అన్నమయ్య కీర్తన వేడుకొందామా

రచన: అన్నమాచార్య

“వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని” అనే కీర్తనలో తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామిని భక్తితో వేడుకుందామని, ఆయనను ఆశ్రయిస్తే పాపాలు తొలగి, కోరిన వరాలు లభిస్తాయని ఎంతో సరళమైన పదాలతో తెలియజేస్తారు. ఈ కీర్తనలో వేంకటేశ్వరుని ఆదిదేవుడు, దురితహరుడు, వనజనాభుడు, గోవిందుడు, వరప్రదాత, శ్రీవేంకటాద్రినాథుడు వంటి అనేక నామరూపాలతో స్తుతించారు.

పరిచయం

ఈ కీర్తన ప్రధాన దైవం తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి. తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్తుడు, వాగ్గేయకారుడు. తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరునిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన ఆయనను TTD కూడా 15వ శతాబ్దపు ప్రముఖ తెలుగు వాగ్గేయకారుడిగా పేర్కొంటుంది. అన్నమయ్య సుమారు 32,000 సంకీర్తనలు రచించినట్లు TTD చెబుతోంది.

ఈ కీర్తనను అన్నమయ్య జీవితకాలమైన 15వ శతాబ్దంలో రచించినదిగా భావించవచ్చు. అయితే ఈ ఒక్క కీర్తనకు ఖచ్చితమైన రచనా సంవత్సరం నిర్ధారించబడలేదు. అన్నమాచార్యుల అనేక సంకీర్తనలు తిరుమల శ్రీవారి భక్తి, శరణాగతి, వరప్రదత్వం, ఆధ్యాత్మిక తత్త్వాలను ప్రజలకు సులభమైన తెలుగు భాషలో అందించాయి.

ఈ పాట ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, పెద్ద తాత్త్విక పదజాలం లేకుండా “వేడుకొందామా?” అనే ఆహ్వానంతో భక్తుడిని స్వామివారి శరణు చేరమని ప్రేరేపిస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని ||

చరణం 1

ఆమటి మ్రొక్కుల వాడె ఆదిదేవుడే వాడు |
తోమని పళ్యాలవాడె దురిత దూరుడే ||

చరణం 2

వడ్డికాసుల వాడె వనజనాభుడే పుట్టు |
గొడ్డురాండ్రకు బిడ్డలిచ్చే గోవిందుడే ||

చరణం 3

ఎలిమి గోరిన వరాలిచ్చే దేవుడే వాడు |
అలమేల్మంగా శ్రీవేంకటాద్రి నాథుడే ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
వేడుకొందామా	ప్రార్థిద్దామా; భక్తితో వేడుకుందామా
వేంకటగిరి	వేంకటాచలం; తిరుమల పవిత్ర పర్వతం
వేంకటేశ్వరుడు	వేంకటగిరికి అధిపతి అయిన శ్రీమహావిష్ణువు
ఆమటి మ్రొక్కులు	మొక్కులు, ప్రార్థనలు, భక్తులు సమర్పించే వ్రతపూర్వకమైన కోరికలు
ఆదిదేవుడు	ఆదికాలం నుంచీ ఉన్న పరమదైవం; సమస్తానికి మూలమైన దేవుడు
తోమని	పవిత్రమైన, శుభ్రమైన, స్వచ్ఛమైన అనే భావం
పళ్యాలు	భక్తులు సమర్పించే నైవేద్యాలు / కానుకలు అనే భావంలో ఉపయోగించిన పదం
దురితము	పాపం, కష్టం, దుష్కర్మ ఫలితం
దురిత దూరుడు	పాపాలు, కష్టాలు తొలగించేవాడు
వడ్డికాసుల వాడు	భక్తులు సమర్పించే వడ్డీ కానుకలకు ప్రసిద్ధుడైన వేంకటేశ్వరుడు అనే ప్రజాభక్తి భావన
వనజనాభుడు	నాభి నుండి పద్మం ఉద్భవించినవాడు; శ్రీమహావిష్ణువు
గొడ్డురాండ్రు	సంతానం లేని స్త్రీలు అనే పూర్వకాల ప్రయోగం
బిడ్డలిచ్చే	సంతానాన్ని ప్రసాదించే
గోవిందుడు	శ్రీమహావిష్ణువు / వేంకటేశ్వరుని ప్రసిద్ధ నామం
ఎలిమి	ఇష్టం, ప్రేమ, సౌమ్యత; ఇక్కడ భక్తుడు కోరినదనే భావం
గోరిన	కోరిన, అభిలషించిన
వరాలు	దైవానుగ్రహంగా లభించే కోరికల ఫలితాలు
అలమేల్మంగా	శ్రీ పద్మావతి దేవి; వేంకటేశ్వరుని దివ్యపత్ని
శ్రీవేంకటాద్రినాథుడు	శ్రీవేంకటాద్రికి అధిపతి అయిన శ్రీనివాసుడు

కీర్తన భావం

పల్లవి – వేంకటేశ్వరుని వేడుకుందామా?

“వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని”

అన్నమయ్య మొదట భక్తులను ఒక ఆహ్వానంతో తన వెంట తీసుకెళ్తున్నారు. తిరుమల వేంకటగిరిపై కొలువైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని మనసారా ప్రార్థిద్దామని చెబుతున్నారు.

ఇక్కడ “వేడుకొందామా” అనే పదంలో కేవలం కోరిక కోరడం మాత్రమే లేదు. భగవంతుని శరణు కోరడం, తన బాధలను ఆయనకు సమర్పించడం, ఆయన కృపను ఆశించడం అనే లోతైన భక్తి భావం ఉంది.

చరణం 1 – మొక్కులు స్వీకరించి దురితాలను తొలగించే స్వామి

“ఆమటి మ్రొక్కుల వాడె ఆదిదేవుడే వాడు”

భక్తులు ఎన్నో రకాల మొక్కులు, ప్రార్థనలు, సంకల్పాలతో స్వామివారిని ఆశ్రయిస్తారు. అలాంటి భక్తుల మొక్కులను ఆలకించే దైవం ఆయనే. అయితే ఆయన కేవలం కోరికలు తీర్చే దేవుడు మాత్రమే కాదు — ఆదిదేవుడు, సమస్తానికి మూలమైన పరమాత్మ.

“తోమని పళ్యాలవాడె దురిత దూరుడే”

భక్తులు సమర్పించే పవిత్రమైన నైవేద్యాలు, కానుకలు స్వీకరించే స్వామి ఆయన. ఆయన కృప వల్ల భక్తుల దురితాలు, పాపబాధలు, కష్టాలు తొలగుతాయని అన్నమయ్య విశ్వాసం.

ఈ చరణంలో అన్నమయ్య భక్తుని మొక్కు → స్వామి అనుగ్రహం → దురిత నివారణ అనే భావాన్ని అందంగా వ్యక్తం చేశారు.

చరణం 2 – వనజనాభుడైన గోవిందుని కరుణ

“వడ్డికాసుల వాడె వనజనాభుడే పుట్టు”

తిరుమల వేంకటేశ్వరుని గురించి ప్రజలలో ఉన్న భక్తి సంప్రదాయాలను అన్నమయ్య తన కవిత్వంలో సహజంగా ఉపయోగించారు. “వనజనాభుడు” అంటే పద్మాన్ని నాభిలో ధరించిన శ్రీమహావిష్ణువు.

అంటే తిరుమలలో దర్శనమిచ్చే శ్రీనివాసుడు సాధారణ దేవత కాదు; సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువు స్వరూపమే అని అన్నమయ్య సూచిస్తున్నారు.

“గొడ్డురాండ్రకు బిడ్డలిచ్చే గోవిందుడే”

సంతానం కోసం ప్రార్థించే భక్తులకు కూడా గోవిందుడు అనుగ్రహిస్తాడనే ప్రజాభక్తి విశ్వాసాన్ని ఈ పాదం ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఇక్కడ “గోవిందుడు” అనే నామం ఎంతో ఆప్యాయంగా వినిపిస్తుంది. భక్తుని బాధను అర్థం చేసుకుని, అతని కుటుంబ కోరికలను కూడా కరుణతో ఆలకించే దయామయుడైన స్వామిగా వేంకటేశ్వరుని అన్నమయ్య చూపించారు.

చరణం 3 – కోరిన వరాలను ప్రసాదించే శ్రీనివాసుడు

“ఎలిమి గోరిన వరాలిచ్చే దేవుడే వాడు”

భక్తుడు ఏ కోరికతో స్వామివారిని ఆశ్రయించినా, తనకు సాధ్యమైనంతగా అనుగ్రహించే వరప్రదాతగా శ్రీనివాసుడిని అన్నమయ్య స్తుతిస్తున్నారు.

ఇక్కడ “వరాలు” అనేది కేవలం భౌతిక కోరికలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. మనశ్శాంతి, కుటుంబ సౌఖ్యం, ఆరోగ్యం, ధైర్యం, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతి, భగవదనుగ్రహం వంటి అనేక రూపాల్లో దైవకృపను అర్థం చేసుకోవచ్చు.

“అలమేల్మంగా శ్రీవేంకటాద్రి నాథుడే”

చివరగా స్వామివారిని అలమేల్మంగా సమేత శ్రీవేంకటాద్రినాథుడుగా దర్శింపజేస్తారు. శ్రీదేవి, భూదేవి, పద్మావతి దేవి వంటి దివ్య సంబంధాలతో కూడిన శ్రీనివాస తత్త్వంలో, అలమేల్మంగా సమేతుడైన వేంకటేశ్వరుడు భక్తులకు సంపూర్ణ మంగళాన్ని ప్రసాదించే దైవంగా నిలుస్తాడు.

ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన భక్తి భావం

ఈ కీర్తన మొత్తాన్ని ఒకే వాక్యంలో చెప్పాలంటే:

“ఎన్ని కోరికలున్నా, ఎన్ని కష్టాలున్నా, చివరకు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణు చేరి ఆయన కృపను వేడుకుందాం” అనే సందేశం.

అన్నమయ్య కవిత్వంలో కనిపించే ప్రత్యేకత ఇక్కడ కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. తాత్త్వికతను క్లిష్టమైన సంస్కృత పదాలతో కాకుండా, సామాన్య భక్తుడికి అర్థమయ్యే జీవన భాషలో వ్యక్తం చేశారు. TTD కూడా అన్నమాచార్య ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఆయన సంకీర్తనలను సంగీతం, పరిశోధన, ప్రచురణ, రికార్డింగ్ వంటి విభాగాల ద్వారా ప్రజల్లోకి తీసుకువెళ్తోంది.

సందర్భం – ఎక్కడ పాడుతారు?

“వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని” వంటి వేంకటేశ్వర భక్తి కీర్తనలు తిరుమల శ్రీవారి భక్తి కార్యక్రమాలు, భజనలు, సంగీత కచేరీలు, ఆలయ ఉత్సవాలు, ఆధ్యాత్మిక సభలు వంటి సందర్భాల్లో పాడటానికి అనుకూలమైనవి.

అన్నమాచార్య కీర్తనలకు తిరుమలతో ఉన్న అనుబంధం ప్రత్యేకమైనది. తాళ్లపాక కవుల కీర్తనలు రాగి రేకులపై భద్రపరచబడ్డాయని TTD ప్రచురణలు పేర్కొంటున్నాయి. ప్రస్తుతం TTD వద్ద వేలాది అన్నమాచార్య సంకీర్తనల కోసం ప్రత్యేక డిజిటల్ శోధన వేదిక కూడా ఉంది.

ఈ కీర్తనకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన ప్రాథమిక రచనా సందర్భం లేదా మొదటి గాయకుడి వివరాలు నిర్ధారించబడలేదు. అందువల్ల ఒక నిర్దిష్ట పండుగ లేదా ఒక నిర్దిష్ట గాయకుడితో మాత్రమే దీనిని అనుసంధానించడం కంటే, సాధారణ వేంకటేశ్వర భక్తి గాన సంప్రదాయంలో చూడటం సముచితం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి గురించి. అన్నమయ్య ఆయనను ఆదిదేవుడు, వనజనాభుడు, గోవిందుడు, శ్రీవేంకటాద్రినాథుడు వంటి నామాలతో స్తుతించారు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

వేంకటేశ్వర స్వామి భక్తి కార్యక్రమాలు, భజనలు, సంగీత కార్యక్రమాలు, ఆలయ ఉత్సవాలు, ఆధ్యాత్మిక సభలు వంటి సందర్భాల్లో పాడవచ్చు. ఇది ఒక నిర్దిష్ట పండుగకు మాత్రమే పరిమితమైన కీర్తనగా నిర్ధారిత ఆధారం కనిపించదు.

3. “వేడుకొందామా” అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

“వేడుకొందామా” అంటే “భక్తితో ప్రార్థిద్దామా?”, “వేడుకుందామా?”, “శరణు కోరుదామా?” అనే అర్థం. పల్లవిలోనే అన్నమయ్య భక్తులను స్వామివారి శరణు చేరమని ఆహ్వానిస్తున్నారు.

“వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని” కీర్తనలో అన్నమయ్య చూపించిన వేంకటేశ్వరుడు భక్తుల మొక్కులను ఆలకించే స్వామి, దురితాలను తొలగించే దైవం, కోరికలను అనుగ్రహించే వరప్రదాత, అలమేల్మంగా సమేత శ్రీవేంకటాద్రినాథుడు.

తిరుమల కొండలను దర్శించలేని సమయంలో కూడా మనసులో వేంకటగిరిని తలచుకుని “వేడుకొందామా వేంకటగిరి వేంకటేశ్వరుని” అని భక్తితో పలకడం ఈ కీర్తన అందించే ప్రధాన అనుభూతి. అన్నమయ్య సంకీర్తనలలోని ఈ సరళతే వాటిని తరతరాలకు చేరువ చేసింది. TTD ఆధారాల ప్రకారం ఆయన కీర్తనలు నేటికీ సంగీత బృందాలు, ఆలయాలు, సభలు మరియు వివిధ సాంస్కృతిక వేదికల ద్వారా విస్తృతంగా ప్రచారం పొందుతున్నాయి.