ఎంత మాత్రమున

రచన: తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు
రకం: అధ్యాత్మ సంకీర్తన
ప్రధాన దైవం: శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

“ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన, అంతమాత్రమే నీవు” అన్నమాచార్యుల అత్యంత లోతైన తాత్త్విక సంకీర్తనల్లో ఒకటి. మనిషి భగవంతుడిని ఏ రూపంలో, ఏ భావంతో, ఏ స్థాయిలో ఆరాధిస్తాడో, ఆ భావానికి అనుగుణంగానే ఆయన అనుభవంలో ప్రత్యక్షమవుతాడనే అద్భుతమైన భావాన్ని అన్నమయ్య ఇందులో వ్యక్తం చేశారు.

ఈ కీర్తనలో వైష్ణవులు శ్రీహరిని విష్ణువుగా, వేదాంతులు పరబ్రహ్మగా, శైవులు శివుడిగా, శాక్తేయులు శక్తి రూపంగా భావిస్తారని చెబుతారు. చివరికి మాత్రం అన్నమయ్య తనకు శ్రీ వేంకటేశ్వరుడే పరతత్త్వం అని స్పష్టంగా ప్రకటిస్తారు. అందువల్ల ఈ కీర్తన కేవలం భక్తిగీతం కాదు; భిన్నమైన ఆరాధనా మార్గాల వెనుక ఉన్న ఒకే పరమసత్యాన్ని సూచించే ఆధ్యాత్మిక సందేశం.

రాగం / తాళం

ఈ కీర్తనకు ఒకే రాగరూపం అన్నిచోట్లా కనిపించదు. ఇది అన్నమయ్య కీర్తనల సంగీత చరిత్రలో గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం.

అన్నమాచార్య కీర్తనల పాఠసంప్రదాయాన్ని నమోదు చేసిన ఆంధ్రభారతి మూలంలో ఈ కీర్తనకు బౌళి రాగంగా నమోదు ఉంది.

అయితే ఆధునిక కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన కొన్ని గానరూపాలు రాగమాలికగా పాడబడ్డాయి.

పూర్తి సాహిత్యం

పల్లవి

ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన అంతమాత్రమే నీవు
అంతరాంతరములెంచి చూడ బిండంతే నిప్పటి అన్నట్లు ॥

చరణం 1

కొలుతురు మిము వైష్ణవులు కూరిమితో విష్ణుడని
పలుకుదురు మిము వేదాంతులు పరబ్రహ్మంబనుచు
తలతురు మిము శైవులు తగిన భక్తులును శివుడనుచు
అలరి పొగడుదురు కాపాలికులు ఆదిభైరవుడనుచు ॥

చరణం 2

సరి నెన్నుదురు శాక్తేయులు శక్తి రూపు నీవనుచు
దరిశనములు మిము నానావిధులను తలపుల కొలదుల భజింతురు
సిరుల మిమునే అల్పబుద్ధి తలచినవారికి అల్పంబగుదువు
గరిమల మిమునే ఘనమని తలచిన ఘనబుద్ధులకు ఘనుడవు ॥

చరణం 3

నీవలన కొరతే లేదు మరి నీరు కొలది తామరవు
ఆవల భాగీరథి దరిబావుల ఆ జలమే ఊరినయట్లు
శ్రీవేంకటపతి నీవైతే మము చేకొని వున్న దైవమని
ఈవలనే నీ శరణనియెదను ఇదియే పరతత్త్వము నాకు ॥

