా ప్రత్యేక దీపారాధనలు నిర్వహిస్తారు.
4. కార్తీక మాస వ్రతానికి ప్రత్యేకత
కార్తీక మాసమంతా దీపారాధన, ఉపవాసం, దైవనామ స్మరణ వంటి ఆచారాలను పాటించే భక్తులకు క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ఒక విశేషమైన పర్వదినం. ఈ రోజున దైవచింతనతో గడపడం, దానం చేయడం, సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం మంచి ఆచారాలుగా భావిస్తారు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి పురాణ నేపథ్యం
హిందూ పురాణ సంప్రదాయంలో తులసి దేవికి, శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రత్యేకమైన సంబంధం ఉంది. తులసిని విష్ణుప్రియగా భావిస్తారు. అందుకే శ్రీమహావిష్ణువు పూజలో తులసి దళాలకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి రోజున తులసి దేవిని దామోదర స్వరూపుడైన శ్రీమహావిష్ణువుతో కల్యాణం జరిపించే ఆచారం భక్తి, పవిత్రత, శుభప్రదమైన దాంపత్యానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది.
ఈ పర్వదినాన్ని చిలుకు ద్వాదశి అని పిలవడానికి క్షీరసాగర మథనంతో సంబంధం ఉన్న సంప్రదాయ విశ్వాసాలు కూడా కారణంగా చెబుతారు.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి మరియు తులసి కల్యాణం
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి రోజున తులసి కల్యాణం నిర్వహించడం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రసిద్ధమైన సంప్రదాయం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తులసి వివాహాన్ని ఏకాదశి రోజున లేదా ఇతర అనుకూలమైన రోజుల్లో కూడా నిర్వహిస్తారు. అందువల్ల మీ ప్రాంత పంచాంగం, కుటుంబ ఆచారం లేదా ఆలయ నిర్ణయాన్ని అనుసరించడం మంచిది.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి అనేది తులసి దేవి, శ్రీమహావిష్ణువుల ఆరాధనకు అంకితమైన పవిత్రమైన పర్వదినం. తులసి కల్యాణం, దీపారాధన, విష్ణు నామస్మరణ, దానధర్మాల ద్వారా భక్తులు ఈ రోజును ఆధ్యాత్మికంగా జరుపుకుంటారు.
ఈ క్షీరాబ్ది ద్వాదశి సందర్భంగా తులసి దేవి, శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం ప్రతి కుటుంబంపై ఉండాలని, అందరికీ సుఖశాంతులు, ఆరోగ్యం, సౌభాగ్యం కలగాలని ప్రార్థిద్దాం.
శ్రీ తులసీ దేవ్యై నమః। శ్రీ దామోదరాయ నమః।
