అన్నమయ్య కీర్థన అలర చన్చలమైన

రచన: తాళ్ళపాక అన్నమాచార్య

అన్నమాచార్య రచించిన “అలర చంచలమైన” ఒక అపూర్వమైన ఉయ్యాల కీర్తన. ఇందులో శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారిని ఉయ్యాలలో ఊపుతున్న దృశ్యాన్ని కవి కేవలం ఒక ఆలయ ఉత్సవంగా కాకుండా, సమస్త విశ్వమే ఒక దివ్య ఉయ్యాలగా ఊహించాడు. ఆత్మలు, శ్వాస, సూర్యోదయాస్తమయ పర్వతాలు, నక్షత్ర మండలాలు, ఆకాశం, వేదాలు, ధర్మదేవత, మేఘాలు—ఇవన్నీ ఆ ఉయ్యాలలో భాగాలుగా మారిపోతాయి.

ఈ కీర్తనలో భక్తి, కవిత్వం, తత్త్వం, సౌందర్యం అన్నీ ఒకేసారి కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా ప్రతి పాదాంతంలో వినిపించే “ఉయ్యాల” అనే పదం కీర్తనకు ఊగిసలాటలాంటి లయను అందిస్తుంది.

అన్నమాచార్యుడు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్తుడు, కవి. ఈ కీర్తనను ఆయన జీవితకాలంలోని 15వ శతాబ్దపు తిరుమల ఆలయ భక్తి–ఉత్సవ సంప్రదాయాల నేపథ్యంలో చూడవచ్చు. అయితే ఈ కీర్తనను ఏ సంవత్సరంలో రచించారో ఖచ్చితమైన ఆధారం లేదు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ప్రచురించిన సంకీర్తన వివరాల్లో ఇది అన్నమయ్య సంకీర్తనలలో ప్రత్యేకంగా నమోదు చేయబడింది.

ఈ కీర్తనకు ఉన్న ప్రత్యేకత ఏమిటంటే—ఉయ్యాలను ఊపుతున్నది ఎవరు? ఉయ్యాల ఎక్కడ ఉంది? అనే సాధారణ ప్రశ్నలకు కవి ఇచ్చే సమాధానం మొత్తం విశ్వాన్నే ఆశ్చర్యపరిచేంత విస్తృతమైనది.

పూర్తి సాహిత్యం

అలర చంచలమైన ఆత్మలందుండ నీ యలవాటు చేసె నీ వుయ్యాల |
పలుమారు నుచ్ఛ్వాస పవనమందుండ నీ భావంబు దెలిపె నీ వుయ్యాల ||

ఉదాయాస్త శైలంబు లొనర కంభములైన వుడుమండలము మోచె నుయ్యాల |
అదన ఆకాశపదము అడ్డౌదూలంబైన అఖిలంబు నిండె నీ వుయ్యాల ||

పదిలముగ వేదములు బంగారు చేరులై పట్టి వెరపై తోచె వుయ్యాల |
వదలకిటు ధర్మదేవత పీఠమై మిగుల వర్ణింప నరుదాయె వుయ్యాల ||

మేలు కట్లయి మీకు మేఘమండలమెల్ల మెరుగునకు మెరుగాయె వుయ్యాల |
నీల శైలమువంటి నీ మేనికాంతికి నిజమైన తొడవాయె వుయ్యాల ||

పాలిండ్లు కదలగా పయ్యదలు రాపాడ భామినులు వడినూచు వుయ్యాల |
వోలి బ్రహ్మాండములు వొరగువో యని భీతి నొయ్య నొయ్యనైరి వూచిరుయ్యాల ||

కమలకును భూపతికి కదలు కదలకు మిమ్ము కౌగలింపగజేసె నుయ్యాల |
అమరాంగనలకు నీ హాస భావ విలాస మందంద చూపె నీ వుయ్యాల ||

