రచన: అన్నమాచార్య

పరిచయం

“దేవ యీ తగవు దీర్చవయ్యా” అనే కీర్తనలో అన్నమాచార్యులు మనిషి జీవితంలోని అంతర్మథనాన్ని, ఇంద్రియాల చంచలత్వాన్ని, మనసులో పుట్టే కోరికలను ఎంతో సహజమైన భాషలో వ్యక్తపరుస్తారు. ఈ కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని ఉద్దేశించి రచించబడింది. “నా అంతరంగంలో జరుగుతున్న ఈ సంఘర్షణను నీవే పరిష్కరించాలి” అంటూ భక్తుడు స్వామిని వేడుకోవడం ఇందులో ప్రధాన భావం. 15వ శతాబ్దానికి చెందిన తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వేలాది సంకీర్తనల్లో కనిపించే ఆత్మనివేదన, వైరాగ్యం, భగవదాశ్రయం ఈ కీర్తనలో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఇంద్రియాలు ఎక్కడికి వెళ్తాయో, కోరికలు ఎక్కడికి పోతాయో తెలియని స్థితిలో ఉన్న జీవుడు చివరకు శ్రీవేంకటపతినే ఆశ్రయించాలనే సందేశం ఈ కీర్తనకు ప్రత్యేకతను ఇస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం
పల్లవి

దేవ యీ తగవు దీర్చవయ్యా
వేవేలకు నిది విన్నపమయ్యా ||

చరణం 1

తనువున బొడమినతతి నింద్రియములు
పొనిగి యెక్కడికి బోవునయా |
పెనగి తల్లికడ బిడ్డలు భువిలో
యెనగొని యెక్కడి కేగుదురయ్యా ||

చరణం 2

పొడుగుచు మనమున బొడమిన యాసలు
అదన నెక్కడికి నరుగునయా |
వొదుగుచు జలములనుండు మత్స్యములు
పదపడి యేగతి బాసీనయ్యా ||

చరణం 3

లలి నొకటొకటికి లంకెలు నివే
అలరుచు నేమని యందునయా |
బలు శ్రీవేంకటపతి నాయాత్మను
గలిగితి వెక్కడి కలుషములయ్యా ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
దేవ	ఓ దేవా! భగవంతుడా!
తగవు	తగాదా, అంతర్గత సంఘర్షణ, సమస్య
దీర్చవయ్యా	పరిష్కరించవయ్యా; తొలగించవయ్యా
వేవేలకు	ఎన్నోసార్లు, పదేపదే
విన్నపము	ప్రార్థన, మనవి
తనువు	శరీరం
బొడమిన	ఏర్పడిన, కలిగిన
తతి	సమూహం, సముదాయం
ఇంద్రియములు	జ్ఞానేంద్రియాలు, కర్మేంద్రియాలు; శరీరాన్ని బాహ్య విషయాల వైపు నడిపించే ఇంద్రియ శక్తులు
పొనిగి	వెళ్లి, సాగి
పెనగి	అనుబంధంతో, కలసి
యెనగొని	తెలుసుకొని, గ్రహించి
పొడుగుచు	పెరుగుతూ, విస్తరిస్తూ
మనము	మనస్సు
యాసలు	ఆశలు, కోరికలు
అదన	అక్కడ, ఆ సమయంలో/ఆ విధంగా
నరుగునయా	తొలగిపోవునా, నశించునా
వొదుగుచు	దాగి, లోపల ఉండి
జలములు	నీళ్లు, జలాలు
మత్స్యములు	చేపలు
పదపడి	చిక్కుకొని, తగిలి
గతి	దారి, మార్గం, స్థితి
బాసీ	విడిచి, తప్పించుకొని
లంకెలు	బంధాలు, సంకెళ్లు, అనుబంధాలు
అలరుచు	ఆకర్షిస్తూ, మోహింపజేస్తూ
బలు	ఎంతో, చాలా
శ్రీవేంకటపతి	తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
ఆత్మ	జీవుని అంతరంగ స్వరూపం
కలుషములు	మలినాలు, పాపభావాలు, అశుద్ధమైన వాసనలు

పల్లవి భావం

“దేవ యీ తగవు దీర్చవయ్యా, వేవేలకు నిది విన్నపమయ్యా”

భక్తుడు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని ఉద్దేశించి తన మనసులోని బాధను తెలియజేస్తున్నాడు. తనలోనే జరుగుతున్న ఈ సంఘర్షణను తాను స్వయంగా పరిష్కరించుకోలేకపోతున్నాడు.

