ఏకాదశి తిథి ప్రారంభం: జూలై 24, శుక్రవారం సాయంత్రం 5:43 గంటలకు
ఏకాదశి తిథి ముగింపు: జూలై 25, శనివారం సాయంత్రం 6:15 గంటలకు

ఆషాడ శుద్ధ ఏకాదశిని “తొలి ఏకాద‌శి”. దీనినే “శయన ఏకాదశి , ప్రధమ ఏకాదశి”, “హరివాసరం” అని కూడా అంటారు. ఏకాదశి అంటే పదకొండు అని అర్థం. మనకు ఉన్నటువంటి ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు , ఐదు కర్మేంద్రియాలు వీటిని పనిచేయించే అంతరేంద్రియం అయిన మనసు కలిపితే పదకొండు. ఈ పదకొండు ఏకోన్ముకంగా పనిచేసే సమయమే ఏకాదశి.

తొలి ఏకాదశి అంటే ఏమిటి?

“తొలి” అంటే ప్రారంభం, మొదటిది అనే అర్థం. ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి రోజు ప్రారంభమయ్యే ఈ పవిత్ర తిథిని తెలుగు ప్రజలు సంవత్సరంలోని మొదటి ప్రధాన ఏకాదశిగా భావిస్తారు.

ఈ రోజు నుండి ప్రారంభమయ్యే చాతుర్మాస్యం దేవతారాధన, జపం, ధ్యానం, వ్రతాలు, దానధర్మాలు, సాత్విక జీవనానికి అత్యంత అనుకూలమైన కాలంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ నాలుగు నెలలు భక్తి మార్గంలో పురోగమించేందుకు ప్రత్యేకమైన సమయమని శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి.

దేవశయని ఏకాదశి వెనుక ఉన్న పురాణ కథ

ఈ రోజు నుంచీ శ్రీ మహావిష్ణువు క్షీరాబ్ధి యందు శేషపాన్పు పైన శయనిస్తాడు. నాలుగు నెలల తర్వాత కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి నాడు మేల్కొంటాడంటారు. కనుక దీన్ని “శయన ఏకాదశి” అంటారు. ఉత్తర దిశగా ఉన్న సూర్యుడు ఈరోజు నుండి దక్షిణ దిశకు వాలుతున్నట్టు కనిపిస్తాడు. అంతేగాక చాతుర్మాస్య వ్రతం కూడా ప్రారంభమౌతుంది. ఇదే రోజున గోపద్మ వ్రతమును ఆచరిస్తారు. ఈ వ్రతాన్ని ఈ రోజు మొదలుకొని , కార్తీక మాస శుక్ల పక్ష ద్వాదశి వరకు అంటే క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి వరకు ఆచరించవలెనని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

మహిమాన్వితమైన ఈ ఏకాదశి పర్వదినాన వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే సూర్యచంద్ర గ్రహణములలో భూమి దానాలిచ్చినంత , అశ్వమేధ యాగం చేసినంత , అరవై వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుందని ఏకాదశి వ్రత మహత్యాన్ని గురించి మన పురాణాలు చెబుతున్నాయి. మహాసాధ్వీ సతీ సక్కుభాయి ఈ వ్రతాన్నే ఆచరించి మోక్ష సిద్ధి పొందటం జరిగింది. వ్రతంలోని ప్రధాన నియమాలు.

తొలి ఏకాదశి: ఆచారాలు – పూజా విధానం

తొలి ఏకాదశి నాడు శ్రీ మహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించడం మన సంప్రదాయం. ఈ పవిత్ర దినాన భక్తులు పాటించవలసిన ముఖ్యమైన ఆచారాలు ఇవే:

• నిత్యకృత్యాలు: భక్తులు బ్రహ్మముహూర్తంలోనే నిద్రలేచి, శుచిగా స్నానమాచరించి, పూజా గృహాన్ని సిద్ధం చేసుకుంటారు.
• ప్రత్యేక పూజ: శ్రీ మహావిష్ణువును తులసి దళాలు, సుగంధ పుష్పాలు, పసుపు-కుంకుమలతో అలంకరించి, భక్తిపూర్వకంగా దీపారాధన చేస్తారు.
• స్తోత్ర పారాయణం: ఈ రోజున శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం పారాయణం చేయడం అత్యంత శుభప్రదం. అలాగే, శ్రీ విష్ణు అష్టోత్తర శతనామావళితో అర్చన చేయడం ద్వారా శ్రీహరి అనుగ్రహం మెండుగా లభిస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
• మంత్ర జపం: పూజ సమయంలో “ఓం నమో నారాయణాయ” అనే అష్టాక్షరీ మంత్రాన్ని నిరంతరం జపించడం వల్ల విశేష ఫలితాలు చేకూరుతాయి.

మరింత ఆధ్యాత్మిక సమాచారం కోసం:

శ్రీ మహావిష్ణువును ఆరాధించే క్షేత్రాలలో భూలోక వైకుంఠంగా పిలువబడే కలియుగ వైకుంఠం తిరుమల విశిష్టత గురించి తెలుసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

స్వామివారి అనుగ్రహం కోసం మనం చేసే ప్రత్యేక పూజలలో, శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి ఆరాధన ముఖ్యమైనది. ఈ క్షేత్రం గురించి మరిన్ని వివరాల కోసం అన్నవరం శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి విశిష్టత చూడండి.

పేలపిండి ప్రసాదం వెనుక ఉన్న ఆరోగ్య రహస్యాలు

తొలి ఏకాదశి రోజున కచ్చితంగా పేలపిండి (జొన్నలు లేదా వరి పేలాలను పొడి చేసి, అందులో బెల్లం, యాలకులు, శొంఠి కలిపి తయారు చేస్తారు) ప్రసాదంగా తింటారు. దీని వెనుక బలమైన సైంటిఫిక్ కారణాలు ఉన్నాయి:

ఋతు మార్పు: ఈ సమయంలో ఎండకాలం ముగిసి వర్షాకాలం ప్రారంభమవుతుంది. వాతావరణంలో వచ్చే మార్పుల వల్ల శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తి తగ్గుతుంది.

ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు: పేలపిండి శరీరానికి తక్షణ శక్తిని ఇస్తుంది. ఇందులో వాడే శొంఠి, మిరియాలు, బెల్లం జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తాయి మరియు వర్షాకాలంలో వచ్చే జలుబు, దగ్గు, కఫం వంటి సమస్యల నుండి శరీరాన్ని కాపాడతాయి.

తొలి ఏకాదశి వల్ల లభించే ఆధ్యాత్మిక ఫలితాలు

తొలి ఏకాదశి అనేది కేవలం ఒక ఉపవాస దినం మాత్రమే కాదు. ఇది భక్తి, నియమం, ఆత్మపరిశీలన మరియు ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి నాంది పలికే మహా పుణ్యదినం. ఈ పవిత్రమైన రోజున శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించి, చాతుర్మాస్యాన్ని సత్సంకల్పాలతో ప్రారంభించడం ద్వారా జీవితంలో శాంతి, సౌభాగ్యం, దైవానుగ్రహం కలుగుతాయని మన సనాతన ధర్మం బోధిస్తుంది.

“ఓం నమో నారాయణాయ” అనే మహామంత్రాన్ని స్మరిస్తూ, తొలి ఏకాదశి పవిత్రతను మన జీవితాల్లో ఆచరణలోకి తీసుకువద్దాం. శ్రీమహావిష్ణువు కటాక్షం ప్రతి భక్తునిపై ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉండాలని ప్రార్థిద్దాం.