రచన: అన్నమాచార్య

తన తప్పులను తానే గుర్తించి, తన అజ్ఞానాన్ని అంగీకరించి, చివరకు భగవంతుడి పాదాలనే ఏకైక శరణుగా ఆశ్రయించే భక్తుని హృదయాన్ని ఎంతో సహజంగా వ్యక్తపరిచే అన్నమాచార్య సంకీర్తన “అతిదుష్టుడ నే నలసుడను”. ఈ కీర్తనలో భక్తుడు తనలోని లోపాలను దాచుకోకుండా స్వామి ఎదుట ఒప్పుకుంటాడు. “తెలిసి చేసిన తప్పులైనా, తెలియక చేసిన తప్పులైనా నావే; నన్ను రక్షించడానికి నీవు తప్ప మరెవరు ఉన్నారు?” అనే వినయపూర్వకమైన ప్రశ్న ఈ కీర్తనకు హృదయం.

పరిచయం

ఈ కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని ఉద్దేశించి అన్నమాచార్యులు రచించిన ఆధ్యాత్మిక సంకీర్తన. తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహా వాగ్గేయకారుడు. ఆయన ప్రధానంగా తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరుని స్తుతిస్తూ అనేక సంకీర్తనలు రచించారు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ప్రచురణల్లో కూడా అన్నమాచార్యుని ఆధ్యాత్మిక సంకీర్తనలు ప్రత్యేకంగా సంకలనం చేయబడ్డాయి.

అన్నమయ్య జీవించిన కాలాన్ని సాధారణంగా 15వ శతాబ్దంగా పరిగణిస్తారు. ఆయన కీర్తనల్లో భక్తి మాత్రమే కాకుండా జ్ఞానం, వైరాగ్యం, నీతి, ఆత్మపరిశీలన వంటి అనేక ఆధ్యాత్మిక అంశాలు కనిపిస్తాయి. ఆయన సంకీర్తనలు తిరుమల వేంకటేశ్వర భక్తి సంప్రదాయంలో విశిష్ట స్థానం సంపాదించుకున్నాయి.

“అతిదుష్టుడ నే నలసుడను” ప్రత్యేకంగా పశ్చాత్తాప భక్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది. భక్తుడు తనను తాను విమర్శించుకుంటూ, తన తప్పులను అంగీకరించి, చివరకు స్వామి కృపే తనకు ఆధారమని ప్రకటిస్తాడు.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

అతిదుష్టుడ నే నలసుడను |
యితరవివేకం బికనేల ||

చరణం 1

ఎక్కడ నెన్నిట యేమి సేసితినొ
నిక్కపుదప్పులు నేరములు |
గక్కన నిన్నిట కలిగిననీవే
దిక్కుగాక మరి దిక్కేది ||

చరణం 2

ఘోరపుబాపము కోట్లసంఖ్యలు
చేరువ నివె నాచేసినివి |
నీరసునకు నిటు నీకృప నాకిక
కూరిమి నా యెడ గుణమేది ||

చరణం 3

యెఱిగి చేసినది యెఱుగక చేసిన-
కొఱతలు నాయెడ గోటులివే |
వెఱపు దీర్చి శ్రీవేంకటేశ కావు
మఱవక నాగతి మఱి యేది ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
అతిదుష్టుడ	చాలా తప్పులు, దుష్కార్యాలు చేసినవాడు
నలసుడను	బలహీనుడను, అలసిపోయినవాడను; ఇక్కడ ఆత్మబలహీనతతో ఉన్నవాడనే భావం
యితరవివేకం	ఇతర విషయాలపై వివేకం; ఏది చేయాలి, ఏది చేయకూడదు అనే విచక్షణ
ఇకనేల	ఇక ఎందుకు? ఇక ప్రయోజనం ఏమిటి?
నిక్కపు	నిజమైన, స్పష్టమైన
దప్పులు	తప్పులు, పొరపాట్లు
నేరములు	అపరాధాలు, చేసిన తప్పులు
గక్కన	పూర్తిగా, సమస్తంగా
దిక్కు	ఆధారం, శరణు, రక్షణకు ఆశ్రయం
ఘోరపు	భయంకరమైన, తీవ్రమైన
బాపము / పాపము	ధర్మవిరుద్ధమైన కర్మ; పాపకార్యం
చేరువ	సమీపంలో, దగ్గరగా
నీరసుడు	బలహీనుడు, శక్తిహీనుడు
కూరిమి	కరుణ, ప్రేమ, ఆప్యాయత
గుణము	సద్గుణం, మంచితనం; ఇక్కడ తనలో ఉన్న మంచి గుణాన్ని సూచిస్తుంది
యెఱిగి	తెలిసి, జ్ఞానపూర్వకంగా
యెఱుగక	తెలియకుండా, అజ్ఞానంతో
కొఱతలు	లోపాలు, తక్కువతనాలు, తప్పులు
గోటులు	బాధలు, కష్టాలు, లోపాల వల్ల కలిగిన దుఃఖాలు
వెఱపు	భయం, భీతిని
దీర్చి	తొలగించి, పోగొట్టి
కావు	కాపాడు, రక్షించు
గతి	దారి, శరణు, రక్షణకు మార్గం

