అన్నమయ్య కీర్తన మచ్చ కూర్మ వరాహ

రచన: అన్నమాచార్య
ప్రధాన దైవం: శ్రీమహావిష్ణువు – శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
ప్రధాన భావం: శ్రీమహావిష్ణువు అవతారాలు, దివ్యనామాలను స్మరిస్తూ భగవంతుని శరణాగతి కోరడం.

పరిచయం

“మచ్చ కూర్మ వరాహ మనుష్య సింహ వామనా” అనే ఈ కీర్తనలో అన్నమాచార్యులు శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క వివిధ అవతారాలను, దివ్యనామాలను ఎంతో అందంగా ఒకే చోట స్మరించారు. మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, రామ, బుద్ధ, కల్కి వంటి అవతారాలను ప్రస్తావిస్తూ, కేశవ, నారాయణ, మాధవ, గోవింద, విష్ణు, మధుసూదన, త్రివిక్రమ, శ్రీధర, హృషీకేశ, పద్మనాభ వంటి పవిత్ర నామాలను కూడా కీర్తించారు. చివరికి “నీ నామములే నా జపములు, మేము నీ దాసులము” అనే శరణాగతి భావాన్ని వ్యక్తం చేశారు. అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్త కవి, వాగ్గేయకారుడు. తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించిన ఆయన కీర్తనల్లో కనిపించే నామస్మరణ, భక్తి, దాస్యభావం ఈ కీర్తనలో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.

పూర్తి సాహిత్యం
పల్లవి

మచ్చ కూర్మ వరాహ మనుష్య సింహ వామనా
యిచ్చ రామ రామ రామ హిత బుధ్ధ కలికీ ||

చరణం 1

నన్నుగావు కేశవ నారాయణ మాధవ
మన్నించు గోవింద విష్ణు మధుసూదన |
వన్నెల త్రివిక్రమ వామనా శ్రీధరా
సన్నుతించే హృషికేశ సారకు పద్మనాభ ||

చరణం 2

కంటిమి దామోదర సంకర్షణ వాసుదేవ
అంటేజాలు ప్రద్యుమ్నుడా అనిరుధ్ధుడా |
తొంటే పురుషోత్తమ అథోక్షజా నారసింహమా
జంటవాయుకు మచ్యుత జనార్దన ||

చరణం 3

మొక్కేము వుపేంద్ర హరి మోహన శ్రీకృష్ణరాయ
యెక్కితి శ్రీవేంకట మిందిరానాథ |
యిక్కువ నీ నామములు యివియే నా జపములు
చక్కగా నీ దాసులము సర్వేశ అనంత ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
మచ్చ	మత్స్యము; చేప రూపంలో శ్రీమహావిష్ణువు ధరించిన అవతారం
కూర్మ	తాబేలు; క్షీరసాగర మథన సమయంలో ధరించిన కూర్మావతారం
వరాహ	వరాహ రూపం; భూమిని రక్షించిన విష్ణువు అవతారం
మనుష్య సింహ	నరసింహుడు; సగం మనిషి, సగం సింహ రూపంలో అవతరించిన శ్రీహరి
వామన	వామనావతారం; బలి చక్రవర్తిని మూడు అడుగులతో పరీక్షించిన బాల బ్రాహ్మణ రూపం
ఇచ్చ	ఇక్కడ / ఈ విధంగా అనే భావంలో ప్రయోగం
హిత	మేలు చేసేవాడు; శ్రేయస్సును కలిగించేవాడు
బుధ్ధ	బుద్ధ అవతారం
కలికీ	కల్కి; కలియుగాంతంలో అవతరించనున్న విష్ణువు అవతారం
కేశవ	శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క ప్రసిద్ధ నామం
నారాయణ	సర్వజీవులకు ఆధారమైన పరమాత్మ
మాధవ	శ్రీమహాలక్ష్మీదేవి భర్త; శ్రీహరి
గోవింద	గోపాలుడు; భక్తులను రక్షించేవాడు; శ్రీహరి నామం
మధుసూదన	మధు అనే అసురుడిని సంహరించినవాడు
త్రివిక్రమ	మూడు లోకాలను మూడు అడుగులతో కొలిచిన వామనుని విస్తార రూపం
శ్రీధర	శ్రీదేవిని తన వక్షస్థలంపై ధరించినవాడు
హృషీకేశ	ఇంద్రియాలకు అధిపతి అయిన పరమాత్మ
పద్మనాభ	నాభి నుంచి పద్మం ఉద్భవించినవాడు; ఆ పద్మంపై బ్రహ్మదేవుడు జన్మించాడు
దామోదర	ఉదరానికి తాడు కట్టబడిన బాలకృష్ణుడు
సంకర్షణ	విష్ణువు చతుర్వ్యూహాలలో ఒక దివ్యరూపం
వాసుదేవ	వసుదేవుని కుమారుడైన శ్రీకృష్ణుడు; విష్ణువు యొక్క పవిత్ర నామం
ప్రద్యుమ్న	చతుర్వ్యూహాలలో ఒక దివ్యరూపం; శ్రీకృష్ణుని కుమారుని పేరు
అనిరుద్ధ	అడ్డుకోలేనివాడు; చతుర్వ్యూహాలలో ఒక దివ్యరూపం
పురుషోత్తమ	సర్వోత్తముడైన పరమపురుషుడు
అథోక్షజ	ఇంద్రియాలకు, సాధారణ అనుభవానికి అతీతుడైన పరమాత్మ
నారసింహ	నరసింహ అవతారంలో ఉన్న శ్రీహరి
అచ్యుత	ఎప్పటికీ తన స్వరూపం నుంచి తొలగని, నశించని పరమాత్మ
జనార్దన	ప్రజలను రక్షించేవాడు; దుష్టులను శిక్షించేవాడు
ఉపేంద్ర	ఇంద్రునికి తమ్ముడిగా భావించబడే వామనుని నామం
హరి	పాపాలను, దుఃఖాలను హరించేవాడు
మోహన	అందరినీ ఆకర్షించేవాడు
శ్రీకృష్ణరాయ	శ్రీకృష్ణుడు; దివ్యమైన రాజస్వరూపుడు
మిందిరానాథ	మందిరానికి అధిపతి; ఇక్కడ శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని సూచిస్తుంది
ఇక్కువ	ఎక్కువ, అత్యధికమైన, విశేషమైన
జపములు	పదేపదే స్మరించే పవిత్ర నామాలు
దాసులము	భగవంతుని సేవకులము; ఆయనకు శరణాగతులము
సర్వేశ	అందరికీ అధిపతి; సర్వలోకాల ప్రభువు
అనంత	అంతం లేనివాడు; అనంత స్వరూపుడు

