రచన: అన్నమాచార్య

పరిచయం

“సతులాల చూడరే” అన్నమాచార్యుల ప్రసిద్ధ శ్రీకృష్ణ సంకీర్తనల్లో ఒకటి. ఈ కీర్తనలో శ్రీకృష్ణుని జన్మాన్ని కేవలం ఒక శిశువు జన్మగా కాకుండా, సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మం భూమిపై అవతరించిన దివ్య ఘట్టంగా అన్నమయ్య చిత్రించారు. శ్రావణ బహుళ అష్టమి నడిరాత్రి దేవకీదేవి, వసుదేవులకు శ్రీకృష్ణుడు జన్మించిన సందర్భాన్ని ఈ కీర్తన ప్రధానంగా వర్ణిస్తుంది.

అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్త కవి, వాగ్గేయకారుడు. తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిపై అనేక వేల సంకీర్తనలు రచించిన ఆయన, విష్ణువు యొక్క వివిధ అవతారాలను కూడా తన కీర్తనల్లో భక్తి, తత్త్వం, సౌందర్యం కలగలిపి వర్ణించారు. ఈ కీర్తన కూడా ఆ వైష్ణవ భక్తి సంప్రదాయానికి చెందినదే.

“సతులాల చూడరే”లో ఒక ప్రత్యేకత ఏమిటంటే—కృష్ణుడు జన్మించిన క్షణం నుంచి, దేవతలు ఆయనను స్తుతించడం, దేవకీ–వసుదేవులతో సంభాషించడం, చివరికి నంద–యశోదల బిడ్డగా మారడం వరకు జరిగిన దివ్య లీలను అన్నమయ్య ఎంతో సరళమైన తెలుగు పదాలతో మన కళ్లముందు నిలబెడతారు.

పూర్తి సాహిత్యం
పల్లవి

సతులాల చూడరే శ్రావణబహుళాష్టమి
సకలాయ నడురేయి గలిగె శ్రీకృషుడు |

చరణం 1

పుట్టేయపుడే చతుర్భుజాలు శంఖుచక్రాలు
యెట్టు ధరియించెనే యీ కృష్ణుడు |
అట్టె కిరీటము నాభరణాలు ధరించి
యెట్ట నెదుట నున్నాడు యీ కృష్ణుడు ||

చరణం 2

వచ్చి బ్రహ్మయు రుద్రుడు వాకిట నుతించగాను
యిచ్చగించి వినుచున్నా(డీకృష్ణుడు |
ముచ్చటాడీ దేవకితో ముంచి వసుదేవునితో
హెచ్చినమహిమలతో యీ కృష్ణుడు ||

చరణం 3

కొద దీర మరి నందగోపునకు యశోదకు
ఇదిగో తా బిడ్డాడాయె నీకృష్ణుడు |
అదన శ్రీ వేంకటేశుడై యలమేల్మంగ(గూడి
యెదుటనే నిలుచున్నా డీకృష్ణుడు ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
సతులాల	స్త్రీలారా, మహిళలారా అనే సంబోధన
చూడరే	చూడండి, దర్శించండి
శ్రావణ బహుళాష్టమి	శ్రావణ మాసంలోని కృష్ణ పక్ష అష్టమి తిథి; శ్రీకృష్ణ జన్మదినంగా ప్రసిద్ధి
సకలాయ	సమస్తంగా, పూర్తిగా
నడురేయి	అర్ధరాత్రి, నడిరాత్రి
గలిగె	కలిగాడు, జన్మించాడు
శ్రీకృషుడు	శ్రీకృష్ణుడు
పుట్టేయపుడే	జన్మించిన వెంటనే
చతుర్భుజాలు	నాలుగు చేతులు కలిగిన రూపం
శంఖు	విష్ణువు ధరించే పవిత్రమైన శంఖం
చక్రాలు	శ్రీమహావిష్ణువు ధరించే సుదర్శన చక్రం
ఎట్టు ధరియించెనే	ఎలా ధరించాడో, ధరించి ఉన్నాడో
కిరీటము	తలపై ధరించే రాజ చిహ్నమైన కిరీటం
ఆభరణాలు	దివ్యమైన అలంకారాలు
నెదుట	ఎదుట, ముందుగా
వాకిట	ఇంటి ద్వారం వద్ద
నుతించు	స్తుతించు, ప్రశంసించు, కీర్తించు
యిచ్చగించి	ఇష్టపూర్వకంగా, ఆనందంగా
ముచ్చటాడు	ఆప్యాయంగా మాట్లాడాడు
దేవకి	శ్రీకృష్ణుని జన్మనిచ్చిన తల్లి దేవకీదేవి
వసుదేవుడు	శ్రీకృష్ణుని తండ్రి
హెచ్చిన మహిమలు	గొప్పదైన, అపారమైన దైవ మహిమలు
కొద దీర	కొంత సమయం గడిచిన తరువాత / వెంటనే లీల కొనసాగిస్తూ అనే భావం
నందగోపుడు	గోకులానికి అధిపతి; యశోద భర్త, శ్రీకృష్ణుని పెంచిన తండ్రి
బిడ్డాడు	చిన్న బిడ్డ, శిశువు
అదన	తరువాత, ఆపై
శ్రీ వేంకటేశుడు	తిరుమలలో కొలువైన శ్రీమహావిష్ణువు
అలమేల్మంగ	శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సతీమణి శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారు
గూడి	కలిసి
యెదుటనే	ఎదుటనే, ప్రత్యక్షంగా
నిలుచున్నాడు	నిలిచి ఉన్నాడు, దర్శనమిస్తున్నాడు

