అన్నమయ్య కీర్తన చాలదా హరి నామ

రచన: తాళ్లపాక అన్నమాచార్య
రాగం: హంసధ్వని
తాళం: ఆది / ఖండ చాపు అనే పాఠాంతరాలు కనిపిస్తాయి

పరిచయం

“చాలదా హరి నామ సౌఖ్యామృతము దమకు” అనే అన్నమాచార్య కీర్తన భగవంతుని నామస్మరణ మహిమను ఎంతో సరళంగా, హృదయానికి హత్తుకునేలా చెప్పే భక్తి సంకీర్తన. ఈ కీర్తనలో “హరి నామం” కేవలం ఒక మంత్రోచ్చారణ కాదు; అది జన్మబంధాలను తొలగించే శక్తి, దారిద్ర్యదోషాన్ని తొలగించే కనకాద్రి, అజ్ఞానాంధకారాన్ని పారద్రోలే దీపం, భక్తుని జీవితాన్ని కల్పతరువులా మార్చే దైవానుగ్రహంగా అన్నమయ్య చిత్రించారు.

ఈ కీర్తన శ్రీహరి, ముఖ్యంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి పట్ల అచంచలమైన భక్తిని వ్యక్తం చేస్తుంది. అన్నమాచార్యులు 15వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాభక్త కవి; సుమారు 1408–1503 మధ్య జీవించిన ఆయన తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరుని స్తుతిస్తూ వేలాది సంకీర్తనలు రచించారు. కాబట్టి ఈ కీర్తనకు ఖచ్చితమైన రచనా సంవత్సరం చెప్పడం సాధ్యం కాకపోయినా, ఇది అన్నమయ్య జీవించిన 15వ శతాబ్దపు భక్తి సంప్రదాయానికి చెందినదిగా చూడవచ్చు.

హంసధ్వని రాగంలో ప్రసిద్ధి పొందిన ఈ కీర్తనను అనేక మంది గాయకులు ఆలపించారు. శోభా రాజు వంటి అన్నమయ్య సంకీర్తన ప్రచారకులు, ప్రియా సిస్టర్స్ వంటి ప్రముఖ కళాకారుల గానంలో కూడా ఇది వినిపిస్తుంది.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

చాలదా హరి నామ సౌఖ్యామృతము దమకు |
చాలదా హితవైన చవులెల్లను నొసగ ||

చరణం 1

ఇది యొకటి హరి నామ మింతైన జాలదా |
చెదరకీ జన్మముల చెరలు విడిపించ |
మదినొకటె హరినామ మంత్రమది చాలదా |
పదివేల నరక కూపముల వెడలించ ||

చరణం 2

కలదొకటి హరినామ కనకాద్రి చాలదా |
తొలగుమని దారిద్ర్యదోషంబు చెరుచ |
తెలివొకటి హరినామదీప మది చాలదా |
కలుషంపు కఠిన చీకటి పారద్రోల ||

చరణం 3

తగువేంకటేశు కీర్తనమొకటి చాలదా |
జగములో కల్పభూజంబు వలె నుండ |
సొగసి యీవిభుని దాసుల కరుణ చాలదా |
నగవు జూపులను నున్నతమెపుడు జూప ||

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
చాలదా	సరిపోదా? ఇంతకంటే మరేమైనా అవసరమా?
హరి నామ	శ్రీహరి యొక్క పవిత్ర నామం
సౌఖ్యామృతము	ఆనందాన్ని ప్రసాదించే అమృతం
దమకు / తమకు	మీకు, మనకు
హితవైన	మేలు చేసేది, శ్రేయస్సును కలిగించేది
చవులు	రుచులు, ఆనందానుభూతులు; ఇక్కడ ఆధ్యాత్మిక ఆనందాలు
నొసగ	ప్రసాదించు, అందించు
జన్మముల చెరలు	పునర్జన్మల బంధనం
మది	మనస్సు, హృదయం
హరినామ మంత్రం	హరి నామాన్ని మంత్రంలా జపించడం
నరక కూపములు	నరకమనే బాధాకరమైన అగాధాలు
వెడలించ	బయటకు తీసివేయు, విముక్తి కలిగించు
కనకాద్రి	బంగారు పర్వతం; అపారమైన సంపదకు ప్రతీక
దారిద్ర్యదోషం	పేదరికం, కొరత, దౌర్భాగ్యం
చెరుచ	తొలగించు, నాశనం చేయు
హరినామదీపం	హరి నామం అనే జ్ఞానదీపం
కలుషం	మలినత్వం, పాపభావం, అజ్ఞానం
కఠిన చీకటి	తీవ్రమైన అజ్ఞానాంధకారం
పారద్రోల	పూర్తిగా తొలగించు
తగు వేంకటేశు	స్తుతికి అర్హుడైన వేంకటేశ్వరుడు
కీర్తన	భగవంతుని మహిమను గానం చేయడం
కల్పభూజం	కోరికలను తీర్చే కల్పవృక్షం అనే భావం
విభుడు	ప్రభువు, సర్వశక్తిమంతుడైన స్వామి
దాసులు	భగవంతుని భక్తులు, సేవకులు
కరుణ	దయ, అనుగ్రహం
నగవు జూపులు	చిరునవ్వుతో కూడిన దయామయమైన చూపులు
ఉన్నతం	శ్రేష్ఠమైనది, ఉన్నతమైన స్థితి