పల్లవి భావం

అన్నమాచార్యులు మొదట శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క వివిధ అవతారాలను స్మరిస్తున్నారు. మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన అవతారాలను ప్రస్తావించి, ఆ తరువాత రామావతారం, బుద్ధావతారం, కల్కి అవతారాన్ని గుర్తు చేస్తున్నారు.

విష్ణువు ఒకే రూపంలో కాకుండా, లోకరక్షణ కోసం వివిధ కాలాల్లో వివిధ అవతారాలను ధరించాడనే భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది. “రామ రామ రామ” అని మూడుసార్లు పలకడం ద్వారా రామనామ మహిమను, నామస్మరణ ప్రాధాన్యాన్ని కూడా కీర్తించారు.

ఈ పల్లవి ద్వారా భక్తుడు భగవంతుని ఒక్క రూపానికే పరిమితం కాకుండా, ఆయన అవతారలీలలను స్మరిస్తూ పరమాత్మను దర్శించగలడనే భావన వ్యక్తమవుతుంది.

చరణం 1 భావం

భక్తుడు స్వామిని ప్రార్థిస్తూ, “కేశవా! నారాయణా! మాధవా! నన్ను కాపాడు. గోవిందా! విష్ణూ! మధుసూదనా! నా తప్పులను క్షమించు” అని వేడుకుంటున్నాడు.

ఇక్కడ భక్తుడి వినయం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. భగవంతుని మహిమను వర్ణించడం మాత్రమే కాకుండా, తనను రక్షించమని, తన తప్పులను మన్నించమని భక్తుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు.

త్రివిక్రమ, వామన, శ్రీధర, హృషీకేశ, పద్మనాభ వంటి నామాలను కూడా భక్తుడు స్మరిస్తున్నాడు. ఒక్కో నామం శ్రీహరి యొక్క ఒక్కో దివ్యగుణాన్ని, అవతారలీలను గుర్తుచేస్తుంది.

అందువల్ల ఈ చరణం మొత్తం దైవనామ స్మరణతో కూడిన ప్రార్థనగా నిలుస్తుంది.

చరణం 2 భావం

ఈ చరణంలో దామోదర, సంకర్షణ, వాసుదేవ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధ వంటి నామాలు కనిపిస్తాయి.

దామోదర నామం బాలకృష్ణుని మధురమైన లీలను గుర్తుచేస్తుంది. యశోదమ్మ తాడుతో కృష్ణుని కట్టిన లీల వల్ల ఆయనకు “దామోదర” అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.

సంకర్షణ, వాసుదేవ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధ అనే నామాలు విష్ణువు చతుర్వ్యూహ భావనతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. ఇలా అన్నమాచార్యులు శ్రీహరి యొక్క వివిధ దివ్యరూపాలను ఒకే కీర్తనలో అనుసంధానించారు.

పురుషోత్తముడు అంటే సర్వోత్తమ పరమపురుషుడు. అథోక్షజుడు అంటే ఇంద్రియాలకు అతీతమైన పరమాత్మ. నారసింహుడు భక్త ప్రహ్లాదుని రక్షించిన అవతారమూర్తి. అచ్యుతుడు నశించని, తన స్వరూపం నుంచి ఎప్పటికీ తొలగని పరమాత్మ.

ఇలా ఒక్కో నామం ద్వారా భగవంతుని ఒక్కో మహిమను గుర్తు చేస్తూ అన్నమాచార్యులు భక్తిని మరింత గాఢం చేస్తున్నారు.