పద అర్థాలు

పదం	అర్థం
ఎంత మాత్రమున	ఎంత మేరకు, ఏ విధంగా
తలచిన	భావించిన, ధ్యానించిన
అంతమాత్రమే	అంతే మేరకు, అదే విధంగా
అంతరాంతరములు	అంతర్గతమైన భేదాలు, లోతైన తేడాలు
ఎంచి చూడ	పరిశీలించి చూస్తే
పిండము	పిండి; ఇక్కడ ఒక ఉపమానానికి ఆధారం
నిప్పటి	పిండితో చేసే ఒక వంటకం/అప్పడం వంటి పదార్థం
కొలుతురు	కొలుచుదురు, ఆరాధించుదురు
కూరిమితో	ప్రేమతో, భక్తితో
వైష్ణవులు	విష్ణువును పరమదైవంగా ఆరాధించేవారు
వేదాంతులు	వేదాంత తత్త్వాన్ని అనుసరించేవారు
పరబ్రహ్మము	సర్వోన్నతమైన పరమాత్మ
శైవులు	శివుని పరమదైవంగా ఆరాధించేవారు
కాపాలికులు	ఒక శైవ సంప్రదాయానికి చెందిన సాధకులు
ఆదిభైరవుడు	భైరవుని ఆదిరూపం
శాక్తేయులు	శక్తిని పరమదైవంగా ఆరాధించేవారు
దర్శనములు	తాత్త్విక/ఆధ్యాత్మిక మార్గాలు
నానావిధులు	అనేక రకాలుగా
తలపుల కొలదుల	వారి భావనకు, ఆలోచనకు అనుగుణంగా
అల్పబుద్ధి	పరిమితమైన అవగాహన కలవాడు
గరిమ	గొప్పతనం, మహిమ
ఘనబుద్ధి	ఉన్నతమైన అవగాహన కలవాడు
కొరత	లోపం, కొరత
భాగీరథి	గంగానది
దరి	సమీపం, దగ్గర
బావులు	బావులు
శరణు	ఆశ్రయం
పరతత్త్వము	సర్వోన్నతమైన పరమసత్యం

భావం – పల్లవి

“ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన అంతమాత్రమే నీవు
అంతరాంతరములెంచి చూడ బిండంతే నిప్పటి అన్నట్లు”

ఎవరైతే భగవంతుడిని ఏ భావంతో తలచుకుంటారో, వారి భావనకు అనుగుణంగానే ఆయన వారికి అనుభవమవుతాడు.

ఇది ఈ కీర్తనకు హృదయం.

భగవంతుడు మన పరిమితమైన ఆలోచనలకు లోబడిపోయాడని కాదు. మన అనుభవ సామర్థ్యం ఎంత ఉంటే, అంత మేరకే ఆయనను మనం గ్రహించగలుగుతామని అన్నమయ్య చెబుతున్నారు.

ఇక్కడ అన్నమయ్య ఒక అందమైన ఉపమానం ఇస్తారు. పిండి ఒకటే అయినా, దానితో తయారయ్యే వంటకం దాని పరిమాణం, విధానం, రూపాన్ని బట్టి కనిపిస్తుంది. అదే విధంగా పరమాత్మ ఒకరే అయినా, భక్తుడి భావన, సాధన, ఆధ్యాత్మిక దృష్టిని బట్టి ఆయన అనుభవం మారుతుంది.

ఇది దైవం అనేకమంది కాదు; దైవాన్ని అనుభవించే విధానాలు అనేకం అనే భావనకు దారితీస్తుంది.

భావం – మొదటి చరణం

“కొలుతురు మిము వైష్ణవులు కూరిమితో విష్ణుడని
పలుకుదురు మిము వేదాంతులు పరబ్రహ్మంబనుచు”

వైష్ణవులు భగవంతుడిని ప్రేమతో విష్ణువుగా ఆరాధిస్తారు. వేదాంతులు అదే పరమసత్యాన్ని పరబ్రహ్మంగా వివరిస్తారు.

ఇక్కడ రెండు వేర్వేరు దృక్కోణాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఒకరు దైవాన్ని ఒక నిర్దిష్ట రూపంలో ప్రేమతో ఆరాధిస్తున్నారు. మరొకరు అదే దైవాన్ని రూపాతీతమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వంగా దర్శిస్తున్నారు.

“తలతురు మిము శైవులు తగిన భక్తులును శివుడనుచు
అలరి పొగడుదురు కాపాలికులు ఆదిభైరవుడనుచు”

శైవులు ఆయనను శివుడిగా భావిస్తారు. కాపాలిక సంప్రదాయానికి చెందిన వారు ఆయనను ఆదిభైరవుడిగా స్తుతిస్తారు.

అన్నమయ్య ఇక్కడ ఎవరి మార్గాన్ని తప్పు అని చెప్పడం లేదు. ప్రతి సంప్రదాయం తనకు అర్థమైన విధంగా పరమాత్మను అనుభవిస్తుందని చెబుతున్నారు.

ఇది కీర్తనలోని అత్యంత విశాలమైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి.

భావం – రెండవ చరణం

“సరి నెన్నుదురు శాక్తేయులు శక్తి రూపు నీవనుచు”

శాక్తేయులు పరమాత్మను శక్తి స్వరూపంగా దర్శిస్తారు.

