రచన: అన్నమాచార్య

పరిచయం

అన్నమాచార్యుల భక్తి సంకీర్తనల్లో శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క పరమత్వాన్ని, ఆయన శరణాగత వత్సలత్వాన్ని ఎంతో సరళంగా వ్యక్తపరిచే కీర్తనల్లో “ఘనుడాతడే మము గాచుగాక హరి” ఒకటి. ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య భగవంతుడిని సృష్టికి మూలకారణుడిగా, సమస్త జగత్తుకు రక్షకుడిగా, భక్తుల కోసం అవతారాలు ధరించిన పరమాత్మగా స్తుతిస్తున్నారు.

ఇక్కడ “హరి” అంటే శ్రీమహావిష్ణువు. చివరి చరణంలో శ్రీవేంకట అని స్పష్టంగా పేర్కొనడం ద్వారా తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరునే ఈ కీర్తనలో స్తుతిస్తున్న దేవుడని తెలుస్తుంది.

అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్త కవి. తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరునిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన ఆయన, తత్త్వాన్ని సాధారణ భక్తుడికీ అర్థమయ్యే భాషలో అందించారు. ఈ కీర్తన కూడా “ఆయనే మన రక్షకుడు; ఆయన పాదాలే మనకు శరణు” అనే సంపూర్ణ శరణాగతి భావాన్ని ప్రధానంగా వ్యక్తం చేస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం
పల్లవి

ఘనుడాతడే మము గాచుగాక హరి
అనిశము నేమిక నతనికె శరణు ||

చరణం 1

యెవ్వని నాభిని యీ బ్రహ్మాదులు
యెవ్వడు రక్షకుడిన్నిటికి |
యెవ్వని మూలము యీ సచరాచర
మవ్వల నివ్వల నతనికే శరణు ||

చరణం 2

పురుషోత్తముడని పొగడి రెవ్వరిని
కరి నెవ్వడు గాచె |
ధర యెవ్వడెత్తి దనుజుల బొరిగొనె
అరుదుగ మేమిక నతనికె శరణు ||

చరణం 3

శ్రీసతి యెవ్వని జేరి వురమునను
భాసిల్లె నెవ్వడు పరమంబై |
దాసుల కొరకై తగు శ్రీవేంకట
మాస చూపి నితడతనికె శరణు ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
ఘనుడు	గొప్పవాడు, మహిమాన్వితుడు, పరమశక్తిమంతుడు
మము	మమ్మల్ని
గాచుగాక	కాపాడుగాక, రక్షించుగాక
హరి	శ్రీమహావిష్ణువు; పాపాలను తొలగించేవాడు
అనిశము	ఎల్లప్పుడూ, నిరంతరం
నేమిక	ఇంకెందుకు, ఇక మరెవరిని ఆశ్రయించాలి అనే భావం
నతనికె / అతనికే	ఆయనకే
శరణు	ఆశ్రయం, రక్షణ కోసం చేరడం
నాభి	బొడ్డు; విష్ణువు నాభి నుండి పద్మం ఉద్భవించిందనే పురాణ భావన
బ్రహ్మాదులు	బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు
రక్షకుడు	కాపాడేవాడు
మూలము	మూలకారణం, ఆధారం
సచరాచరము	చరాచర జగత్తు; కదిలే మరియు కదలని సమస్త సృష్టి
అవ్వల నివ్వల	ఈ వైపు ఆ వైపు; సర్వదిక్కులలో
పురుషోత్తముడు	సర్వోన్నత పురుషుడు; పరమాత్మ
పొగడి	స్తుతించి, కీర్తించి
కరి	ఏనుగు; గజేంద్రుడు
గాచె	కాపాడాడు
ధర	భూమి
ఎత్తి	పైకి ఎత్తి, ఉద్ధరించి
దనుజులు	రాక్షసులు, అసురులు
బొరిగొనె	నాశనం చేశాడు, సంహరించాడు
అరుదుగ	విశేషంగా, అద్భుతంగా
శ్రీసతి	శ్రీదేవి, మహాలక్ష్మి
జేరి	చేరి
వురము	వక్షస్థలం, ఛాతి
భాసిల్లె	ప్రకాశించింది, వెలిగింది
పరమంబై	పరమమైనవాడిగా, అత్యున్నతుడిగా
దాసులు	భక్తులు, సేవకులు
తగు	తగిన, యోగ్యమైన
శ్రీవేంకట	శ్రీవేంకటేశ్వరుడు, తిరుమల శ్రీవారి రూపం
చూపి	దర్శనం ఇచ్చి, కృప చూపి
నితడు	ఈయనే, ఇతడే

