రచన: అన్నమాచార్య

పరిచయం

అన్నమాచార్యుల భక్తి సంకీర్తనల్లో తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి దివ్యమూర్తి, తిరుమల క్షేత్ర మహిమ, స్వామివారి పాదపద్మాలు ప్రత్యేకమైన స్థానం పొందాయి. “కంటి నఖిలాండ తతి కర్తనధికుని గంటి” అనే కీర్తన కూడా ఆ దర్శనానందాన్ని మనకు అందించే అపూర్వమైన సంకీర్తన. ఇందులో అన్నమయ్య తనకు కలిగిన దివ్య దర్శనాన్ని ఒక్కొక్క అంశంగా వివరిస్తూ, చివరికి తిరువేంకటాచలాధిపతిని దర్శించానని ఆనందంగా ప్రకటిస్తారు.

ఈ కీర్తనలో “కంటి” అనే పదం కేవలం “చూశాను” అనే అర్థాన్నే కాకుండా దైవదర్శనం ద్వారా కలిగిన పరమానందాన్ని సూచిస్తుంది. అన్నమయ్య 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్తుడు. తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన ఆయన, తన రచనల్లో ప్రత్యక్ష దర్శనం, శరణాగతి, భక్తి, వైరాగ్యం వంటి భావాలను విభిన్నంగా వ్యక్తం చేశారు. ఈ కీర్తనలో తిరుమల కొండ, మండపాలు, పుణ్యతీర్థాలు, స్వామివారి పాదాలు, దివ్యహస్తం అన్నింటినీ దర్శించిన భక్తుని ఆనందం కనిపిస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

కంటి నఖిలాండ తతి కర్తనధికుని గంటి |
కంటి నఘములు వీడుకొంటి నిజమూర్తి గంటి ||

చరణం 1

మహనీయ ఘన ఫణామణుల శైలము గంటి |
బహు విభవముల మంటపములు గంటి |
సహజ నవరత్న కాంచన వేదికలు గంటి |
రహి వహించిన గోపురములవె కంటి ||

చరణం 2

పావనంబైన పాపవినాశము గంటి |
కైవశంబగు గగన గంగ గంటి |
దైవికపు పుణ్యతీర్థములెల్ల బొడగంటి |
కోవిదులు గొనియాడు కోనేరి గంటి ||

చరణం 3

పరమ యోగీంద్రులకు భావగోచరమైన |
సరిలేని పాదాంబుజముల గంటి |
తిరమైన గిరిచూపు దివ్యహస్తము గంటి |
తిరు వేంకటాచలాధిపు జూడగంటి ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
కంటి	చూశాను, దర్శించాను
నఖిలాండ తతి	సమస్త లోకాలు, సర్వ ప్రపంచ సమూహం
కర్తనధికుడు	సృష్టికర్తకన్నా గొప్పవాడు; సృష్టికి అధిపతి
నఘములు	పాపాలు, దోషాలు
నిజమూర్తి	నిజమైన దివ్య స్వరూపం
మహనీయ	గొప్ప, పూజనీయమైన
ఫణామణులు	పాము పడగలపై ఉండే మణులు; ఇక్కడ ఆదిశేషుని సూచన
శైలము	పర్వతం, కొండ
విభవములు	వైభవాలు, ఐశ్వర్యాలు
మంటపములు	దేవాలయంలోని విశాలమైన మండపాలు
సహజ	సహజమైన, స్వాభావికమైన
నవరత్న	తొమ్మిది రకాల విలువైన రత్నాలు
కాంచన	బంగారం
వేదికలు	పీఠాలు, స్థలాలు
గోపురములు	ఆలయ ప్రవేశ ద్వారాలపై నిర్మించిన ఎత్తైన శిఖర నిర్మాణాలు
పావనంబైన	పవిత్రమైన
పాపవినాశము	పాపాలను నశింపజేసేది
కైవశంబగు	సులభంగా లభించేది, వశంలోకి వచ్చేది
గగన గంగ	ఆకాశగంగ; పవిత్రమైన గంగానది
దైవికపు	దైవానికి సంబంధించిన, పవిత్రమైన
పుణ్యతీర్థములు	పవిత్రమైన తీర్థస్థానాలు/జలాశయాలు
కోవిదులు	పండితులు, జ్ఞానులు
కోనేరి	తిరుమలలోని పవిత్రమైన కోనేరు; స్వామి పుష్కరిణి భావం
యోగీంద్రులు	మహాయోగులు, గొప్ప యోగులు
భావగోచరమైన	భక్తి భావంతో అనుభవించగలిగినది
పాదాంబుజములు	పద్మాలవంటి దివ్య పాదాలు
తిరమైన	స్థిరమైన, దృఢమైన
గిరిచూపు	పర్వతాన్ని సూచించే/దర్శించే భావం
దివ్యహస్తము	పవిత్రమైన, దైవికమైన చేయి
తిరువేంకటాచలాధిపుడు	తిరువేంకట పర్వతానికి అధిపతి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు

పల్లవి – భావం

అన్నమయ్య ఇలా అంటున్నారు: “సమస్త లోకాలకు సృష్టికర్తకన్నా అధికుడైన పరమాత్మను నేను దర్శించాను. నా పాపాలన్నీ తొలగిపోయేలా చేసే ఆ నిజమైన దివ్యమూర్తిని నేను చూశాను.”

ఇక్కడ “కంటి” అనే పదం రెండుసార్లు రావడం చాలా ప్రత్యేకమైనది. స్వామిని కేవలం ఊహించలేదు, కేవలం ధ్యానించలేదు—ప్రత్యక్షంగా దర్శించాననే పరవశం అన్నమయ్య మాటల్లో వ్యక్తమవుతోంది.

స్వామి దర్శనం భక్తుడి జీవితాన్ని మార్చగలదని ఈ పల్లవి సూచిస్తుంది. పాపాలు తొలగి, మనస్సు పవిత్రమై, భగవంతుని నిజస్వరూపాన్ని అనుభవించిన స్థితి ఇది.

మొదటి చరణం – భావం

మొదటి చరణంలో అన్నమయ్య తిరుమల క్షేత్ర వైభవాన్ని వర్ణిస్తున్నారు.

ఆదిశేషుని పడగల మణులవలె మహిమాన్వితమైన తిరుమల శైలాన్ని చూశానని చెబుతున్నారు. అక్కడి వైభవోపేతమైన మండపాలను, నవరత్నాలు మరియు బంగారంతో అలంకరించిన దివ్య వేదికలను, ఆకాశాన్ని తాకే గోపురాలను దర్శించానని అంటున్నారు.

ఇది కేవలం ఆలయ నిర్మాణాల వర్ణన కాదు. అన్నమయ్య దృష్టిలో తిరుమలలోని ప్రతి నిర్మాణం స్వామివారి మహిమకు ప్రతీక. కొండ నుంచి గోపురం వరకు ప్రతిదానిలోనూ దైవత్వాన్ని ఆయన దర్శిస్తున్నారు.

రెండవ చరణం – భావం

రెండవ చరణంలో తిరుమలలోని పవిత్ర తీర్థాల మహిమను అన్నమయ్య వివరిస్తున్నారు.

పాపాలను నశింపజేసే పవిత్రమైన తీర్థాన్ని చూశానని, గగనగంగను దర్శించానని, దైవికమైన పుణ్యతీర్థాలన్నింటినీ చూశానని చెబుతున్నారు.

పండితులు, జ్ఞానులు ఎంతో భక్తితో స్తుతించే పవిత్రమైన కోనేరును కూడా దర్శించానని అంటారు.

ఈ చరణం మనకు ఒక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని ఇస్తుంది: తిరుమలలోని పవిత్ర స్థలాలు భక్తుని శరీరాన్ని మాత్రమే కాదు, మనస్సును కూడా పవిత్రం చేసే సాధనాలుగా భావించాలి.

మూడవ చరణం – భావం

చివరి చరణంలో అన్నమయ్య కీర్తనను అత్యున్నత స్థాయికి తీసుకెళ్తారు.

మహాయోగులకు కూడా ధ్యానంలో అనుభూతి చెందగలిగే, సాటిలేని శ్రీ వేంకటేశ్వరుని పాదపద్మాలను దర్శించానని చెబుతున్నారు. స్వామివారి దివ్యహస్తాన్ని కూడా చూశానని అంటారు.

చివరగా—

“తిరు వేంకటాచలాధిపు జూడగంటి”

అని ఎంతో ఆనందంతో ప్రకటిస్తారు.