ఇక్కడ విష్ణువు, శివుడు, భైరవుడు, శక్తి—అనే అనేక రూపాలు కనిపిస్తున్నా, అన్నమయ్య దృష్టిలో ఇవన్నీ ఒకే పరమసత్యాన్ని వివిధ రీతుల్లో అనుభవించే మార్గాలు.

“దరిశనములు మిము నానావిధులను తలపుల కొలదుల భజింతురు”

మనుషులు తమ తమ తత్త్వదృష్టి, విశ్వాసం, సాధనా పద్ధతులకు అనుగుణంగా భగవంతుడిని వివిధ విధాలుగా ఆరాధిస్తారు.

అంటే భక్తి ప్రపంచంలో కనిపించే వైవిధ్యం సహజమైనదే.

తర్వాత అన్నమయ్య ఒక ముఖ్యమైన హెచ్చరిక ఇస్తారు:

“సిరుల మిమునే అల్పబుద్ధి తలచినవారికి అల్పంబగుదువు
గరిమల మిమునే ఘనమని తలచిన ఘనబుద్ధులకు ఘనుడవు”

మన అవగాహన ఎంత పరిమితంగా ఉంటే, దైవం కూడా మనకు అంత పరిమితంగానే కనిపిస్తుంది. మన దృష్టి ఎంత విశాలంగా ఉంటే, ఆయన మహిమ అంత విశాలంగా అనుభవమవుతుంది.

ఇది భగవంతుని స్వరూపం మారుతుందని చెప్పడం కాదు. భక్తుడి గ్రహణశక్తి మారుతుందని అన్నమయ్య సూచిస్తున్నారు.

భావం – మూడవ చరణం

“నీవలన కొరతే లేదు మరి నీరు కొలది తామరవు
ఆవల భాగీరథి దరి బావుల ఆ జలమే ఊరినయట్లు”

ఈ చరణంలోని ఉపమానం ఎంతో అందమైనది.

నీరు ఎంత ఉంటే అంత మేరకు తామర పెరుగుతుంది. గంగానది సమీపంలోని బావుల్లో కూడా అదే నీరు చేరుతుంది.

అంటే మూలం ఒకటే. కానీ అది అందుకునే పాత్ర, స్థలం, పరిమాణం ఆధారంగా మనకు కనిపించే రూపం మారుతుంది.

ఇదే విషయాన్ని అన్నమయ్య భగవంతుని అనుభవానికి అన్వయిస్తున్నారు.

పరమాత్మలో లోపం లేదు. మన స్వీకరణలోనే పరిమితి ఉండవచ్చు.

చివరికి అన్నమయ్య తన వ్యక్తిగత భక్తి మార్గాన్ని స్పష్టంగా ప్రకటిస్తారు:

“శ్రీవేంకటపతి నీవైతే మము చేకొని వున్న దైవమని
ఈవలనే నీ శరణనియెదను ఇదియే పరతత్త్వము నాకు”

నా కోసం, నా అనుభవంలో, నా ఆరాధనలో శ్రీ వేంకటపతియే పరమదైవం. అందుకే నేను నీ శరణు కోరుతున్నాను. ఇదే నాకు తెలిసిన పరతత్త్వం.

ఇక్కడ కీర్తన ఒక విశాలమైన సమన్వయ భావన నుంచి వ్యక్తిగత భక్తి వైపు వస్తుంది.

అన్నమయ్య అందరి మార్గాలను గౌరవించినా, తన మార్గాన్ని మాత్రం విడిచిపెట్టలేదు.

ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన సందేశం

“ఎంత మాత్రమున” కీర్తనలో మూడు గొప్ప సందేశాలు కనిపిస్తాయి.

1. దైవాన్ని అనుభవించే మార్గాలు అనేకం

వైష్ణవుడు విష్ణువుగా, వేదాంతి పరబ్రహ్మంగా, శైవుడు శివుడిగా, శాక్తేయుడు శక్తిగా భగవంతుడిని అనుభవించవచ్చు.

2. మన దృష్టి మన అనుభవాన్ని నిర్ణయిస్తుంది

భక్తుడి అంతరంగం, జ్ఞానం, విశ్వాసం, సాధన—ఇవన్నీ దైవానుభూతిని ప్రభావితం చేస్తాయి.