పల్లవి భావం

“ఘనుడాతడే మము గాచుగాక హరి
అనిశము నేమిక నతనికె శరణు”

శ్రీహరి సర్వశక్తిమంతుడు. మనలను రక్షించగల అసలైన రక్షకుడు ఆయనే. అందువల్ల ఎల్లప్పుడూ ఆయననే ఆశ్రయించాలి. మన కష్టాల్లో, సుఖాల్లో, జీవితంలోని ప్రతి పరిస్థితిలో భగవంతుని శరణు కోరడం ద్వారా మనసుకు ధైర్యం, ప్రశాంతత లభిస్తాయి.

అన్నమయ్య ఇక్కడ కేవలం “దేవుడు మమ్మల్ని కాపాడాలి” అని ప్రార్థించడం కాదు. “ఆయన తప్ప మనకు మరొక శరణు లేదు” అనే సంపూర్ణ విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు.

మొదటి చరణం భావం

“యెవ్వని నాభిని యీ బ్రహ్మాదులు
యెవ్వడు రక్షకుడిన్నిటికి”

విష్ణువు నాభి నుండి పద్మం ఉద్భవించి, ఆ పద్మంలో బ్రహ్మదేవుడు జన్మించాడనే పురాణ భావనను అన్నమయ్య గుర్తుచేస్తున్నారు. అంటే సృష్టికర్తగా భావించే బ్రహ్మకు కూడా మూలాధారం శ్రీహరియే.

అంతేకాదు, సమస్త జగత్తుకు రక్షకుడు కూడా ఆయనే.

“యెవ్వని మూలము యీ సచరాచర
మవ్వల నివ్వల నతనికే శరణు”

కదిలే జీవులైనా, కదలని వస్తువులైనా—ఈ చరాచర జగత్తంతటికీ మూలకారణం శ్రీహరియే. సృష్టి అంతటికీ ఆధారమైన ఆ పరమాత్మనే తాను శరణుగా స్వీకరిస్తున్నానని అన్నమయ్య చెబుతున్నారు.

ఇక్కడ భక్తి భావంతో పాటు విష్ణువు పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు అనే తాత్త్విక భావన కూడా కనిపిస్తుంది.

రెండవ చరణం భావం

“పురుషోత్తముడని పొగడి రెవ్వరిని
కరి నెవ్వడు గాచె”

సర్వోన్నతుడైన పురుషోత్తముడు ఎవరు? ఆపదలో చిక్కుకున్న గజేంద్రుడిని రక్షించినవాడెవరు? అని అన్నమయ్య ప్రశ్నిస్తున్నారు.

గజేంద్ర మోక్ష ఘట్టాన్ని గుర్తుచేస్తూ, భక్తుడు హృదయపూర్వకంగా పిలిచినప్పుడు శ్రీహరి వెంటనే రక్షణకు వస్తాడనే విశ్వాసాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

“ధర యెవ్వడెత్తి దనుజుల బొరిగొనె
అరుదుగ మేమిక నతనికె శరణు”

భూమిని ఉద్ధరించిన వరాహావతారం, దుష్టశక్తులను సంహరించిన విష్ణువు అవతారాలను అన్నమయ్య స్మరిస్తున్నారు.

భగవంతుడు ధర్మాన్ని రక్షించడానికి, అధర్మాన్ని తొలగించడానికి అనేక రూపాల్లో అవతరిస్తాడు. అలాంటి దయామయుడైన శ్రీహరిని విడిచి మరెవరిని ఆశ్రయించాల్సిన అవసరం లేదని కవి చెబుతున్నారు.

మూడవ చరణం భావం

“శ్రీసతి యెవ్వని జేరి వురమునను
భాసిల్లె నెవ్వడు పరమంబై”

శ్రీదేవి అయిన మహాలక్ష్మి ఎవరి వక్షస్థలంలో నిత్యంగా నివసిస్తుందో, ఎవరు పరమాత్మగా ప్రకాశిస్తున్నారో—ఆయనే శ్రీమహావిష్ణువు.

విష్ణువు వక్షస్థలంలో శ్రీమహాలక్ష్మి నివాసం ఉండటం ఆయనకు శ్రీనివాసుడు అనే మహిమాన్వితమైన స్వరూపాన్ని సూచిస్తుంది.