చరణం 3 భావం

చివరి చరణంలో భక్తి మరింత వ్యక్తిగతంగా మారుతుంది. “ఉపేంద్రా! హరీ! మోహనా! శ్రీకృష్ణరాయా!” అంటూ స్వామికి నమస్కరిస్తున్నాడు.

తర్వాత అత్యంత ముఖ్యమైన సంబోధన వస్తుంది — “శ్రీవేంకట మిందిరానాథ”. అనేక విష్ణు నామాలను స్మరించిన తరువాత అన్నమాచార్యులు ఆ దైవస్వరూపాన్ని తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరునిలో అనుభవిస్తున్నారు.

ఈ పాదాలు కీర్తన యొక్క హృదయం వంటివి.

“స్వామీ! నీ నామాలే నా జపములు. నేను పదేపదే స్మరించేది నీ నామాలనే. నీవే సర్వేశ్వరుడవు; మేము నీ దాసులము” అని భక్తుడు ప్రకటిస్తున్నాడు.

ఇక్కడ నామస్మరణ మరియు దాస్యభక్తి రెండూ కలిసిపోతాయి. భగవంతుని నామాన్ని జపించడం ద్వారా ఆయనను స్మరించడం, చివరికి ఆయనకు సేవకులుగా ఉండటమే భక్తుని జీవితానికి పరమార్థమనే భావన కనిపిస్తుంది.

ఈ కీర్తనలోని భక్తి సందేశం

ఈ కీర్తనలో అత్యంత అందమైన అంశం విష్ణువు యొక్క అనేక రూపాలను, నామాలను ఒకే దైవస్వరూపంగా చూడటం.

మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన వంటి అవతారాల నుంచి కేశవ, నారాయణ, గోవింద, దామోదర, అచ్యుత, జనార్దన వంటి నామాల వరకు అన్నమాచార్యులు శ్రీహరిని స్మరిస్తారు.

కానీ కీర్తన చివరికి ఒక సరళమైన భక్తి మార్గాన్ని చూపుతుంది:

భగవంతుని నామాన్ని స్మరించాలి — ఆయనను శరణు పొందాలి — ఆయన సేవకులుగా జీవించాలి.

సందర్భం

అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనలు ప్రధానంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి భక్తి సంప్రదాయంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఈ కీర్తనలో కూడా అనేక విష్ణు నామాలను స్మరించిన తరువాత శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆలయనాథుడిగా సంబోధించడం విశేషం.

విష్ణు భక్తి కార్యక్రమాలు, అన్నమయ్య సంకీర్తన గాన కార్యక్రమాలు, భజనలు, నామసంకీర్తనలు మరియు దేవాలయ సంగీత కార్యక్రమాలలో ఈ కీర్తనను భావపూర్వకంగా ఆలపించవచ్చు.

నిర్దిష్ట ఆలయం లేదా ఉత్సవంలో ఈ కీర్తన తప్పనిసరిగా పాడబడుతుందని చెప్పడం స్థానిక సంప్రదాయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీమహావిష్ణువు మరియు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి గురించి. ఇందులో విష్ణువు యొక్క అనేక అవతారాలు, నామాలు స్మరించబడి, చివరగా శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణు కోరుతున్నారు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

విష్ణు భక్తి కార్యక్రమాలు, నామసంకీర్తనలు, అన్నమయ్య కీర్తనల సంగీత కార్యక్రమాలు, భజనలు మరియు దేవాలయ కార్యక్రమాలలో ఈ కీర్తనను ఆలపించవచ్చు. నిర్దిష్ట పండుగ లేదా ఆలయ సంప్రదాయంలో గానం చేసే విధానం ఆయా సంప్రదాయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

3. “నీ నామములివియే నా జపములు” అంటే ఏమిటి?

“స్వామీ! నీ పవిత్ర నామాలనే నేను జపంగా భావిస్తున్నాను” అని అర్థం. భగవంతుని నామస్మరణే తనకు ప్రధానమైన ఆధ్యాత్మిక సాధన అని అన్నమాచార్యులు ఈ పాదం ద్వారా తెలియజేస్తున్నారు.

“మచ్చ కూర్మ వరాహ మనుష్య సింహ వామనా” కీర్తనలో అన్నమాచార్యులు శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క అవతార మహిమను, అనేక దివ్యనామాలను, భక్తుని ప్రార్థనను, చివరికి శరణాగతిని అద్భుతంగా కలిపారు.

మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన వంటి అవతారాలను స్మరించిన భక్తుడు, కేశవ, నారాయణ, గోవింద, దామోదర, అచ్యుత, జనార్దన వంటి నామాలను జపిస్తూ చివరికి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆశ్రయిస్తాడు.

“యిక్కువ నీ నామములు యివియే నా జపములు” అనే భావమే ఈ కీర్తనకు ప్రాణం. భగవంతుని నామస్మరణలో మనస్సును నిలిపి, ఆయనకు దాసులుగా జీవించడమే నిజమైన భక్తి మార్గమని ఈ కీర్తన మనకు గుర్తుచేస్తుంది.