గురు పౌర్ణమి అంటే ఏమిటి
భారతీయ సనాతన ధర్మంలో గురువుకు అత్యున్నత స్థానం కల్పించబడింది. మనకు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించి, అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి, సత్యమార్గంలో నడిపించే మహానుభావుడే గురు. అలాంటి గురువుకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేయడానికి జరుపుకునే పవిత్రమైన పండుగే గురు పౌర్ణమి.
ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ మాస శుక్ల పౌర్ణమి రోజున గురు పౌర్ణమిని భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ రోజును వ్యాస పౌర్ణమి అని కూడా పిలుస్తారు. ఎందుకంటే మహర్షి వేదవ్యాసుడు ఈ రోజునే అవతరించారని పురాణాలు తెలియజేస్తాయి.
గురువు యొక్క మహిమ
హిందూ సంప్రదాయంలో గురువును భగవంతుని స్వరూపంగా భావిస్తారు.
గురుర్బ్రహ్మ గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః |
గురు సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీ గురవే నమః |
భావం:
గురువే బ్రహ్మ, గురువే విష్ణువు, గురువే పరమశివుడు. గురువే పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు. అలాంటి గురువుకు నా నమస్కారాలు.
గురు పౌర్ణమి ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
గురు పౌర్ణమి ప్రధాన ఉద్దేశ్యం గురువుల పట్ల కృతజ్ఞతను తెలియజేయడం.
ఈ రోజున:
- ఆధ్యాత్మిక గురువులను స్మరించడం
- తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించడం
- ఉపాధ్యాయులను గౌరవించడం
- మహర్షి వేదవ్యాసుని ఆరాధించడం
- జ్ఞాన సాధనకు సంకల్పం చేయడం
ఇవి ప్రత్యేకంగా నిర్వహిస్తారు.
వేదవ్యాస మహర్షి ఎవరు?
వేదవ్యాసుడు భారతీయ సంస్కృతికి అమూల్యమైన సేవ చేసిన మహర్షి.
ఆయన:
- నాలుగు వేదాలను విభజించారు.
- మహాభారతం రచించారు.
- 18 పురాణాలను సమకూర్చారు.
- బ్రహ్మసూత్రాలను రచించారు.
- అనేక ఋషులకు జ్ఞానాన్ని బోధించారు.
అందుకే ఆయనను జగద్గురు అని కూడా పిలుస్తారు.
గురువు ఎందుకు దైవంతో సమానం?
మన జీవితంలో దేవుని గురించి తెలియజేసేది గురువే.
శాస్త్రం చెబుతోంది:
అజ్ఞాన తిమిరాంధస్య
జ్ఞానాంజన శలాకయా।
చక్షురున్మీలితం యేన
తస్మై శ్రీ గురవే నమః॥
అర్థం:
అజ్ఞాన చీకటిలో ఉన్న మన కళ్లకు జ్ఞానమనే కాటుక పెట్టి వెలుగును చూపించిన గురువుకు నమస్కారం.
గురు పౌర్ణమి ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత
ఈ రోజు:
- జ్ఞానానికి ప్రతీక
- భక్తికి ప్రతీక
- గురు-శిష్య పరంపరకు చిహ్నం
- వేద సంప్రదాయానికి ప్రతీక
- ఆత్మజ్ఞానానికి ప్రారంభదినం
ఈ రోజున చేసే ప్రార్థనలు, జపాలు, ధ్యానం ఎంతో పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు.
గురు పౌర్ణమి రోజు దానం
ఈ రోజున చేసే దానం మహా పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
దానం చేయవలసినవి:
- అన్నదానం
- వస్త్రదానం
- పుస్తకదానం
- విద్యార్థులకు విద్యాసామగ్రి
- గోసేవ
- వేదపండితులకు దక్షిణ
గురు పౌర్ణమి రోజున చదవదగిన మంత్రాలు
గురు మంత్రం
ఓం శ్రీ గురవే నమః॥
వ్యాస మహర్షి స్తుతి
వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ
వ్యాసరూపాయ విష్ణవే।
నమో వై బ్రహ్మనిధయే
వాసిష్ఠాయ నమో నమః॥
గురు గాయత్రీ
ఓం గురుదేవాయ విద్మహే
పరబ్రహ్మాయ ధీమహి
తన్నో గురుః ప్రచోదయాత్॥
గురు-శిష్య పరంపర
భారతీయ సంస్కృతిలో గురు-శిష్య పరంపరకు వేల సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది.
వశిష్ఠుడు, విశ్వామిత్రుడు, ద్రోణాచార్యుడు, సాందీపని మహర్షి, ఆదిశంకరాచార్యులు, రామానుజాచార్యులు, మధ్వాచార్యులు వంటి మహనీయులు ఈ పరంపరను గొప్పగా నిలబెట్టారు.
గురువు అంటే ఎవరు?
గురువు అంటే కేవలం పాఠాలు చెప్పేవారు మాత్రమే కాదు.
- జీవితానికి దారి చూపేవారు
- ధర్మాన్ని బోధించేవారు
- ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించేవారు
- మంచి విలువలను నేర్పేవారు
- దేవుని చేరుకునే మార్గాన్ని చూపేవారు
అందరూ గురువులే.
గురు పౌర్ణమి మనకు వినయం, కృతజ్ఞత, సేవాభావం, జ్ఞానాన్వేషణ అనే నాలుగు గొప్ప విలువలను గుర్తు చేస్తుంది. గురువు పట్ల భక్తి కలిగిన వ్యక్తి జీవితంలో జ్ఞానం, శాంతి, ధర్మం మరియు ఆధ్యాత్మిక పురోగతి సహజంగా వికసిస్తాయి. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ ఈ పవిత్ర దినాన తమ గురువులను, తల్లిదండ్రులను, ఉపాధ్యాయులను స్మరించి వారి ఆశీర్వాదాన్ని పొందాలి.
గురు పౌర్ణమి సందర్భంగా పారాయణం చేయదగిన స్తోత్రాలు
గురు పౌర్ణమి రోజున గురు తత్వాన్ని స్మరిస్తూ క్రింది అష్టోత్తర శతనామావళులను భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయవచ్చు.
👉 శ్రీ దక్షిణామూర్తి అష్టోత్తర శతనామావళి
👉 శ్రీ సాయి బాబా అష్టోత్తర శతనామావళి
👉 శ్రీ రాఘవేంద్ర అష్టోత్తర శత నామావళి
👉 శ్రీ శంకరాచార్య అష్టోత్తర శత నామావళి
గురు పౌర్ణమి అనేది కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు; జ్ఞానం, వినయం, కృతజ్ఞత మరియు ధర్మబద్ధమైన జీవితానికి మార్గదర్శకమైన పవిత్రమైన ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవం. గురువు చూపే జ్ఞానమార్గం మన జీవితాన్ని వెలుగులతో నింపుతుంది. ఈ గురు పౌర్ణమి సందర్భంగా మన గురువులను, తల్లిదండ్రులను, ఉపాధ్యాయులను భక్తిశ్రద్ధలతో స్మరించి వారి ఆశీస్సులు పొందుదాం.