కమలాసనాదులకు కన్నుల పండుగై గణుతింప నరుదాయె వుయ్యాల |
కమనీయ మూర్తి వేంకటశైలపతి నీకు కడువేడుకై వుండె వుయ్యాల ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
అలర	వికసించు, ప్రకాశించు, అందంగా వెలుగొందు
చంచలమైన	స్థిరంగా లేనిది, కదులుతూ ఉండేది
ఆత్మలందుండ	సమస్త జీవుల ఆత్మలలో ఉండి
యలవాటు చేసె	అలవాటుగా ఉండేలా చేసెను; తన సన్నిధిని కలిగించెను
ఉయ్యాల	ఊయల; దోలా; ఊగే ఆసనం
ఉచ్ఛ్వాస పవనము	లోపలికి పీల్చే శ్వాస; ప్రాణవాయువు
భావంబు	భావం, సంకల్పం, అంతరార్థం
ఉదయాస్త శైలంబు	సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయాలను సూచించే పర్వతాలు
కంభములు	స్తంభాలు, ఆధారపు కర్రలు
ఉడుమండలము	నక్షత్ర సమూహాలు / నక్షత్ర మండలం
ఆకాశపదము	ఆకాశం యొక్క విస్తారమైన స్థానం
అడ్డౌదూలము	అడ్డంగా ఉండే ఊయల దూలం; పైభాగపు ఆధారం
అఖిలంబు	సమస్తం, మొత్తం విశ్వం
పదిలముగ	జాగ్రత్తగా, భద్రంగా
వేదములు	వేద శాస్త్రాలు; దైవజ్ఞానానికి ఆధారమైన పవిత్ర గ్రంథాలు
బంగారు చేరులు	బంగారు గొలుసులు
ధర్మదేవత	ధర్మానికి ప్రతీకగా భావించే దైవశక్తి
పీఠము	ఆసనం, ఆధారం
మేఘమండలము	మేఘాలతో నిండిన ఆకాశ ప్రాంతం
మేలుకట్లు	పైకప్పు, పందిరి, canopy
మెరుగు	ప్రకాశం, కాంతి
నీలశైలం	నీలిరంగు పర్వతం
తొడవు	ఆభరణం, అలంకారం
పయ్యదలు	పైటలు / స్త్రీల పై వస్త్రాలు
భామినులు	సుందరాంగనలు, స్త్రీలు
బ్రహ్మాండములు	విశ్వాలు, జగత్తులు
భీతి	భయం
అమరాంగనలు	దేవలోక స్త్రీలు, దేవకాంతలు
హావభావ విలాసము	ముఖకవళికలు, కదలికలు, సౌందర్య వ్యక్తీకరణలు
కమలాసనాదులు	కమలంపై ఆసీనుడైన బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు
గణుతింప	స్తుతించుట, కీర్తించుట
కమనీయ మూర్తి	ఎంతో అందమైన, ఆకర్షణీయమైన రూపం
వేంకటశైలపతి	వేంకట పర్వతానికి ప్రభువు; శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు
కడువేడుక	గొప్ప ఆనందం, మహా ఉత్సాహం, వేడుక

భావం – చరణం చరణంగా

1. ఆత్మలలోనూ, శ్వాసలోనూ స్వామి ఉయ్యాల

“అలర చంచలమైన ఆత్మలందుండ నీ యలవాటు చేసె నీ వుయ్యాల”

జీవుల మనస్సులు, ఆత్మలు సహజంగా చంచలమైనవి. ఆ చంచలమైన జీవుల హృదయాలలో కూడా శ్రీహరి తన సన్నిధిని అలవాటుగా చేసుకున్నాడు. మనసు ఎటూ తిరిగినా, అంతరంగంలో ఉన్న పరమాత్మ మాత్రం మనతోనే ఉంటాడు.

తరువాత కవి శ్వాసను ప్రస్తావిస్తాడు. మనిషి నిరంతరం లోపలికి, బయటికి శ్వాస తీసుకుంటూనే ఉంటాడు. ఆ ఉచ్ఛ్వాస–నిశ్వాసలలో కూడా భగవంతుని భావం వ్యక్తమవుతోంది అని అన్నమయ్య చెబుతున్నాడు.

అంటే ఉయ్యాల కేవలం బయట కనిపించే వస్తువు కాదు; మన జీవితం, మన శ్వాస, మన అంతరంగం కూడా భగవంతుని ఉయ్యాలే.

2. విశ్వమే స్వామికి ఉయ్యాల

“ఉదాయాస్త శైలంబు… ఉడుమండలము మోచె నుయ్యాల”

సూర్యుడు ఉదయించే పర్వతం ఒక వైపు, అస్తమించే పర్వతం మరో వైపు—ఈ రెండు పర్వతాలనే ఉయ్యాలకు స్తంభాలుగా కవి ఊహిస్తున్నాడు. నక్షత్ర మండలాలు ఆ ఉయ్యాలను మోస్తున్నాయి.

ఆకాశమే ఉయ్యాల యొక్క అడ్డదూలంగా మారింది. ఆ ఉయ్యాలలో అఖిల విశ్వం నిండిపోయింది.

ఇది అన్నమయ్య కవిత్వంలోని గొప్ప విశ్వరూప దృష్టి. మనం చిన్న ఉయ్యాలను ఊహిస్తే, అన్నమయ్య మాత్రం దాని పరిమాణాన్ని అనంతమైన విశ్వం వరకు విస్తరించాడు.