పల్లవి భావం

“అతిదుష్టుడ నే నలసుడను, యితరవివేకం బికనేల”

భక్తుడు తన గురించి ఎంతో వినయంగా చెప్పుకుంటున్నాడు: “నేను ఎన్నో తప్పులు చేసినవాడిని. నేను బలహీనుడిని. నాకు సరైన వివేకం లేక ఎన్నో విధాలుగా తప్పిపోయాను. ఇక ఇతర మార్గాలను ఆశ్రయించడం వల్ల ఏమి ప్రయోజనం?”

ఇది నిరాశతో చేసిన ప్రకటన కాదు. తన లోపాలను నిజాయితీగా అంగీకరించి, దైవశరణాగతికి చేరుకునే మొదటి అడుగు.

భావం – మొదటి చరణం

“ఎక్కడ నెన్నిట యేమి సేసితినొ…”

“నేను ఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఏమేమి తప్పులు చేశానో నాకు కూడా పూర్తిగా తెలియదు. నేను చేసిన తప్పులు, అపరాధాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఇలాంటి నన్ను కూడా ఆదుకునేది నీవే. నీవు తప్ప నాకు మరొక దిక్కు ఎవరు?”

ఇక్కడ అన్నమయ్య భక్తుని సంపూర్ణ శరణాగతిని వ్యక్తపరుస్తారు. మనుష్యుడు తన కర్మలన్నింటినీ గుర్తు పెట్టుకోలేకపోయినా, భగవంతుడు అన్నింటినీ తెలుసుకుంటాడనే విశ్వాసం కనిపిస్తుంది.

భావం – రెండవ చరణం

“ఘోరపుబాపము కోట్లసంఖ్యలు…”

“నేను చేసిన పాపాలు లెక్కలేనన్ని. వాటిలో కొన్ని తెలిసి చేశాను, మరికొన్ని తెలియక చేశాను. ఇప్పుడు నేను బలహీనుడిని. నా దగ్గర గొప్ప గుణాలు ఏమీ లేవు. అలాంటి నాపై నీ కృప తప్ప నాకు మరే ఆధారం ఉంది?”

ఇది భక్తుని దైన్యభావం. తనలో గొప్పతనం ఉందని చెప్పుకోకుండా, తన అర్హతలేమిని గుర్తించి దైవకృపను మాత్రమే కోరుతున్నాడు.

భావం – మూడవ చరణం

“యెఱిగి చేసినది యెఱుగక చేసిన…”

“తెలిసి చేసిన తప్పులూ, తెలియక చేసిన తప్పులూ అన్నీ నాలోనే ఉన్నాయి. వాటి వల్ల కలిగిన లోపాలు, బాధలు కూడా నావే. ఓ శ్రీవేంకటేశా! నా భయాలను తొలగించి నన్ను కాపాడు. నన్ను విడిచిపెట్టకుండా రక్షించేది నీవు తప్ప మరెవరు?”

ఇక్కడ కీర్తన అత్యంత హృదయస్పర్శమైన స్థాయికి చేరుతుంది. తప్పుల అంగీకారం → పశ్చాత్తాపం → దైవకృప కోరిక → శరణాగతి అనే ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం మూడు చరణాల్లో పూర్తవుతుంది.

ఈ కీర్తనలోని ఆధ్యాత్మిక సందేశం

ఈ కీర్తన కేవలం “నేను తప్పు చేశాను” అనే పశ్చాత్తాప గీతం కాదు. దాని లోతైన సందేశం దైవకృపపై విశ్వాసం.

మనిషి తన తప్పులను గుర్తించడం ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ముఖ్యమైన దశ. కానీ తప్పును గుర్తించిన తర్వాత నిరాశలో మునిగిపోవడం కాదు; భగవంతుని ఆశ్రయించడం అన్నమయ్య చూపించిన మార్గం.

ఈ కీర్తనలో భక్తుడు తన పాపాలను లెక్కపెట్టడానికి ప్రయత్నించడం కంటే, చివరకు ఒక సత్యాన్ని గ్రహిస్తాడు:

“నీవే నా దిక్కు; నీవు తప్ప నాకు మరొక దిక్కు లేదు.”