భావం పల్లవి

“సతులాల చూడరే శ్రావణబహుళాష్టమి
సకలాయ నడురేయి గలిగె శ్రీకృషుడు”

అన్నమయ్య మొదటి చరణంలో ఒక ఆనందకరమైన పిలుపునిస్తారు—“ఓ స్త్రీలారా! చూడండి, శ్రావణ బహుళ అష్టమి నడిరాత్రి శ్రీకృష్ణుడు జన్మించాడు” అని.

ఇది సాధారణ శిశువు జననం కాదు. జగత్తుకు అధిపతియైన పరమాత్మ స్వయంగా మానవ రూపంలో అవతరించిన దివ్య సందర్భం. అందుకే కృష్ణ జన్మం భక్తులకు పండుగ. చీకటి నడిరాత్రిలో కృష్ణుడు జన్మించడం కూడా ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సంకేతంగా భావించవచ్చు. అజ్ఞానమనే చీకటిలో జ్ఞాన స్వరూపుడైన భగవంతుడు అవతరించడం ద్వారా లోకానికి వెలుగును ప్రసాదించాడు.

భావం – చరణం 1

“పుట్టేయపుడే చతుర్భుజాలు శంఖుచక్రాలు
యెట్టు ధరియించెనే యీ కృష్ణుడు”

కృష్ణుడు జన్మించిన వెంటనే సాధారణ శిశువులా కనిపించలేదు. ఆయన చతుర్భుజాలతో, శంఖచక్రాలతో కూడిన మహావిష్ణు స్వరూపంలో దర్శనమిచ్చాడు.

“అట్టె కిరీటము నాభరణాలు ధరించి
యెట్ట నెదుట నున్నాడు యీ కృష్ణుడు”

అంటే కిరీటం, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, దేవకీ–వసుదేవుల ఎదుట సాక్షాత్తు విష్ణుమూర్తిగా నిలిచాడు.

ఇక్కడ అన్నమయ్య చెప్పదలచుకున్న ప్రధాన విషయం—కృష్ణుడు కేవలం దేవకీదేవి కుమారుడు కాదు; ఆయన స్వయంగా శ్రీమహావిష్ణువు. భక్తులకు దర్శనమిచ్చిన ఆ చతుర్భుజ రూపం కృష్ణుని దైవత్వాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.

భావం – చరణం 2

“వచ్చి బ్రహ్మయు రుద్రుడు వాకిట నుతించగాను
యిచ్చగించి వినుచున్నాడీ కృష్ణుడు”

కృష్ణుడు జన్మించిన విషయం తెలిసి బ్రహ్మదేవుడు, రుద్రుడు వంటి దేవతలు వచ్చి ఆయనను స్తుతిస్తున్నారు. జగత్తును సృష్టించే బ్రహ్మ, లయకారకుడైన రుద్రుడు కూడా కృష్ణుని దైవత్వాన్ని గుర్తించి నమస్కరిస్తున్నారు.

ఇది కృష్ణుడు దేవతలకూ దేవుడని తెలియజేసే భావం.

“ముచ్చటాడీ దేవకితో ముంచి వసుదేవునితో
హెచ్చిన మహిమలతో యీ కృష్ణుడు”

శ్రీకృష్ణుడు దేవకీదేవితో, వసుదేవునితో ఆప్యాయంగా మాట్లాడుతాడు. తాను ఎవరో, తన అవతార మహిమ ఏమిటో వారికి తెలియజేస్తాడు.

దైవత్వం మరియు మానవత్వం రెండూ కలిసిన అందమైన రూపం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. ఆయన పరమాత్మ అయినప్పటికీ తల్లిదండ్రులతో ప్రేమగా మాట్లాడే కుమారుడిగా కనిపిస్తాడు. ఇదే శ్రీకృష్ణ లీలలోని మాధుర్యం.

భావం – చరణం 3

“కొద దీర మరి నందగోపునకు యశోదకు
ఇదిగో తా బిడ్డాడాయె నీ కృష్ణుడు”

శ్రీకృష్ణుని జన్మలీల తరువాత ఆయన నందగోపుడు, యశోదలకు బిడ్డగా మారాడు. మథురలో దేవకీ–వసుదేవులకు జన్మించిన కృష్ణుడు, గోకులంలో యశోదానందనుడిగా పెరిగాడు.