3. వేదాలు గొలుసులు – ధర్మమే పీఠం

“పదిలముగ వేదములు బంగారు చేరులై…”

ఈ విశ్వ ఉయ్యాలకు గొలుసులు ఏమిటి? కవి సమాధానం—వేదాలే బంగారు గొలుసులు.

ఉయ్యాల పీఠంగా ధర్మదేవత నిలుస్తుంది. వేదాలు, ధర్మం అనే రెండు మహత్తరమైన ఆధారాలతో నిర్మించబడిన ఈ దివ్య ఉయ్యాలను పూర్తిగా వర్ణించడం కూడా సాధ్యం కాదని అన్నమయ్య అంటాడు.

ఇక్కడ భక్తి మాత్రమే కాదు, ఒక తత్త్వబోధ కూడా ఉంది: విశ్వానికి జ్ఞానం, ధర్మం ఆధారాలు.

4. మేఘాలు పందిరి – స్వామి కాంతికి ఉయ్యాల ఆభరణం

“మేలు కట్లయి మీకు మేఘమండలమెల్ల…”

శ్రీ వేంకటేశ్వరుని కోసం ఆకాశంలోని మేఘమండలమంతా ఒక అందమైన పందిరిగా మారింది. స్వామివారి నీలమేఘశ్యామలమైన దేహకాంతికి ఆ ఉయ్యాల ఒక అద్భుతమైన ఆభరణంలా కనిపిస్తోంది.

ఇక్కడ కవి ప్రకృతిలోని ప్రతి అంశాన్ని స్వామి అలంకారంగా మార్చాడు. మేఘాలు పందిరి; ఆకాశం ఉయ్యాల; విశ్వం దాని పరిధి.

5. శ్రీదేవి–భూదేవితో దివ్య ఉయ్యాల

“పాలిండ్లు కదలగా పయ్యదలు రాపాడ భామినులు వడినూచు…”

ఈ చరణంలో దృశ్యం మరింత సజీవంగా మారుతుంది. స్వామివారిని దేవకాంతలు, స్త్రీలు ఉయ్యాలలో మెల్లగా ఊపుతున్నట్లుగా కవి చిత్రించాడు. ఉయ్యాల ఊగుతున్న వేగానికి బ్రహ్మాండాలే కదిలిపోతాయేమోనన్న భావనతో వారు జాగ్రత్తగా ఊపుతున్నారు.

ఈ దృశ్యం ఒకేసారి సౌందర్యం, భక్తి, లీలలను కలిపి చూపిస్తుంది.

6. శ్రీదేవి, భూదేవి స్వామిని కౌగిలించుకోవడం

“కమలకును భూసతికి కదలు కదలకు మిమ్ము కౌగలింపగజేసె…”

కమలాదేవి అంటే శ్రీదేవి; భూసతి అంటే భూదేవి. ఉయ్యాల ఊగుతున్నప్పుడు వారు స్వామిని కౌగిలించుకునేలా చేస్తుంది.

ఇక్కడ ఒక అందమైన తాత్త్విక భావన కూడా కనిపిస్తుంది. చలించే జగత్తులో చలించని ఆధారం పరమాత్మ. ఆ ఆధారాన్ని ఆశ్రయించినప్పుడు జీవికి భద్రత, ప్రశాంతత లభిస్తాయి.

దేవకాంతలకు స్వామివారి హావభావాలు, చిరునవ్వులు, విలాసాలు ఈ ఉయ్యాల ద్వారా మరింత స్పష్టంగా దర్శనమిస్తాయి.

7. దేవతలకే కన్నుల పండుగ

“కమలాసనాదులకు కన్నుల పండుగై…”

కమలాసనుడైన బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలకు కూడా ఈ దివ్య ఉయ్యాల సేవ ఒక కన్నుల పండుగ.

చివరగా అన్నమయ్య తన భావాన్ని ఒక అందమైన సంబోధనతో ముగిస్తాడు:

“కమనీయ మూర్తి వేంకటశైలపతి నీకు కడువేడుకై వుండె వుయ్యాల”

అందమైన రూపంతో వేంకట పర్వతంపై వెలసిన శ్రీ వేంకటేశ్వరునికి ఈ ఉయ్యాల మహా ఆనందాన్ని కలిగించే వేడుక.

అందుకే ఈ కీర్తనలోని ఉయ్యాల ఒక ఊయల మాత్రమే కాదు—భక్తుడు, ప్రకృతి, దేవతలు, వేదాలు, ధర్మం, సమస్త విశ్వం కలిసి శ్రీహరికి చేసే దివ్య సేవ.