ఒకవైపు భగవంతుని వైపు వెళ్లాలనే కోరిక, మరోవైపు ఇంద్రియాలు, ఆశలు, మమకారాలు మనసును ప్రపంచ విషయాల వైపు లాగుతున్నాయి. ఈ అంతర్గత తగాదాను తొలగించగలిగేది స్వామి కృప మాత్రమే అని భక్తుడు భావిస్తున్నాడు.

అందుకే “స్వామీ! ఇదే నా విన్నపం. ఎన్నోసార్లు నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. నా ఈ అంతరంగ సంఘర్షణను నీవే పరిష్కరించు” అని ప్రార్థిస్తున్నాడు.

భావం – మొదటి చరణం

“తనువున బొడమినతతి నింద్రియములు పొనిగి యెక్కడికి బోవునయా”

మన శరీరంలో ఉన్న ఇంద్రియాలు ఎప్పుడూ ఏదో ఒక విషయాన్ని వెతుకుతూ ఉంటాయి. కన్నులు చూడాలని, చెవులు వినాలని, నాలుక రుచి చూడాలని, ముక్కు వాసన చూడాలని, చర్మం స్పర్శను కోరుకుంటుంది.

ఈ ఇంద్రియాలకు ఒక నిర్దిష్టమైన గమ్యం ఉండదు. అవి నిరంతరం బయటకు పరుగులు తీస్తూనే ఉంటాయి.

“పెనగి తల్లికడ బిడ్డలు భువిలో యెనగొని యెక్కడి కేగుదురయ్యా”

తల్లి చుట్టూ చేరిన పిల్లలు మళ్లీ ఎటు వెళ్తారో తెలియనట్లుగా, మన ఇంద్రియాలు కూడా తమ తమ విషయాల వెంట పరుగులు తీస్తుంటాయి.

ఇక్కడ అన్నమయ్య ఒక సాధారణ కుటుంబ దృశ్యాన్ని తీసుకుని చాలా లోతైన ఆధ్యాత్మిక విషయాన్ని చెబుతున్నారు. ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచడం ఎంత కష్టమో ఈ ఉపమానం ద్వారా అర్థమవుతుంది.

భావం – రెండవ చరణం

“పొడుగుచు మనమున బొడమిన యాసలు అదన నెక్కడికి నరుగునయా”

మనస్సులో పుట్టిన కోరికలు కాలక్రమేణా తగ్గిపోవడం కాకుండా మరింత పెరుగుతూనే ఉంటాయి.

ఒక కోరిక తీరగానే మరొక కోరిక పుడుతుంది. ఒకటి నెరవేరితే ఇంకొకటి కావాలనిపిస్తుంది. అందువల్ల కోరికలకు అంతం కనిపించదు.

“వొదుగుచు జలములనుండు మత్స్యములు పదపడి యేగతి బాసీనయ్యా”

నీటిలో ఉండే చేపలు వలలో చిక్కుకున్నప్పుడు బయటపడటానికి ఎంతగా తపిస్తాయో, అలాగే మనిషి కూడా కోరికలు, మమకారాలు, ఇంద్రియ బంధాలలో చిక్కుకుని బయటపడటానికి ప్రయత్నిస్తాడు.

కానీ స్వయంగా బయటపడటం అంత సులభం కాదు. భగవంతుని అనుగ్రహం, భక్తి, ఆత్మపరిశీలన ద్వారా మాత్రమే ఈ బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందగలమనే భావన ఇక్కడ వ్యక్తమవుతుంది.

భావం – మూడవ చరణం

“లలి నొకటొకటికి లంకెలు నివే అలరుచు నేమని యందునయా”

ఒక్కో విషయానికి ఒక్కో బంధం ఏర్పడుతుంది. అవి మనిషిని ఆకర్షిస్తూ, మరింతగా ప్రపంచ విషయాలలోకి లాగుతుంటాయి.

కోరిక ఒక బంధంగా మారుతుంది. మమకారం మరో బంధంగా మారుతుంది. ఇంద్రియాసక్తి ఇంకొక బంధంగా మారుతుంది. ఇలా జీవుడు అనేక బంధాలలో చిక్కుకుంటాడు.

“బలు శ్రీవేంకటపతి నాయాత్మను గలిగితి వెక్కడి కలుషములయ్యా”

చివరికి అన్నమయ్య తన ఆశ్రయాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు — శ్రీవేంకటపతి.