అంటే, “తిరువేంకటాచలానికి అధిపతియైన శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిని నేను స్వయంగా దర్శించాను” అనే పరమానంద స్థితి.

కీర్తన ప్రారంభంలో కనిపించిన “కంటి” చివరికి స్వామి దర్శనంతో సంపూర్ణమవుతుంది. ఇదే ఈ కీర్తనకు ఉన్న గొప్ప భావ నిర్మాణం.

కీర్తన సందర్భం

ఈ కీర్తనకు ప్రధానమైన నేపథ్యం తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి దర్శనం. అన్నమయ్య సంకీర్తనల్లో తిరుమల కొండను కేవలం ఒక భౌతిక ప్రదేశంగా కాకుండా, స్వయంగా వైకుంఠానికి ప్రతిరూపంగా చిత్రించే సంప్రదాయం కనిపిస్తుంది.

ఈ కీర్తనను శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి భక్తి కార్యక్రమాలు, ఆలయ సంగీత కార్యక్రమాలు, అన్నమయ్య జయంతి లేదా వర్ధంతి సందర్భంగా నిర్వహించే సంకీర్తన కార్యక్రమాల్లో ఆలపించడం ఎంతో అనుకూలం.

ప్రత్యేకంగా తిరుమల క్షేత్ర మహిమ, స్వామివారి దర్శనానందం, తీర్థాల పవిత్రతను ప్రధానంగా చెప్పే సందర్భాల్లో ఈ కీర్తన మంచి ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.

అన్నమయ్య కీర్తనలకు అనేక మంది ప్రముఖ గాయకులు, సంగీత విద్వాంసులు తమదైన శైలిలో స్వరరూపాలు అందించారు. అందువల్ల ఒకే కీర్తనకు భిన్నమైన సంగీత సంప్రదాయాల్లో వినిపించే రూపాలు కనిపిస్తాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి గురించి. అన్నమయ్య స్వామివారి దర్శనం, తిరుమల క్షేత్ర వైభవం, పవిత్ర తీర్థాలు, దివ్య పాదాలను ఇందులో వర్ణించారు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి భక్తి కార్యక్రమాలు, అన్నమయ్య సంకీర్తన కార్యక్రమాలు, తిరుమల క్షేత్ర మహిమను స్మరించే సందర్భాల్లో పాడవచ్చు. ప్రత్యేకంగా స్వామివారి దర్శనానందాన్ని వ్యక్తం చేసే సందర్భానికి ఈ కీర్తన ఎంతో అనువైనది.

3. “కంటి” అనే పదాన్ని అన్నమయ్య ఎందుకు పదేపదే ఉపయోగించారు?

“కంటి” అంటే “చూశాను, దర్శించాను” అని అర్థం. ఈ పదాన్ని పదేపదే ఉపయోగించడం ద్వారా అన్నమయ్య తనకు కలిగిన ప్రత్యక్ష దర్శనానుభూతిని బలంగా వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కొండ, మండపాలు, తీర్థాలు, స్వామివారి పాదాలు—చివరికి స్వయంగా వేంకటాచలాధిపతి వరకు ఆయన దర్శనాన్ని క్రమంగా వివరిస్తారు.

“కంటి నఖిలాండ తతి కర్తనధికుని గంటి” కేవలం తిరుమల ఆలయ వైభవాన్ని వర్ణించే కీర్తన కాదు. ఇది ఒక భక్తుడి దర్శనానుభూతి ప్రయాణం. మొదట పరమాత్మను దర్శించిన ఆనందం, తరువాత తిరుమల కొండ మరియు ఆలయ వైభవం, పవిత్ర తీర్థాల దర్శనం, చివరికి స్వామివారి దివ్య పాదాలు మరియు హస్తాన్ని దర్శించడం—ఈ క్రమంలో అన్నమయ్య భక్తి మరింత ఉన్నత స్థాయికి చేరుతుంది.

ఈ కీర్తనలోని ప్రతి “కంటి” ఒక భక్తుని హృదయంలో వినిపించే ఆనందధ్వని. తిరుమల శ్రీవారి దర్శనం కలిగినప్పుడు భక్తుడికి కలిగే పరవశాన్ని అన్నమయ్య తన పదాల్లో శాశ్వతంగా నిలిపారు.