కీర్తన సందర్భం

“అలర చంచలమైన”ను సాధారణంగా ఉయ్యాల/దోలోత్సవ భావంతో కూడిన అన్నమయ్య కీర్తనగా గుర్తిస్తారు. అన్నమయ్య ఆలయ ఉత్సవాలను కేవలం బాహ్య వేడుకలుగా కాకుండా, వాటిలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక తత్త్వాన్ని కవిత్వంగా మలిచినవాడు. ఈ కీర్తన కూడా అదే సంప్రదాయానికి మంచి ఉదాహరణ.

తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సేవా–ఉత్సవ సంప్రదాయాలకు అనుబంధంగా, అలాగే భక్తి సంగీత కచేరీలు, అన్నమయ్య సంకీర్తన కార్యక్రమాలు, ఉయ్యాల/దోలా భావంతో కూడిన భక్తి సందర్భాల్లో ఈ కీర్తన వినిపిస్తూ ఉంటుంది.

ఈ కీర్తనకు ఆధునిక కాలంలో కూడా అనేక గాయకుల గానరూపాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు Jayasri, Gayathri Raghuram, Bhushan Dua తదితరుల “Annamayya Swara Bhushanam” ఆల్బమ్‌లో “Alara Chanchalamaina” ప్రత్యేకంగా నమోదై ఉంది.

రాగం విషయంలో వివిధ ప్రచురణల్లో భిన్నమైన వివరాలు కనిపిస్తాయి. TTD అధికారిక నమోదు దీనిని ఆహిరి రాగంగా పేర్కొంటుంది; కొన్ని ఇతర గాన సంప్రదాయాల్లో మధ్యమావతి లేదా నీలాంబరి వంటి రాగ ప్రదర్శనలు కూడా కనిపిస్తాయి. కాబట్టి వెబ్‌సైట్‌లో రాగాన్ని పేర్కొనేటప్పుడు TTD ఆధారాన్ని అనుసరించడం ఉత్తమం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

“అలర చంచలమైన” కీర్తన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి గురించి. చివరి పాదంలోని “వేంకటశైలపతి” అనే సంబోధన ద్వారా ఇది స్పష్టమవుతుంది. శ్రీదేవి, భూదేవితో కలిసి స్వామివారు దివ్య ఉయ్యాలలో విహరిస్తున్న రూపాన్ని అన్నమయ్య వర్ణించాడు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

ఇది ప్రధానంగా ఉయ్యాల/దోలా సేవా భావంతో, అన్నమయ్య సంకీర్తన గాన కార్యక్రమాల్లో మరియు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భక్తి ఉత్సవ సందర్భాల్లో ఆలపించబడుతుంది. వివిధ కళాకారులు దీనిని భిన్న రాగ సంప్రదాయాల్లో కూడా ఆలపించారు.

3. “అలర చంచలమైన” కీర్తనలో ఉయ్యాల ప్రత్యేకత ఏమిటి?

ఈ కీర్తనలో ఉయ్యాల ఒక సాధారణ ఊయల కాదు. ఆత్మలు దాని లోపల ఉన్నాయి; శ్వాస దాని భావాన్ని తెలియజేస్తుంది; పర్వతాలు స్తంభాలు; నక్షత్రాలు ఆధారం; ఆకాశం దూలం; వేదాలు గొలుసులు; ధర్మదేవత పీఠం; మేఘాలు పందిరి. చివరికి మొత్తం విశ్వమే శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దివ్య ఉయ్యాలగా మారుతుంది.

“అలర చంచలమైన” కీర్తనను వింటే మొదట మనకు కనిపించేది ఒక అందమైన ఉయ్యాల దృశ్యం. కానీ పదాలను లోతుగా పరిశీలిస్తే అది విశ్వరూప దర్శనంగా మారుతుంది. చంచలమైన మనస్సుల నుంచి అనంతమైన ఆకాశం వరకు అన్నింటిలోనూ శ్రీహరి సన్నిధిని అన్నమయ్య దర్శించాడు.

అందుకే ఈ కీర్తన యొక్క అసలు అందం కేవలం “ఉయ్యాల” అనే మధురమైన పదంలో లేదు. చంచలమైన జీవితం కూడా భగవంతుని చేతిలో ఊగే ఉయ్యాలే; ఆ ఉయ్యాలకు ఆధారం ధర్మం, జ్ఞానం, భక్తి అనే లోతైన సందేశంలో ఉంది.

వేంకటశైలపతిని ఉయ్యాలలో ఊపుతున్న దృశ్యాన్ని వర్ణిస్తూ ప్రారంభమైన ఈ కీర్తన, చివరికి మన హృదయాన్నే ఒక దివ్య ఉయ్యాలగా మార్చుతుంది.