“నా ఆత్మను నీవు స్వీకరించినప్పుడు, నీ కృపకు నేను పాత్రుడైనప్పుడు, ఇక నా అంతరంగంలో కలుషాలు ఎక్కడి నుంచి వస్తాయి?” అనే గొప్ప ఆత్మనివేదన ఇందులో కనిపిస్తుంది.

ఇది కేవలం పాపాలను తొలగించమని కోరే ప్రార్థన కాదు. “నా మనస్సును, నా ఇంద్రియాలను, నా ఆత్మను నీకు సమర్పిస్తున్నాను; ఇక నన్ను నీవే నడిపించు” అనే సంపూర్ణ శరణాగతి భావం.

సందర్భం

ఈ కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని ఉద్దేశించిన ఆత్మనివేదనా భావంతో కూడిన అన్నమయ్య సంకీర్తనగా చూడవచ్చు. అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనలు తిరుమల శ్రీవారి ఆరాధనా సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకమైన స్థానం సంపాదించాయి. ఉత్సవాలు, ఆలయ సంగీత కార్యక్రమాలు, భక్తి సంగీత కచేరీలు, అన్నమయ్య జయంతి వంటి సందర్భాల్లో ఆయన కీర్తనలు విస్తృతంగా ఆలపించబడుతున్నాయి.

ఈ కీర్తనకు ప్రత్యేకంగా ఒకే పండుగ లేదా వివాహ సందర్భమే నిర్ణయించబడిందని చెప్పడం కంటే, భక్తి, ఆత్మపరిశీలన, శరణాగతి ప్రధానంగా ఉండే సందర్భాల్లో ఆలపించడానికి అనువైన కీర్తనగా చూడటం సముచితం.

అన్నమయ్య కీర్తనలకు అనేక మంది గాయకులు, సంగీత విద్వాంసులు వివిధ రాగభావాలతో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. అందువల్ల ఒకే కీర్తనకు వేర్వేరు గానశైలులు, స్వరరూపాలు వినిపించడం సహజం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి, అంటే తిరుమల శ్రీవేంకటపతిని ఉద్దేశించి రచించబడింది. చివరి చరణంలో “బలు శ్రీవేంకటపతి” అనే పదప్రయోగం ద్వారా ఇది స్పష్టమవుతుంది.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

ఇది భక్తి, ఆత్మపరిశీలన, శరణాగతి భావాలను వ్యక్తపరిచే కీర్తన. అన్నమయ్య ఆరాధనా కార్యక్రమాలు, భక్తి సంగీత కచేరీలు, ఆలయ కార్యక్రమాలు మరియు ఇతర ఆధ్యాత్మిక సందర్భాల్లో ఆలపించవచ్చు. ఒక నిర్దిష్ట పండుగకు మాత్రమే పరిమితమైన కీర్తనగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు.

3. “దేవ యీ తగవు దీర్చవయ్యా” అనే పల్లవి భావం ఏమిటి?

భక్తుని మనస్సులో ఇంద్రియాలు, కోరికలు, మమకారాలు ఒకవైపు; భగవంతుని వైపు వెళ్లాలనే ఆధ్యాత్మిక ఆకాంక్ష మరోవైపు ఉంటాయి. ఈ అంతర్గత సంఘర్షణను భక్తుడు “తగవు”గా పేర్కొంటూ, “స్వామీ, ఈ సమస్యను నీవే పరిష్కరించు” అని శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణు కోరుతున్నాడు.

“దేవ యీ తగవు దీర్చవయ్యా” కీర్తన మనిషి అంతరంగంలోని పోరాటాన్ని చాలా సరళమైన పదాలతో ఆవిష్కరించిన ఆధ్యాత్మిక గీతం. ఇంద్రియాలను అనుసరించే మనస్సు, అంతులేని కోరికలు, వాటి నుంచి ఏర్పడే బంధాలు — ఇవన్నీ జీవుడిని సంసారంలో చిక్కుకునేలా చేస్తాయి. ఈ బంధాల నుంచి బయటపడటానికి అన్నమయ్య చూపించే మార్గం శ్రీవేంకటపతి శరణాగతి. “నా ఆత్మను నీవే స్వీకరించు; నా కలుషాలను నీవే తొలగించు” అనే భావం ఈ కీర్తనకు హృదయం. అందుకే ఇది కేవలం ఒక భక్తిగీతం కాకుండా, ప్రతి మనిషి తన మనస్సును తాను పరిశీలించుకునేలా చేసే ఆత్మీయ ప్రార్థనగా నిలుస్తుంది.