రచన: అన్నమాచార్య
రాగం: భూపాళం
ప్రధాన దైవం: శ్రీ తిరువేంకటేశ్వర స్వామి
ప్రధాన భావం: స్వామివారి దివ్య దర్శనం, వైభవం, తేజస్సు

పరిచయం

అన్నమాచార్యుల భక్తి సాహిత్యంలో శ్రీ తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య రూపాన్ని, ఆలయ వైభవాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు వర్ణించే కీర్తనల్లో “ఇప్పుడిటు కలగంటి నెల్లలోకములకు” ఒకటి. ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య స్వామివారిని దర్శించిన ఆనందాన్ని అద్భుతమైన దృశ్యాల రూపంలో వ్యక్తం చేశారు. శేషాద్రి శిఖరం, గోపుర ప్రభలు, దీపాల కాంతులు, మణిమయ కిరీటం, కనకాంబరం, శంఖచక్రాలు, అభయహస్తం వంటి స్వామివారి దివ్య వైభవాన్ని ఒక్కొక్కటిగా మన ముందుకు తీసుకువస్తారు. అన్నమయ్య 15వ శతాబ్దంలో తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన మహాభక్తుడు. భూపాళం రాగంలోని ఈ కీర్తనలో భక్తుడికి కలిగే ప్రత్యక్ష దైవదర్శనానందం ప్రధానంగా ప్రతిఫలిస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

ఇప్పుడిటు కలగంటి నెల్లలోకములకు |
అప్పడగు తిరువేంకటాద్రీశు గంటి ||

చరణం 1

అతిశయంబైన శేషాద్రిశిఖరము గంటి |
ప్రతిలేని గోపుర ప్రభలు గంటి |
శతకోటి సూర్య తేజములు వెలుగగ గంటి |
చతురాస్యు బొడగంటి చయ్యన మేల్కొంటి ||

చరణం 2

కనకరత్న కవాట కాంతు లిరుగడగంటి |
ఘనమైన దీపసంఘములు గంటి |
అనుపమ మణీమయమ్మగు కిరీటము గంటి |
కనకాంబరము గంటి గ్రక్కన మేల్కొంటి ||

చరణం 3

అరుదైన శంఖ చక్రాదు లిరుగడ గంటి |
సరిలేని యభయ హస్తము గంటి |
తిరువేంకటాచలాధిపుని జూడగ గంటి |
హరి గంటి గురు గంటి నంతట మేల్కంటి ||

పదం	అర్థం
ఇప్పుడిటు	ఇప్పుడు ఈ విధంగా, ఈ సమయంలో
కలగంటి	దర్శించాను, చూశాను
నెల్లలోకములకు	సమస్త లోకాలకూ
అప్పడగు	అటువంటి, మహిమాన్వితమైన
తిరువేంకటాద్రీశు	తిరువేంకట పర్వతానికి అధిపతి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు
అతిశయంబైన	అత్యంత గొప్పదైన, అద్భుతమైన
శేషాద్రిశిఖరము	శేషాద్రి పర్వత శిఖరం
ప్రతిలేని	సాటి లేని, సమానమైనది లేని
గోపుర ప్రభలు	ఆలయ గోపురం నుండి వెలువడే కాంతులు
శతకోటి	వంద కోట్లకు సమానమైన అపార సంఖ్య
సూర్య తేజములు	సూర్యుని వంటి ప్రకాశవంతమైన కాంతులు
చతురాస్యుడు	నాలుగు ముఖాలు కలిగిన బ్రహ్మదేవుడు
బొడగంటి	చూశాను, దర్శించాను
చయ్యన	శీఘ్రంగా, వెంటనే
మేల్కొంటి	మేల్కొన్నాను, చైతన్యాన్ని పొందాను
కనక	బంగారం
రత్న	విలువైన రత్నం
కవాటము	ద్వారం, తలుపు
కాంతులు	ప్రకాశాలు, వెలుగులు
ఇరుగు	ఇరువైపులా, రెండు వైపులా
ఘనమైన	గొప్పదైన, సమృద్ధిగా ఉన్న
దీపసంఘములు	అనేక దీపాల సమూహాలు
అనుపమ	పోలిక లేనిది, సాటిలేనిది
మణీమయము	మణులతో నిర్మించబడిన లేదా అలంకరించబడిన
కిరీటము	తలపై ధరించే రాజమకుటం
కనకాంబరము	బంగారు వర్ణంతో ఉన్న వస్త్రం
గ్రక్కన	వెంటనే, అకస్మాత్తుగా
అరుదైన	అపురూపమైన, దొరకడం కష్టమైన
శంఖము	శ్రీమహావిష్ణువు ధరించే పవిత్రమైన శంఖం
చక్రము	శ్రీమహావిష్ణువు ధరించే సుదర్శన చక్రం
అభయ హస్తము	భయపడవద్దని భరోసా ఇచ్చే స్వామివారి చేయి
తిరువేంకటాచలాధిపుడు	తిరువేంకట పర్వతానికి అధిపతి అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు
హరి	శ్రీమహావిష్ణువు; పాపాలను, బాధలను తొలగించేవాడు
గురు	ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు; మార్గదర్శకుడు
అంతట	పూర్తిగా, సర్వత్రా