భావం – పల్లవి

“చాలదా హరి నామ సౌఖ్యామృతము దమకు”

అన్నమయ్య మొదట ఒక ప్రశ్నను వేస్తున్నారు: మనకు హరి నామం అనే అమృతం లభించినప్పుడు ఇంకా ఏ సుఖం కావాలి?

ప్రాపంచిక జీవితంలో మనిషి అనేక రకాల ఆనందాలను వెతుకుతుంటాడు. సంపద, పేరు, భోగాలు, విజయాలు అన్నీ తాత్కాలికమైనవే. కానీ భగవంతుని నామస్మరణ మనస్సుకు ఇచ్చే ప్రశాంతత అంతర్గతమైనది. అందుకే హరి నామాన్ని అన్నమయ్య “సౌఖ్యామృతం”గా పేర్కొన్నారు.

భావం – మొదటి చరణం

మొదటి చరణంలో హరి నామం యొక్క విముక్తి శక్తిని అన్నమయ్య వివరిస్తారు.

“హరి నామం ఒక్కటే ఉంటే చాలదా?” అని ఆయన ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈ నామస్మరణ మనిషిని జనన మరణ చక్రంలోని బంధాల నుంచి విముక్తి చేయగలదని భక్తి దృష్టితో చెబుతున్నారు.

మనస్సులో హరి నామ మంత్రం నిలిచినప్పుడు, అనేక బాధలు, భయాలు, పాపభావాలు మనపై ఆధిపత్యం కోల్పోతాయి. “పదివేల నరక కూపముల వెడలించ” అనే రూపకం ద్వారా హరి నామం అనేక దుఃఖాల నుంచి రక్షించే దైవశక్తి అని తెలియజేస్తారు.

ఇక్కడ “పదివేల” అనే సంఖ్యను కేవలం గణిత పరిమాణంగా కాకుండా అనేకమైన, లెక్కలేనన్ని బాధలకు ప్రతీకగా కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

భావం – రెండవ చరణం

రెండవ చరణంలో రెండు అద్భుతమైన రూపకాలను అన్నమయ్య ఉపయోగించారు.

మొదట హరి నామాన్ని “కనకాద్రి”, అంటే బంగారు పర్వతంతో పోలుస్తారు. సంపదకు ప్రతీకగా నిలిచే బంగారం కన్నా గొప్ప సంపద భగవంతుని నామమే అని భావం.

తర్వాత హరి నామాన్ని దీపంతో పోలుస్తారు.

చీకటిలో ఒక చిన్న దీపం కూడా దారిని చూపినట్లే, అజ్ఞానంతో నిండిన మనస్సులో హరి నామం జ్ఞానాన్ని వెలిగిస్తుంది. “కలుషంపు కఠిన చీకటి పారద్రోల” అనే మాటలో బాహ్య చీకటి కంటే ముఖ్యమైనది అంతరంగ అజ్ఞానం.

అంటే హరి నామస్మరణ మనిషిలోని భయం, అహంకారం, మోహం, అజ్ఞానం వంటి అంతర్గత చీకట్లను తొలగించి ఆత్మవిశ్వాసం, భక్తి, జ్ఞానాన్ని వెలిగిస్తుంది.

భావం – మూడవ చరణం

చివరి చరణంలో అన్నమయ్య తన భక్తిని నేరుగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వైపు తీసుకెళ్తారు.

వేంకటేశ్వరుని కీర్తించడం ఒక్కటే చాలదా? అని ప్రశ్నిస్తూ, ఆ కీర్తనను కల్పవృక్షంతో పోలుస్తారు. కల్పవృక్షం కోరిన వరాలను ప్రసాదిస్తుందని పురాణాలలో చెప్పబడుతుంది. అలాగే భగవంతుని నామకీర్తన భక్తుని జీవితంలో ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సును ప్రసాదించే కల్పతరువులాంటిదని అన్నమయ్య భావం.

చివరగా స్వామి దాసులపై కరుణను కోరుతున్నారు. వేంకటేశ్వరుని చిరునవ్వుతో కూడిన దయామయమైన చూపులు భక్తునిపై ఎల్లప్పుడూ ఉండాలని ఆకాంక్షిస్తున్నారు.

ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన సందేశం

“చాలదా?” అనే పదాన్ని అన్నమయ్య ప్రతి చరణంలో పునరావృతం చేయడం ఎంతో అర్థవంతమైనది.

మనిషి జీవితంలో “ఇంకా కావాలి” అనే కోరికకు అంతం ఉండదు. కానీ అన్నమయ్య దృష్టిలో హరి నామం లభించినప్పుడు “ఇంకా ఏమి కావాలి?” అనే స్థితి వస్తుంది.

హరి నామం – అమృతం.
హరి నామం – విముక్తికి మార్గం.
హరి నామం – సంపద.
హరి నామం – జ్ఞానదీపం.
హరి నామ కీర్తన – కల్పతరువు.

ఇదే ఈ కీర్తన యొక్క హృదయసారం.

సందర్భం – ఎక్కడ పాడుతారు?

“చాలదా హరి నామ” ప్రధానంగా శ్రీహరి, శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భక్తి కార్యక్రమాలు, అన్నమాచార్య సంకీర్తన కార్యక్రమాలు, భజనలు మరియు కర్ణాటక సంగీత కచేరీలలో వినిపించే కీర్తన. హంసధ్వని రాగంలోని చక్కని స్వరసౌందర్యం కారణంగా ఇది శ్రోతలకు సులభంగా గుర్తుండిపోయేలా ఉంటుంది.

అన్నమయ్య కీర్తనలు తిరుమల–తిరుపతి భక్తి సంప్రదాయంతో విడదీయలేని సంబంధం కలిగివున్నాయి. ఈ కీర్తన కూడా వేంకటేశ్వరుని నామస్మరణను ప్రధానంగా ప్రతిపాదిస్తుంది.

సంబంధిత అన్నమాచార్య కీర్తనలు

శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి, హరి నామ మహిమ, అన్నమయ్య సంకీర్తనలను మరింతగా చదవడానికి:

• భావములోనా బాహ్యమునందును – గోవింద నామస్మరణ
• అన్నమాచార్య కీర్తనలు – హరి నామ మహిమ

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. “చాలదా హరి నామ” కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తనలో “హరి” అనే నామంతో శ్రీమహావిష్ణువును స్తుతిస్తున్నారు. చివరి చరణంలో ప్రత్యేకంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామిని కీర్తిస్తున్నారు. అందువల్ల ఇది శ్రీహరి–శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భక్తిని ప్రధానంగా వ్యక్తం చేసే అన్నమాచార్య సంకీర్తన.

2. ఈ కీర్తన ఎప్పుడు పాడతారు?

అన్నమాచార్య సంకీర్తన కార్యక్రమాలు, వేంకటేశ్వర స్వామి భజనలు, భక్తి సంగీత కార్యక్రమాలు, కర్ణాటక సంగీత కచేరీలలో దీనిని పాడుతారు. హరి నామస్మరణకు అనుకూలమైనందున వ్యక్తిగత భజన, నామసంకీర్తనలో కూడా ఆలపించవచ్చు.

3. “చాలదా” అనే పదాన్ని అన్నమయ్య ఎందుకు పదేపదే ఉపయోగించారు?

“చాలదా?” అంటే “ఇది సరిపోదా?” అనే ప్రశ్న. అన్నమయ్య ఈ ప్రశ్నను కవితా పద్ధతిగా ఉపయోగించి, భౌతిక సుఖాల కంటే హరి నామమే పరమమైన ఆనందం, రక్షణ, సంపద, జ్ఞానం మరియు దైవకృపను అందించగలదని బలంగా చెబుతున్నారు.

“చాలదా హరి నామ” కేవలం ఒక భక్తి గీతం కాదు; మనిషికి నిజంగా ఎంత కావాలి? అనే ప్రశ్నకు అన్నమయ్య ఇచ్చిన ఆధ్యాత్మిక సమాధానం.

హరి నామం మనస్సుకు ఆనందం ఇస్తే, అదే నామం జన్మబంధాలను తొలగించే మార్గమవుతుంది. అది సంపదకు ప్రతీకగా మారుతుంది. అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే దీపమవుతుంది. వేంకటేశ్వరుని కీర్తన భక్తుని జీవితంలో కల్పతరువులా నిలుస్తుంది.

అందుకే అన్నమయ్య చివరికి మన హృదయాన్నే ప్రశ్నిస్తున్నట్లుగా అనిపిస్తుంది:

“చాలదా హరి నామ సౌఖ్యామృతము దమకు?”

భగవంతుని నామం మన హృదయంలో ఉన్నప్పుడు — నిజంగా, ఇంకేమి కావాలి?