అందుకే ఈ కీర్తనలో పశ్చాత్తాపం ఉన్నప్పటికీ ఆశ ఉంది; దైన్యం ఉన్నప్పటికీ భక్తి ఉంది; తనపై నింద ఉన్నప్పటికీ భగవంతునిపై సంపూర్ణ విశ్వాసం ఉంది.

సందర్భం

అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనలు తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆరాధనా సంప్రదాయంతో బలంగా అనుసంధానమై ఉన్నాయి. ఆయన రచనలు భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యం, శరణాగతి వంటి అనేక భావాలను వ్యక్తపరుస్తాయి. ఆయన సంకీర్తనలను సంరక్షించడంలో తిరుమలలోని సంకీర్తన భాండాగారం మరియు తాళ్లపాక వంశీయుల పాత్ర ఎంతో ముఖ్యమైనది.

“అతిదుష్టుడ నే నలసుడను” వంటి కీర్తనలు ప్రత్యేకంగా వ్యక్తిగత ప్రార్థన, ఆత్మపరిశీలన, పశ్చాత్తాపం, శరణాగతి సందర్భాల్లో ఎంతో అర్థవంతంగా ఉంటాయి. ఇది ఒక నిర్దిష్ట వివాహ లేదా ఒక్క పండుగకు మాత్రమే పరిమితమైన కీర్తనగా కాకుండా, వేంకటేశ్వరుని సన్నిధిలో భక్తుడు తన అంతరంగాన్ని సమర్పించుకునే సందర్భంలో పాడదగిన ఆధ్యాత్మిక గీతంగా చూడవచ్చు.

అన్నమయ్య కీర్తనలలో అనేకవి వివిధ రాగాలు, తాళాలతో సంగీతరూపంలో ప్రాచుర్యం పొందాయి. అయితే ఈ కీర్తనకు సంబంధించిన ప్రస్తుత లభ్య మూలాల్లో నిర్దిష్టమైన ప్రామాణిక రాగ–తాళ వివరాలు స్పష్టంగా ఇవ్వబడలేదు. అందువల్ల ఊహాజనితంగా రాగాన్ని పేర్కొనడం కంటే, సాహిత్యంలోని భక్తి భావాన్ని ప్రధానంగా చూడటం సముచితం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

“అతిదుష్టుడ నే నలసుడను” కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని ఉద్దేశించి రచించబడింది. చివరి చరణంలో అన్నమయ్య నేరుగా “శ్రీవేంకటేశ” అని సంబోధిస్తూ, తనను కాపాడమని ప్రార్థిస్తారు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

ఈ కీర్తనకు ప్రధానమైన భావం పశ్చాత్తాపం, ఆత్మపరిశీలన, శరణాగతి. అందువల్ల శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భజన, వ్యక్తిగత ప్రార్థన, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు, భక్తి సంగీత కార్యక్రమాల్లో పాడటానికి అనుకూలమైన కీర్తన. ఇది ఒక నిర్దిష్ట పండుగకు మాత్రమే పరిమితమైన పాటగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు.

3. “అతిదుష్టుడ నే నలసుడను” కీర్తన ప్రధాన సందేశం ఏమిటి?

మనిషి తన తప్పులను నిజాయితీగా అంగీకరించి, పశ్చాత్తాపంతో భగవంతుని శరణు పొందాలి అనేదే ప్రధాన సందేశం. తెలిసీ తెలియక చేసిన తప్పులన్నింటికీ దైవకృపే పరమాశ్రయం అని అన్నమయ్య ఈ కీర్తన ద్వారా తెలియజేస్తారు.

“అతిదుష్టుడ నే నలసుడను” అన్నమాచార్యుల భక్తి సాహిత్యంలో మనిషి అంతరంగాన్ని అద్దంలా చూపించే కీర్తన. ఇందులో భక్తుడు తనను తాను సమర్థించుకోడు; తన తప్పులను దాచుకోడు. వాటిని అంగీకరించి, “నీవే నా దిక్కు” అంటూ శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాల వద్ద తనను తాను సమర్పించుకుంటాడు.

మన జీవితంలో తప్పులు జరిగినప్పుడు మనల్ని మనమే నిందించుకుంటూ ఉండటం కంటే, వాటిని గుర్తించి సరిదిద్దుకుని, భగవంతుని కృపను కోరుతూ ముందుకు సాగాలనే ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని ఈ కీర్తన అందిస్తుంది.

“దిక్కుగాక మరి దిక్కేది” — ఈ ఒక్క వాక్యమే ఈ కీర్తన యొక్క సంపూర్ణ శరణాగతి భావాన్ని మన హృదయంలో నిలిపేస్తుంది.