పల్లవి భావం

“ఇప్పుడిటు కలగంటి నెల్లలోకములకు అప్పడగు తిరువేంకటాద్రీశు గంటి”

అన్నమయ్య తనకు లభించిన దివ్య దర్శనానందాన్ని ఈ పల్లవిలో వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సమస్త లోకాలకు అధిపతిగా, అందరూ దర్శించాలనుకునే పరమ దైవంగా ఉన్న తిరువేంకటేశ్వర స్వామిని తాను దర్శించానని చెబుతున్నారు.

ఇది కేవలం ఆలయంలో ఒక విగ్రహాన్ని చూసిన అనుభూతి కాదు. భక్తుని దృష్టిలో అది సాక్షాత్తూ పరమాత్మను దర్శించిన అనుభూతి. అందుకే “గంటి” అనే పదాన్ని పదేపదే ఉపయోగిస్తూ, “చూశాను… దర్శించాను…” అనే ఆనందాన్ని బలంగా వ్యక్తం చేశారు.

చరణం 1 భావం

మొదటి చరణంలో అన్నమయ్య ముందుగా తిరుమల పర్వత వైభవాన్ని వర్ణిస్తున్నారు. అద్భుతమైన శేషాద్రి శిఖరం, సాటిలేని గోపురాల కాంతులు ఆయనకు కనిపిస్తాయి.

ఆ తరువాత ఆలయంలోని ప్రకాశాన్ని శతకోటి సూర్యుల తేజస్సుతో పోలుస్తారు. అంటే స్వామివారి సన్నిధి ఎంత ప్రకాశవంతంగా, దివ్యంగా అనిపించిందో ఈ ఉపమానం ద్వారా తెలియజేస్తారు.

నాలుగు ముఖాలు కలిగిన బ్రహ్మదేవుడు కూడా అక్కడ దర్శనమిచ్చినట్లు అన్నమయ్య భావిస్తున్నారు. స్వామివారి సన్నిధిలో తాను అకస్మాత్తుగా మేల్కొన్నట్లుగా, ఒక కొత్త ఆధ్యాత్మిక చైతన్యాన్ని పొందినట్లుగా చెబుతున్నారు.

చరణం 2 భావం

రెండవ చరణంలో ఆలయ అంతర్భాగంలోని బంగారు, రత్నాల కాంతులను అన్నమయ్య వర్ణిస్తున్నారు.

బంగారు రత్నాలతో అలంకరించబడిన ద్వారాలు, సమూహాలుగా వెలుగుతున్న దీపాలు భక్తుడి మనసును ఆకర్షిస్తాయి. ఆ తరువాత స్వామివారి మణులతో అలంకరించబడిన కిరీటం, బంగారు వర్ణ వస్త్రాలను దర్శించిన ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

స్వామివారి అలంకరణలోని ప్రతి అంశం భక్తునికి ప్రత్యేకమైన దివ్య అనుభూతిని కలిగిస్తోంది. అందుకే అన్నమయ్య ఒకటి తర్వాత ఒకటిగా తాను చూసిన వాటిని గుర్తుచేసుకుంటూ “గంటి” అని చెబుతున్నారు.

చరణం 3 భావం

మూడవ చరణంలో అన్నమయ్య స్వామివారి దివ్య ఆయుధాలు మరియు కరుణామయ రూపాన్ని వర్ణిస్తున్నారు.

