రచన: అన్నమాచార్య
రాగం: భూపాళం
పరిచయం
“విన్నపాలు వినవలె వింత వింతలు” అన్నది శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారిని మేల్కొలిపే భావంతో సాగిన అందమైన అన్నమాచార్య సంకీర్తన. ఇందులో తిరుమల శ్రీవారి సుప్రభాత సమయంలో దేవతలు, మునులు, గరుడుడు, కిన్నరులు, యక్షులు, తుంబురుడు, నారదుడు వంటి దివ్యజనులు స్వామివారిని దర్శించడానికి వచ్చి తమ ప్రార్థనలు వినిపిస్తున్న దృశ్యాన్ని అన్నమయ్య కవితాత్మకంగా చిత్రించారు. అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్త కవి; తిరుమల వేంకటేశ్వరునిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన మహనీయుడు. ఈ కీర్తనలోని మేలుకొలుపు భావం, మృదువైన భాష, శ్రీవారి దివ్య సన్నిధిని మనసులో సాక్షాత్కరింపజేసే చిత్రణ కారణంగా ఇది భక్తులలో ప్రసిద్ధి పొందింది.
పద అర్థాలు
| పదం | అర్థం |
|---|---|
| విన్నపాలు | ప్రార్థనలు, మనవి, భక్తితో సమర్పించే కోరికలు |
| వింత వింతలు | ఆశ్చర్యకరమైనవి, విశేషమైనవి, అనేక రకాలైనవి |
| పన్నగము | పాము; ఇక్కడ ఆదిశేషుని సూచిస్తుంది |
| దోమతెర | దోమలు రాకుండా మంచం చుట్టూ కప్పే పలుచని తెర |
| తెల్లవారె జాము | ఉదయం తెల్లవారే సమయం |
| దేవతలు | దివ్య లోకాలకు చెందిన దేవతా శక్తులు |
| మునులు | ఋషులు, తపస్సు చేసిన మహర్షులు |
| అల్లనల్ల | నెమ్మదిగా, మెల్లగా |
| నదిగోవారే | వచ్చి చేరారు, దర్శనానికి వచ్చారు |
| తమ్మిరేకులు | తామర రేకులు; ఇక్కడ స్వామివారి నేత్రాలకు ఉపమానం |
| సారసపు గన్నులు | తామరపువ్వుల వంటి కన్నులు |
| మెల్లమెల్లనే | ఎంతో నెమ్మదిగా |
| విచ్చి | తెరిచి |
| మేలుకొనవేలయ్యా | మేల్కొనండి స్వామీ |
| గరుడ | శ్రీమహావిష్ణువు వాహనమైన గరుడుడు |
| కిన్నరులు | దేవలోకానికి చెందిన గానవిద్యలో నిపుణులైన దివ్యజనులు |
| యక్షులు | దేవతలకు అనుబంధంగా చెప్పబడే దివ్యజనులు |
| కామినులు | సుందరీమణులు; స్త్రీలు |
| విరహపు గీతములు | వియోగ భావంతో పాడే పాటలు |
| వింతాలాపాలు | విశేషమైన గానాలు, అద్భుతమైన ఆలాపనలు |
| పరిపరి విధముల | అనేక రకాలుగా, వివిధ విధాలుగా |
| పాడేరు | పాడుతున్నారు / ఆలపిస్తున్నారు |
| సిరిమొగము | అందమైన, ఐశ్వర్యవంతమైన ముఖము |
| దెరచి | తెరిచి |
| చిత్తగించు | శ్రద్ధగా గమనించు, ఆలకించు |
| పొంకము | వైభవం, గొప్పదనం |
| శేషాదులు | ఆదిశేషుడు మొదలైన దివ్యజనులు |
| తుంబురు | దేవలోక ప్రసిద్ధ గాయకుడు |
| నారదుడు | విష్ణుభక్తుడైన మహర్షి, దివ్య గాయకుడు |
| పంకజభవుడు | పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు |
| పాదాలు చేరి | పాదసేవకు చేరి, శరణు పొంది |
| అంకెలనున్నారు | సమీపంలో నిలిచి ఉన్నారు / వేచి ఉన్నారు |
| అలమేలుమంగ | శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దేవేరి శ్రీ పద్మావతి దేవి |
| వేంకటేశుడా | తిరుమల వేంకటాద్రిపై కొలువైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామీ |
| రెప్పలు విచ్చి | కనురెప్పలు తెరిచి |
| చూచి లేవయ్యా | మేల్కొని భక్తులను దర్శించండి |
పల్లవి – భావం
“విన్నపాలు వినవలె వింత వింతలు
పన్నగపు దోమతెర పైకెత్తవేలయ్యా”
అన్నమయ్య స్వామివారిని మృదువుగా మేల్కొలుపుతున్నారు. “స్వామీ! మీ సన్నిధికి అనేకమంది వచ్చి తమ తమ ప్రార్థనలు, విన్నపాలు సమర్పించడానికి ఎదురుచూస్తున్నారు. ఆదిశేషుని దివ్య శయ్య చుట్టూ ఉన్న తెరను పైకెత్తి మేల్కొనండి” అని భక్తిపూర్వకంగా కోరుతున్నారు.
