ప్రారంభం: 16 జూలై 2026 (గురువారం)
- సంక్రాంతి: కర్కాటక సంక్రాంతి
- వ్యవధి: సుమారు ఆరు నెలలు (జనవరి 2027 మధ్య వరకు)
దక్షిణాయనం అంటే ఏమిటి?
భారతీయ సనాతన ధర్మంలో కాలచక్రానికి అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. సూర్యుడు తన గమనంలో ఉత్తర దిశ నుండి దక్షిణ దిశకు మారే కాలాన్ని దక్షిణాయనం అంటారు. ఇది కేవలం ఖగోళ మార్పు మాత్రమే కాదు; మానవ జీవితాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా మలిచే పవిత్ర సమయం కూడా.
2026 సంవత్సరంలో దక్షిణాయనం జూలై 16, గురువారం ప్రారంభమవుతుంది. ఈ రోజున సూర్యుడు కర్కాటక రాశిలోకి ప్రవేశించడం (కర్కాటక సంక్రాంతి) ద్వారా దక్షిణాయనం ప్రారంభమవుతుంది.
దక్షిణాయనం అనే పదానికి అర్థం
- దక్షిణ = దక్షిణ దిశ
- ఆయనం = ప్రయాణం
అంటే సూర్యుడు దక్షిణ దిశ వైపు ప్రయాణించే ఆరు నెలల కాలం దక్షిణాయనం.
ఈ కాలం సాధారణంగా జూలై మధ్య నుంచి జనవరి మధ్య వరకు కొనసాగుతుంది.
శాస్త్రాలలో దక్షిణాయనం ప్రాముఖ్యత
వేదాలు, పురాణాలు, మహాభారతం, భాగవతం, ధర్మశాస్త్రాలలో దక్షిణాయనాన్ని విశేషంగా పేర్కొన్నారు.
భగవద్గీత (అధ్యాయం 8) లో శ్రీకృష్ణుడు ఉత్తరాయనం, దక్షిణాయనం మార్గాల గురించి వివరించాడు.
అలాగే మహాభారతంలో భీష్ముడు ఉత్తరాయనం వచ్చే వరకు శరశయ్యపై వేచి ఉండి, ఆ సమయంలోనే తన ప్రాణాలను విడిచాడు. దీనివల్ల ఉత్తరాయనం ప్రత్యేకత తెలుస్తుంది. అయితే దక్షిణాయనం తక్కువది కాదు. ఇది తపస్సు, భక్తి, వైరాగ్యం పెంపొందించుకునే కాలం.
దేవతల రాత్రి ఎందుకు అంటారు?
ఒక మానవ సంవత్సరం దేవతలకు ఒక రోజు.
- ఉత్తరాయనం = దేవతల పగలు
- దక్షిణాయనం = దేవతల రాత్రి
అందుకే ఈ కాలంలో మనిషి బాహ్య విజయాల కంటే అంతరంగ శుద్ధి, ధ్యానం, జపం, పూజలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
దక్షిణాయనంలో జపించవలసిన మంత్రాలు
సూర్య మంత్రం
ఓం ఘృణిః సూర్యాయ నమః ॥


మహామృత్యుంజయ మంత్రం
ఓం త్రయంబకం యజామహే సుగంధిం పుష్టివర్ధనం ।
ఉర్వారుకమివ బంధనాన్ మృత్యోర్ముక్షీయ మామృతాత్ ॥
విష్ణు మంత్రం
ఓం నమో నారాయణాయ ॥


శివ మంత్రం
ఓం నమః శివాయ ॥
దక్షిణాయనం సందర్భంగా సూర్యారాధన, గురుపూజ, పుణ్యకాలాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక సాధనలకు సంబంధించిన ఈ వ్యాసాలను కూడా చదవండి.
ద్వాదశాదిత్యులు ఎవరు?
దక్షిణాయనంలో సూర్యారాధనకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. సూర్యభగవానుడి ద్వాదశ రూపాలైన ద్వాదశాదిత్యుల మహిమ, వారి ఆరాధన వల్ల కలిగే పుణ్యఫలాలు మరియు శాస్త్ర విశేషాలను తెలుసుకోవడానికి ఈ వ్యాసాన్ని చదవండి.
🔗 https://vishnumukham.com/dwadashadityas/
గురు శ్లోకం
గురుభక్తి, గురుకృప మరియు జ్ఞానసాధనలో గురు శ్లోకం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకొని, దాని పారాయణ విధానం మరియు ఫలితాలను ఈ వ్యాసంలో చదవండి.
🔗 https://vishnumukham.com/guru-shlokam/
నిత్య పారాయణ శ్లోకాలు
ప్రతిరోజూ పఠించదగిన పవిత్ర శ్లోకాలతో మీ ఆధ్యాత్మిక జీవితాన్ని మరింత సార్థకం చేసుకోండి. నిత్య పారాయణానికి అనువైన శ్లోకాల సంకలనాన్ని ఈ వ్యాసంలో తెలుసుకోండి.
తిరుమల – కలియుగ వైకుంఠం
శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి దివ్య క్షేత్రమైన తిరుమల మహిమ, చరిత్ర, విశేషాలు మరియు భక్తులు తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలను ఈ వ్యాసంలో చదవండి.
🔗 https://vishnumukham.com/kaliyuga-vaikuntam-tirumala/
దక్షిణాయనం మనకు నేర్పే సందేశం
దక్షిణాయనం మనిషిని బాహ్య ప్రపంచం నుండి అంతరంగ ప్రపంచం వైపు నడిపించే పవిత్ర కాలం. ఈ సమయంలో భక్తి, ధ్యానం, జపం, దానం, సేవ వంటి సత్కార్యాలను ఆచరించడం ద్వారా మన జీవితం మరింత పవిత్రమవుతుంది. శరీరానికి విశ్రాంతి ఎంత అవసరమో, మనస్సుకు ఆధ్యాత్మిక సాధన కూడా అంతే అవసరం అని ఈ కాలం మనకు గుర్తు చేస్తుంది.
దక్షిణాయనం శుభకార్యాలకు అనుకూలం కాదనే అపోహ కొందరిలో ఉంది. కానీ శాస్త్రాల దృష్టిలో ఇది తపస్సు, జపం, ధ్యానం, దానం, పితృస్మరణ, భగవద్భక్తి కోసం అత్యంత పవిత్రమైన సమయం. ఈ ఆరు నెలలను సద్వినియోగం చేసుకుంటే ఆధ్యాత్మిక పురోగతి, మానసిక ప్రశాంతత, దైవానుగ్రహం లభిస్తాయని సనాతన ధర్మం ఉపదేశిస్తుంది.
ధర్మం, పండుగలు, వ్రతాలు, దేవాలయాలు, శాస్త్రాధారిత ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాల కోసం విష్ణుముఖం (Vishnumukham) ను నిరంతరం అనుసరించండి. 🙏