3. విశ్వవ్యాప్త దృష్టి ఉన్నా వ్యక్తిగత భక్తి అవసరం

అన్నమయ్య అన్ని మార్గాలనూ గుర్తించిన తర్వాత కూడా **“శ్రీవేంకటపతి”**ని తన పరతత్త్వంగా స్వీకరిస్తారు.

అందుకే ఈ కీర్తనలో సమన్వయం మరియు వ్యక్తిగత భక్తి రెండూ కలిసి కనిపిస్తాయి.

సందర్భం – ఎక్కడ పాడతారు?

“ఎంత మాత్రమున” సాధారణంగా అన్నమయ్య సంకీర్తన కార్యక్రమాలు, భక్తి సంగీత కార్యక్రమాలు, కర్ణాటక సంగీత కచేరీలు మరియు ఆధ్యాత్మిక సభల్లో వినిపిస్తుంది.

ఇది ఒక నిర్దిష్ట పండుగకు మాత్రమే పరిమితమైన కీర్తన కాదు. దీని తాత్త్విక భావం కారణంగా భక్తి, ఆధ్యాత్మికత, దైవ ఏకత్వం గురించి మాట్లాడే సందర్భాల్లో ప్రత్యేకంగా అనుకూలంగా ఉంటుంది.

ఇది అన్నమయ్య కీర్తనల సంగీత ప్రయాణంలో ఒక ముఖ్యమైన అంశం: సాహిత్యం ప్రాచీనమైనదైనా, తరువాతి తరాల సంగీత విద్వాంసులు వాటికి కొత్త స్వరరూపాలను అందించారు.

సంబంధిత అన్నమయ్య కీర్తనలు : https://vishnumukham.com/category/annamayya-keertanalu/

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

1. “ఎంత మాత్రమున” కీర్తన ఏ దేవుడి గురించి?

ఈ కీర్తన ప్రధానంగా శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి గురించి. అయితే అన్నమయ్య ఇందులో విష్ణువు, పరబ్రహ్మం, శివుడు, ఆదిభైరవుడు, శక్తి వంటి వివిధ దైవ భావనలను ప్రస్తావించి, చివరికి శ్రీ వేంకటపతినే తన పరతత్త్వంగా స్వీకరిస్తారు.

2. “ఎంత మాత్రమున” కీర్తన ఏ రాగంలో ఉంది?

అన్నమయ్య కీర్తనల పాఠసంప్రదాయాన్ని నమోదు చేసిన ఆంధ్రభారతి మూలంలో బౌళి రాగంగా ఉంది.

3. ఈ కీర్తనలో “ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన” అంటే ఏమిటి?

ఎవరైతే భగవంతుడిని ఏ భావంతో, ఏ స్థాయిలో తలచుకుంటారో, వారి ఆధ్యాత్మిక అనుభవంలో ఆయన అంతే విధంగా ప్రత్యక్షమవుతాడనే భావం. ఇది భక్తుడి దృష్టి మరియు దైవానుభూతి మధ్య సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.

ముగింపు

“ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన” అన్నమయ్య రచనల్లో విశాలమైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టిని చూపించే అద్భుతమైన కీర్తన.

వైష్ణవుడికి విష్ణువు, వేదాంతికి పరబ్రహ్మం, శైవుడికి శివుడు, శాక్తేయుడికి శక్తి—ఇలా భగవంతుడిని వివిధ రూపాల్లో ఆరాధించే సంప్రదాయాలను అన్నమయ్య ఒకే కీర్తనలో ప్రస్తావించారు.

అయితే ఆయన సందేశం కేవలం “అన్ని దేవతలు ఒకటే” అనే సరళమైన వాక్యంతో ముగియదు. దాని కంటే లోతైన భావం ఉంది:

మన అంతరంగం ఎంత విశాలమైతే, మన దైవానుభవం అంత విశాలమవుతుంది.

అన్ని మార్గాలనూ గౌరవించిన తరువాత కూడా అన్నమయ్య తనకు తెలిసిన పరమసత్యాన్ని మాత్రం స్పష్టంగా చెప్పారు:

“శ్రీవేంకటపతి నీవైతే…
ఈవలనే నీ శరణనియెదను,
ఇదియే పరతత్త్వము నాకు.”

ఇదే ఈ కీర్తన యొక్క హృదయం—దైవం విశ్వవ్యాప్తమైనదైనా, భక్తునికి అది ఒక సన్నిహితమైన, ప్రేమించగలిగిన, శరణు పొందగలిగిన దైవస్వరూపంగా అనుభవమవుతుంది.