ఇక్కడ స్వామివారి మేల్కొలుపు కేవలం నిద్ర నుంచి లేపడం కాదు. భక్తుల ప్రార్థనలను ఆలకించేందుకు, వారి హృదయాలను కరుణతో చూడేందుకు స్వామివారిని ఆహ్వానించడం.
చరణం 1 – భావం
“తెల్లవారె జామెక్కె దేవతలు మునులు
అల్లనల్ల నంతనింత నదిగోవారే…”
తెల్లవారే సమయం వచ్చింది. దేవతలు, మునులు స్వామివారి దర్శనం కోసం మెల్లగా వచ్చి చేరుతున్నారు. ప్రకృతి కూడా స్వామివారి మేల్కొలుపుకు సిద్ధమవుతున్నట్లుగా అన్నమయ్య వర్ణిస్తారు.
“చల్లని తమ్మిరేకులు సారసపు గన్నులు
మెల్లమెల్లనె విచ్చి మేలుకొనవేలయ్యా”
తామర రేకుల వంటి స్వామివారి కన్నులు మెల్లగా తెరుచుకోవాలని కవి కోరుతున్నారు. ఉదయం వికసించే తామరపువ్వును స్వామివారి నేత్రాలకు ఉపమానంగా ఉపయోగించడం ఈ చరణంలోని సౌందర్యం.
చరణం 2 – భావం
“గరుడ కిన్నరయక్ష కామినులు గములై
విరహపు గీతముల వింతాలాపాల…”
స్వామివారి దర్శనం కోసం గరుడుడు, కిన్నరులు, యక్షులు, దివ్య స్త్రీలు వంటి అనేకమంది చేరారు. వారు తమ తమ భక్తి భావాలతో గీతాలను ఆలపిస్తున్నారు.
“పరిపరివిధముల బాడేరునిన్నదివో
సిరిమొగము దెరచి చిత్తగించవేలయ్యా”
వివిధ రకాల గానాలతో స్వామివారిని మేల్కొలుపుతున్నారు. “స్వామీ! మీ అందమైన ముఖాన్ని తెరిచి, ఈ గానాలను శ్రద్ధగా ఆలకించండి” అని అన్నమయ్య ప్రార్థిస్తున్నారు.
ఈ చరణంలో శ్రవణ భక్తి ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. స్వామివారిని మేల్కొలిపేది కేవలం ఉదయపు వెలుగు మాత్రమే కాదు; భక్తుల గానం, ప్రేమ, ప్రార్థనలు కూడా.
చరణం 3 – భావం
“పొంకపు శేషాదులు తుంబురునారదాదులు
పంకజభవాదులు నీ పాదాలు చేరి…”
ఆదిశేషుడు, తుంబురుడు, నారదుడు, పద్మజుడైన బ్రహ్మదేవుడు మొదలైన దివ్యజనులు స్వామివారి పాదాలను చేరి నిలిచి ఉన్నారు. స్వామివారి దర్శనం కోసం దేవలోకానికి చెందిన మహనీయులే వేచి ఉన్నారని అన్నమయ్య గొప్ప దివ్యదృశ్యాన్ని సృష్టించారు.
“అంకెలనున్నారు లేచి అలమేలుమంగను
వేంకటేశుడా రెప్పలు విచ్చి చూచి లేవయ్యా”
అలమేలుమంగ సమేతుడైన వేంకటేశ్వర స్వామీ! మీ కోసం అందరూ ఎదురుచూస్తున్నారు. కనురెప్పలు తెరిచి భక్తులను దర్శించి మేల్కొనండి అని కవి ప్రార్థిస్తున్నారు.
