“ఆషాఢం అనేది శుభకార్యాలకు విరామం ఇచ్చి, భగవంతుని వైపు మనసును మళ్లించే పవిత్రమైన మాసం.”
భారతీయ సనాతన ధర్మంలో ప్రతి మాసానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. వాటిలో ఆషాఢ మాసం ఎంతో ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం కలిగినది. ఈ మాసాన్ని చాలామంది ‘శూన్య మాసం’ అని పిలుస్తారు. అయితే “శూన్యం” అంటే అశుభం కాదని, భౌతిక కార్యక్రమాలకు విరామం ఇచ్చి ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అంకితం చేసే కాలమని శాస్త్రాలు వివరిస్తాయి. ఈ నెలలో దేవాలయాలు భక్తులతో కళకళలాడుతాయి. జపం, తపస్సు, వ్రతాలు, పూజలు, పారాయణాలు చేయడానికి ఇది అత్యంత శ్రేష్ఠమైన సమయంగా భావిస్తారు.
ఆషాఢ మాసం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
ఆషాఢ మాసం ప్రకృతి పరంగా వర్షాకాల ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ సమయంలో ప్రకృతి పచ్చదనంతో కళకళలాడుతుంది. మన శరీరం, మనస్సు కూడా మార్పులకు లోనవుతాయి. అందుకే మన ఋషులు ఈ కాలాన్ని ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అనువైనదిగా పేర్కొన్నారు.
ఈ మాసంలో భక్తులు నిత్య పూజలు , విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, శివారాధన, గురు సేవ, దానధర్మాలు, ఉపవాసాలు చేయడం ద్వారా విశేష పుణ్యఫలాలను పొందుతారని పురాణాలు తెలియజేస్తాయి.
ఆషాఢాన్ని “శూన్య మాసం” అని ఎందుకు అంటారు?
ఆషాఢ మాసాన్ని సాధారణంగా ‘శూన్య మాసం’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ మాసంలో వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు, శంకుస్థాపనలు, ఉపనయనాలు వంటి నూతన శుభకార్యాలు ఏవీ నిర్వహించరు. ఈ నెల పూర్తిగా కేవలం దైవారాధన, పూజలు, వ్రతాలు మరియు పితృ కార్యాలకే కేటాయించబడుతుంది.
ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున దేవశయనీ (తొలి) ఏకాదశి వస్తుంది.
ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు క్షీరసాగరంలో యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తాడని పురాణ విశ్వాసం.
ఈ రోజు నుంచే
- చాతుర్మాస వ్రతం
- యతుల దీక్షలు
- సన్యాసుల నివాస దీక్ష
- విశేష జప తపస్సులు
ప్రారంభమవుతాయి.
కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి వరకు కొనసాగే ఈ నాలుగు నెలలు భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైన కాలంగా భావిస్తారు.
ఆషాఢ పౌర్ణమిని వ్యాస పూర్ణిమ లేదా గురు పూర్ణిమగా జరుపుకుంటారు.
ఈ రోజు
- వేదవ్యాస మహర్షిని స్మరిస్తారు.
- గురువులకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తారు.
- గురుపూజ నిర్వహిస్తారు.
- జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే గురువును పరబ్రహ్మ స్వరూపంగా భావించి ఆరాధిస్తారు.
“గురువు లేక జ్ఞానం లేదు” అనే భావనను ప్రతిబింబించే పవిత్రమైన పర్వదినం ఇదే.
ఆషాఢ శుక్ల ద్వితీయ రోజున ఒడిశాలోని పూరీలో జరిగే జగన్నాథ రథయాత్ర ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందింది.
ఈ మహోత్సవంలో
- శ్రీ జగన్నాథుడు
- బలభద్రుడు
- సుభద్రాదేవి
మూడు అద్భుతమైన రథాలలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.
ఈ రథాలను లక్షలాది మంది భక్తులు కలిసి లాగడం గొప్ప సేవగా భావిస్తారు.
ఈ ఉత్సవం సందేశం:
భగవంతుడే తన భక్తుల వద్దకు స్వయంగా వచ్చి ఆశీర్వదిస్తాడు.
అనే దివ్య భావనను తెలియజేస్తుంది.
ఆషాఢ మాసం అంటే తెలంగాణ ప్రజలకు బోనాల పండుగ గుర్తుకు వస్తుంది.
ఈ పండుగలో
- మహాకాళి అమ్మవారిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు.
- అలంకరించిన బోనాలను సమర్పిస్తారు.