“దాసుల కొరకై తగు శ్రీవేంకట
మాస చూపి నితడతనికె శరణు”

భక్తుల కోసం తగిన రూపాన్ని ధరించి, దర్శనం ఇచ్చే శ్రీవేంకటేశ్వరుడే ఈ కీర్తనలో చివరి ఆశ్రయంగా నిలుస్తాడు.

తిరుమల శ్రీవారు భక్తులకు దర్శనమిచ్చే దైవం. అందుకే అన్నమయ్య తన శరణాగతిని “శ్రీవేంకట” అనే నామంతో ముగిస్తున్నారు.

ఈ చరణం మొత్తం కీర్తనకు అత్యంత మధురమైన ముగింపును ఇస్తుంది: పరబ్రహ్ముడైన శ్రీహరి, భక్తుల కోసం తిరుమలలో శ్రీవేంకటేశ్వరుడిగా దర్శనమిస్తున్నాడు.

సందర్భం

ఈ కీర్తనను శ్రీమహావిష్ణువు, శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భక్తి కార్యక్రమాల్లో పాడటానికి ఎంతో అనుకూలంగా భావించవచ్చు. ముఖ్యంగా తిరుమల శ్రీవారి భక్తి కార్యక్రమాలు, అన్నమయ్య సంకీర్తన గాన కార్యక్రమాలు, భజనలు, హరికథలు, ఆధ్యాత్మిక సంగీత సభలు వంటి సందర్భాల్లో ఈ కీర్తనలోని శరణాగతి భావం ఎంతో ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.

అన్నమయ్య సంకీర్తనలు కేవలం ఆలయ సంగీత సంప్రదాయంలోనే కాకుండా, సంగీత కచేరీలు, భక్తి గాన కార్యక్రమాలు మరియు ఇంటి పూజల్లో కూడా విస్తృతంగా ఆలపించబడుతున్నాయి.

ఈ కీర్తనకు సంబంధించిన ఒకే ఒక్క “ప్రామాణిక” ఆధునిక స్వరకల్పన లేదా ఒకే ప్రసిద్ధ గాయకుడి rendition అని చెప్పడం కంటే, అన్నమయ్య సంకీర్తనల వివిధ సంగీత రూపాల్లో పాడబడే భక్తి సంప్రదాయంలో దీనిని చూడటం సముచితం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. “ఘనుడాతడే మము గాచుగాక” కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీమహావిష్ణువు / శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి గురించి. చివరి చరణంలో “శ్రీవేంకట” అని పేర్కొనడం ద్వారా తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరుని స్వరూపం స్పష్టమవుతుంది.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

అన్నమయ్య సంకీర్తన గాన కార్యక్రమాలు, విష్ణు లేదా వేంకటేశ్వర స్వామి భజనలు, ఆలయ కార్యక్రమాలు, ఆధ్యాత్మిక సంగీత సభలు వంటి సందర్భాల్లో పాడవచ్చు. శరణాగతి భావం ప్రధానంగా ఉన్నందున భక్తి గానానికి ఇది చక్కగా సరిపోతుంది.

3. ఈ కీర్తనలో ప్రధాన సందేశం ఏమిటి?

“శ్రీహరియే మనకు పరమాశ్రయం; ఆయననే శరణుగా స్వీకరించాలి” అనేదే ప్రధాన సందేశం. సృష్టికి మూలమైన, భక్తులను రక్షించే, ధర్మాన్ని కాపాడే శ్రీహరిపై సంపూర్ణ విశ్వాసాన్ని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వ్యక్తం చేశారు.

“ఘనుడాతడే మము గాచుగాక హరి” కీర్తనలో అన్నమయ్య శ్రీహరిని కేవలం దేవుడిగా మాత్రమే కాకుండా సృష్టికి మూలం, జగత్తుకు రక్షకుడు, భక్తుల ఆపద్బాంధవుడు, శ్రీవేంకటేశ్వరుడిగా దర్శనమిచ్చే పరమాత్మగా చూపించారు.

బ్రహ్మకు మూలమైనవాడు, గజేంద్రుడిని రక్షించినవాడు, భూమిని ఉద్ధరించినవాడు, దుష్టులను సంహరించినవాడు, మహాలక్ష్మిని వక్షస్థలంలో ధరించినవాడు—అదే శ్రీహరి.

అందుకే అన్నమయ్య చివరకు చెప్పే మాట ఒక్కటే:

ఆయనే మన రక్షకుడు.
ఆయనే మన ఆశ్రయం.
ఆయనకే శరణు.