ఇక్కడ అలమేలుమంగ సమేత వేంకటేశ్వర స్వామి రూపం సంపూర్ణంగా దర్శనమిస్తుంది. భక్తులందరి కోరిక ఒక్కటే—స్వామివారి దివ్యదర్శనం.
ఈ కీర్తనలోని భక్తి సౌందర్యం
ఈ కీర్తనకు ప్రత్యేకత స్వామివారిని “మేలుకోండి” అని మాత్రమే కోరడంలో లేదు. అన్నమయ్య ఒక దివ్య ఉదయ దృశ్యాన్ని మన కళ్లముందు నిలుపుతారు. తెల్లవారుతోంది; దేవతలు, మునులు చేరుతున్నారు; దివ్య గాయకులు పాటలు పాడుతున్నారు; తామరల వంటి స్వామివారి నేత్రాలు తెరుచుకోవాలని భక్తులు ఎదురుచూస్తున్నారు.
అందువల్ల ఈ కీర్తనను చదివినా, ఆలకించినా తిరుమల ఆలయంలోని ఉదయపు ప్రశాంతమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని మనసులో ఊహించుకోవచ్చు.
సందర్భం – ఎక్కడ పాడుతారు?
ఈ కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి మేలుకొలుపు భావంతో పాడబడే భక్తిగీతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. తిరుమలలో స్వామివారి సుప్రభాత సేవకు సంబంధించిన భక్తి సంప్రదాయాలను గుర్తుచేసే కీర్తనల్లో ఇది కూడా ఒకటి.
ఇంటివద్ద ఉదయపు పూజ సమయంలో, వేంకటేశ్వర స్వామివారి భక్తి కార్యక్రమాల్లో, భజనల్లో, ఆలయ సంగీత కార్యక్రమాల్లో కూడా ఈ కీర్తనను ఆలపిస్తారు. వివాహాలు లేదా ఇతర శుభకార్యాల్లో వినిపించే సందర్భాలు ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
అన్నమయ్య సంకీర్తనలకు కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు, భక్తి గాయకులు అనేక స్వరరూపాలను అందించారు. అందువల్ల ఒకే కీర్తనను వివిధ గాయకుల గానంలో కొంత భిన్నమైన సంగీతాభివ్యక్తితో వినవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?
ఈ కీర్తన తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి గురించి. చివరి చరణంలో అన్నమయ్య స్వయంగా “వేంకటేశుడా” అని సంబోధిస్తూ స్వామివారిని మేల్కొలపాలని ప్రార్థిస్తారు.
2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?
ఇది ప్రధానంగా ఉదయం స్వామివారి మేలుకొలుపు సందర్భంలో పాడే భక్తిగీతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇంటి పూజలు, భజనలు, ఆలయ కార్యక్రమాలు, వేంకటేశ్వర స్వామి భక్తి కార్యక్రమాల్లో కూడా ఆలపిస్తారు.
3. “పన్నగపు దోమతెర” అంటే ఏమిటి?
“పన్నగము” అంటే పాము. వైష్ణవ సంప్రదాయంలో ఇది ఆదిశేషుని సూచిస్తుంది. ఆదిశేషునిపై శయనించే శ్రీమహావిష్ణువు రూపాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, అన్నమయ్య స్వామివారి దివ్య శయనాన్ని కవితాత్మకంగా వర్ణించారు. “దోమతెర పైకెత్తి” స్వామివారు మేల్కొని భక్తుల విన్నపాలను వినాలని కవి ప్రార్థిస్తున్నారు.
“విన్నపాలు వినవలె వింత వింతలు” కీర్తనలో అన్నమాచార్యులు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి ఉదయ మేల్కొలుపును అత్యంత సున్నితమైన భక్తి భావంతో చిత్రించారు. దేవతలు, మునులు, నారదుడు, తుంబురుడు వంటి దివ్యజనుల రాక, వారి గానాలు, స్వామివారి తామర నేత్రాల వికాసం—ఇవన్నీ కలసి ఒక అద్భుతమైన దివ్య ఉదయాన్ని మనసులో ఆవిష్కరిస్తాయి. భక్తుల విన్నపాలను ఆలకిస్తూ, అలమేలుమంగ సమేతంగా స్వామివారు కనులు తెరిచి తమ దర్శనాన్ని ప్రసాదించాలి అనే ప్రార్థనే ఈ కీర్తనకు ప్రాణం.