అపురూపమైన శంఖం, చక్రం ఇరువైపులా దర్శనమిస్తాయి. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా భక్తులకు భయాన్ని తొలగిస్తూ రక్షణను అందించే అభయహస్తం ఆయనకు కనిపిస్తుంది.

చివరగా తిరువేంకటాచలాధిపతిని దర్శించిన తన అనుభూతిని మరింత ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్తారు. తాను దర్శించినది హరి, అదే సమయంలో తనకు మార్గదర్శకుడైన గురు అని భావిస్తున్నారు. స్వామివారి దర్శనంలోనే దైవం, జ్ఞానం, రక్షణ అన్నీ తనకు లభించాయని అన్నమయ్య సూచిస్తున్నారు.

సందర్భం

ఈ కీర్తనలో తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య దర్శనం మరియు ఆలయ వైభవం ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. అందువల్ల వేంకటేశ్వర స్వామి ఆరాధన, భక్తి సంగీత కార్యక్రమాలు, ఆలయ ఉత్సవాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాల్లో ఈ కీర్తనను ఆలపించడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.

భూపాళం రాగం తెల్లవారుజాముని, ప్రశాంతమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని గుర్తుచేసే స్వభావాన్ని కలిగి ఉండటంతో, ఈ కీర్తనలోని దర్శనానుభూతికి చక్కగా సరిపోతుంది.

అన్నమయ్య కీర్తనలను వివిధ సంగీత విద్వాంసులు, భక్తి గాయకులు తమ తమ శైలిలో ఆలపిస్తూ ప్రజల్లోకి తీసుకువచ్చారు. ఈ కీర్తన కూడా అన్నమయ్య సంకీర్తనా సంప్రదాయంలో భక్తి సంగీత ప్రదర్శనల్లో వినిపిస్తూ ఉంటుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి గురించి. అన్నమయ్య స్వామివారి దివ్య దర్శనం, అలంకరణ, శంఖచక్రాలు, అభయహస్తం మరియు తిరుమల ఆలయ వైభవాన్ని ఇందులో వర్ణించారు.

2. ఈ కీర్తనను ఎప్పుడు పాడతారు?

ఈ కీర్తనను శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆరాధన, భక్తి సంగీత కార్యక్రమాలు, ఆలయ ఉత్సవాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాల్లో ఆలపించవచ్చు. భూపాళం రాగం కారణంగా ప్రశాంతమైన ఉదయ భక్తి వాతావరణానికి కూడా ఇది చక్కగా సరిపోతుంది.

3. “గంటి” అనే పదాన్ని అన్నమయ్య ఎందుకు పదేపదే ఉపయోగించారు?

“గంటి” అంటే చూశాను లేదా దర్శించాను అనే అర్థం. స్వామివారి దర్శనంలో తాను చూసిన ప్రతి దివ్య అంశాన్ని ఒక్కొక్కటిగా గుర్తుచేసుకుంటూ, తనకు కలిగిన ప్రత్యక్ష దర్శనానందాన్ని వ్యక్తం చేయడానికి అన్నమయ్య ఈ పదాన్ని పునరావృతం చేశారు.

“ఇప్పుడిటు కలగంటి నెల్లలోకములకు” కీర్తనలో అన్నమయ్య ఒక భక్తుని కళ్లతో తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య దర్శనాన్ని మనకు చూపించారు. శేషాద్రి శిఖరం నుంచి గోపుర కాంతుల వరకు, దీపాల వెలుగు నుంచి మణిమయ కిరీటం వరకు, శంఖచక్రాల నుంచి అభయహస్తం వరకు ప్రతి దృశ్యం భక్తి భావంతో నిండి ఉంది.

అన్నమయ్యకు స్వామివారి దర్శనం కేవలం ఒక దృశ్యం కాదు — అది మేల్కొలుపు, కరుణ, రక్షణ మరియు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి. అందుకే ఈ కీర్తనను చదివినా, విన్నా, ఆలపించినా తిరుమల శ్రీవారి సన్నిధిని మనసులో ఊహించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది.

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య దర్శనం మన అందరికీ శాంతి, భక్తి, ధైర్యాన్ని ప్రసాదించుగాక.