ఈ చరణంలో అన్నమయ్య కృష్ణుని బాలలీలలకు మార్గం చూపిస్తారు. పరబ్రహ్మమైన శ్రీకృష్ణుడు గోకులంలో ఒక చిన్న బిడ్డగా మారి, యశోదమ్మ ప్రేమను స్వీకరించాడు.

“అదన శ్రీ వేంకటేశుడై యలమేల్మంగ గూడి
యెదుటనే నిలుచున్నాడీ కృష్ణుడు”

ఇక్కడ అన్నమయ్య తన భక్తి యొక్క పరమ గమ్యాన్ని తెలియజేస్తారు. గోకుల కృష్ణుడే తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిగా కొలువై ఉన్నాడని చెబుతున్నారు. అలమేలుమంగమ్మతో కలిసి భక్తులకు ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తున్న స్వామి కూడా అదే కృష్ణుడు.

అంటే మథురలో జన్మించిన కృష్ణుడు, గోకులంలో బాలుడిగా పెరిగిన కృష్ణుడు, చివరికి తిరుమలలో వేంకటేశ్వరుడిగా భక్తులకు దర్శనమిచ్చే పరమాత్మ—అందరూ ఒక్కరే.

ఇదే ఈ కీర్తనలోని అత్యంత గొప్ప తాత్త్విక సందేశం.

ఎప్పుడు పాడుతారు?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంలో పాడటానికి ఎంతో అనువైనది. శ్రావణ బహుళ అష్టమి లేదా కృష్ణ పక్ష అష్టమి నాడు జరిగే కృష్ణ జన్మోత్సవాల్లో శ్రీకృష్ణుని జన్మవృత్తాంతాన్ని స్మరిస్తూ ఈ కీర్తనను ఆలపిస్తారు.

భజనలు, హరికథలు, దేవాలయ ఉత్సవాలు, కృష్ణాష్టమి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు వంటి సందర్భాల్లో కూడా దీనిని వినవచ్చు.

అన్నమయ్య కీర్తనల్లోని ప్రత్యేకత కారణంగా, తిరుమల–తిరుపతి వైష్ణవ సంప్రదాయంతో అనుబంధం ఉన్న కార్యక్రమాల్లో కూడా ఈ పాటకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. ఈ కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

“సతులాల చూడరే” కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీకృష్ణుని జన్మం, దివ్య స్వరూపం మరియు అవతార మహిమ గురించి చెబుతుంది. చివర్లో అన్నమయ్య శ్రీకృష్ణుడినే శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిగా అభివర్ణిస్తారు.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

ఈ కీర్తనను ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంగా పాడుతారు. దేవాలయాల్లో, భజనల్లో, కృష్ణ జన్మోత్సవాల్లో మరియు ఇతర భక్తి కార్యక్రమాల్లో కూడా ఆలపించవచ్చు.

3. “సతులాల చూడరే” అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

“సతులాల” అంటే స్త్రీలారా లేదా మహిళలారా అనే సంబోధన. “చూడరే” అంటే చూడండి అని అర్థం. మొత్తంగా “ఓ స్త్రీలారా, చూడండి!” అనే ఆహ్వానంతో కీర్తన ప్రారంభమవుతుంది.

“సతులాల చూడరే”లో అన్నమాచార్యులు శ్రీకృష్ణుని జన్మాన్ని ఒక అద్భుతమైన దివ్య దృశ్యంలా మన ముందుంచారు. నడిరాత్రి జన్మించిన చతుర్భుజ శ్రీకృష్ణుడు, దేవతలచే స్తుతింపబడిన పరమాత్మ, దేవకీ–వసుదేవుల కుమారుడు, యశోద–నందుల బిడ్డగా మారిన బాలకృష్ణుడు—చివరికి తిరుమలలో అలమేలుమంగతో కలిసి దర్శనమిచ్చే శ్రీ వేంకటేశ్వరుడే అని అన్నమయ్య తెలియజేస్తారు.

అందుకే ఈ కీర్తనను విన్నప్పుడు మనకు కేవలం కృష్ణ జన్మ ఘట్టం మాత్రమే గుర్తుకు రాదు. మథుర కృష్ణుడిలోనూ, గోకుల బాలుడిలోనూ, తిరుమల వేంకటేశ్వరుడిలోనూ ఒకే పరమాత్మను దర్శించే భక్తి దృష్టి మనలో మేల్కొంటుంది.

శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంగా ఈ కీర్తనను భక్తితో ఆలపిస్తూ, “జయ శ్రీకృష్ణ! గోవిందా! గోవిందా!” అంటూ ఆ పరమాత్మను స్మరించుకుందాం.