- పోతరాజులు, పల్లకీ సేవలు నిర్వహిస్తారు.
- ఘటాలు, ఊరేగింపులు భక్తులను ఆకట్టుకుంటాయి.
బోనాలు అమ్మవారికి కృతజ్ఞతగా సమర్పించే మహత్తర సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవం.
ఆషాఢ శుక్రవారాల విశిష్టత
ఆషాఢ మాసంలోని శుక్రవారాలు మహాలక్ష్మీదేవికి ఎంతో ప్రీతికరమైనవిగా భావిస్తారు.
ఈ రోజుల్లో
- లక్ష్మీ అష్టోత్తరం
- శ్రీ సూక్త పారాయణం
- కుంకుమార్చన
- దీపారాధన
- సువాసినీ పూజ
చేస్తే ఐశ్వర్యం, సౌభాగ్యం, కుటుంబ సౌఖ్యం లభిస్తాయని విశ్వసిస్తారు.
వారాహి నవరాత్రులు:
ఆషాఢ మాస ప్రారంభంలో వారాహి అమ్మవారిని అర్చించడం ద్వారా సకల విపత్తుల నుండి రక్షణ లభిస్తుందని నమ్ముతారు.
ఆషాఢ మాసంలో గోరింటాకు విశిష్టత మరియు ఆరోగ్య రహస్యం

ఆషాఢ మాసం అనగానే మనకు టక్కున గుర్తువచ్చేది గోరింటాకు. ఎండాకాలం నుండి వర్షాకాలంలోకి అడుగుపెట్టే ఈ సమయంలో వాతావరణంలో తేమ కారణంగా బ్యాక్టీరియా మరియు ఫంగస్ ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. గోరింటాకులో సహజసిద్ధమైన యాంటీసెప్టిక్ మరియు యాంటీ ఫంగల్ గుణాలు ఉండటం వల్ల ఇది శరీర వేడిని క్రమబద్ధీకరించి, ఆరోగ్యానికి రక్షణ ఇస్తుంది.
పౌరాణిక నమ్మకం: పార్వతీ దేవి చిన్నతనంలో ఆడుకుంటున్నప్పుడు తన చేతికి తగిలిన గాయం నుండి వచ్చిన రక్తపు బొట్టు ద్వారా గోరింట చెట్టు ఉద్భవించిందని, అందుకే స్త్రీలు గోరింటాకు పెట్టుకోవడం వల్ల సౌభాగ్యం, ఆయురారోగ్యాలు కలుగుతాయని నమ్ముతారు.
కొత్త దంపతుల వేరువాసము (అత్తగారింటి నుండి పుట్టింటికి)
ఆషాఢ మాసంలో కొత్తగా పెళ్లైన దంపతులు ఒకే గూటి కింద ఉండకూడదని మన పెద్దలు ఆచారం పెట్టారు. దీని వెనుక సున్నితమైన ఆరోగ్య మరియు సామాజిక కారణాలు ఉన్నాయి:
- ఆరోగ్య దృక్పథం: వర్షాకాలం ప్రారంభంలో వచ్చే వాతావరణ మార్పుల వల్ల గర్భిణీలకు అనారోగ్య సమస్యలు రాకుండా ఉండేందుకు ఈ ఏర్పాటు.
- వ్యవసాయం మరియు బాధ్యతలు: తొలకరి వానలు కురిసే ఈ సమయంలో రైతులు, కొత్త అల్లుళ్ళు వ్యవసాయ పనులలో నిమగ్నం కావడానికి వీలుగా ఈ ఆచారం రూపొందించబడింది.
ఆషాఢ మాసం మన జీవితంలో ఒక ఆధ్యాత్మిక విరామం. ఈ నెల మనకు భౌతిక కోరికల కంటే భగవత్ చింతన గొప్పదని గుర్తు చేస్తుంది. శుభకార్యాలకు తాత్కాలిక విరామం ఇచ్చి, మన అంతరంగాన్ని పరిశుద్ధం చేసుకోవడానికి, గురువులను స్మరించడానికి, భగవంతుని నామస్మరణలో లీనమవడానికి ఇది అత్యుత్తమ సమయం.
“ఆషాఢంలో భక్తి పెంచినవారికి చాతుర్మాసం ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి బాటలు వేస్తుంది. భగవన్నామ స్మరణ, గురుభక్తి, దైవారాధనతో ఈ పవిత్ర మాసాన్ని సార్థకం చేసుకుందాం.” 🙏
